ਤ੍ਰਿਦਿਨਂ ਸਮੁਪੋष੍ਯਾਥ ਗਤ੍ਵਾ ਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਤ੍ਰਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਵਾਹਾਰ੍ਥਮੇਕਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯਯਾਵਥ ॥ ੩,੧੯.
ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
ਤਸ੍ਯਾ ਉਤ੍ਤਰਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਕ੍ਰੋਸ਼ਯੁਗ੍ਮੇ ਮਹਾਤਲੇ । ਗਰ੍ਤਭੂਤੇ ਚ ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਚਚਾਰ ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੩,੧੯.
ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਦੋ ਕੋਸ ਦੂਰ, ਇਕ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਇਕਾਂਤ ਖੱਡ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਤਤ੍ਰਾਸੀਚ੍ਚ ਕੁਮਾਰਿਕਾ । ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੧੯.
ਉਸ ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਕੁਮਾਰ੍ਯੁਵਾਚ । ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਾਤਾ ਚ ਪਿਤਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਸਖਾਤ੍ਵਮੇਵ । ਤ੍ਵਮੇਵ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਰ੍ਗਰੀਯਾਨ੍ਮਿਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਸਾ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਵਲ੍ਲਭਸ਼੍ਚ ॥ ੩,੧੯.
ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਤੇ ਦੋਸਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ, ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ।
ਅਨਾਦ੍ਯਨਨ੍ਤੇष੍ਵਪਿ ਜਨ੍ਮਸੁ ਪ੍ਰਭੋ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਾਣਾ ਨ ਵਿਜਾਨੇਪ੍ਯਹਂ ਚ । ਏਤੈ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾਦਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਤਃ ॥ ੩,੧੯.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਪਿਓ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਝਲਕ ਹਨ, ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ।
ਅਤੋ ਮੁਰਾਰੇਸ਼੍ਚ ਤਵੈਵ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭੂਯਾਸਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਦਾ ਵ੍ਰਤਂ ਮੇ । ਦੁਃ ਸਂਗਮਾਤ੍ਰਾਦਿਸਮਾਗਮਂ ਨ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਰਿਤ੍ਯੇਵ ਵਦਾਨ੍ਯਮੂਰ੍ਤੇ ॥ ੩,੧੯.
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ! ਮੇਰੀ ਇਹ ਮੰਨਤ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਹੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਂ। ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪੂਰਨਤਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦਇਆਲੂ!
ਤ੍ਵਦ੍ਦੂषਕਾਣਾਂ ਤਵ ਦਾਸਵਰ੍ਯ ਵਿਦੂषਕਾਣਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਦੇਵ । ਗੁਰੁਦ੍ਰੁਹਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਵਿष੍ਣੋ ਭਕ੍ਤਦ੍ਰੁਹਾਂ ਮਿਤ੍ਰਤਾਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਕृष੍ਣ ॥ ੩,੧੯.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਤੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਤੋੜ ਦੇ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਤੋੜ ਦੇ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਵੀ ਤੋੜ ਦੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ!
ਤਵ ਧ੍ਰੁਗ੍ਭਿਰ੍ਭਾषਣਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਦੇਵ ਤ੍ਵਂ ਸਂਗਮਂ ਦੇਹਿ ਪਦਾਰਵਿਨ੍ਦੇ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲਵਾਸਾਯ ਨਮੋਨਮਸ੍ਤੇ ਨਮੋਨਮਃ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਯ ਤੁਭ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੧੯.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੋੜ ਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਬਖ਼ਸ਼। ਸ਼੍ਰੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ ਪਰਾਵਰ ਰਮੇਸ਼ ਨਿਦਾਨਮੂਰ੍ਤੇ ਕਾਲੋ ਮਹਾਨਪਿ ਗਤਸ਼੍ਚ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਨ੍ਤੇ । ਅਨਨ੍ਤਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਸਾਧਨੈਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਸ੍ਯ ॥ ੩,੧੯.
ਹੇ ਮਾਲਕ! ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਆਧਾਰ! ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ! ਵੱਡਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ।
ਕਥਂ ਮਮ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਭੋ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਦੋषੈਸ਼੍ਚ ਸੁਸਂਗਤਾਯਾਃ । ਦਾਸ੍ਯਾਸ੍ਪਦਾਯਾਸ੍ਤਵ ਦਾਸਦਾਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸੀਦ ਦੇਵੇਸ਼ ਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸ ॥ ੩,੧੯.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਦਾਸੀ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਮਿਹਰ ਕਰ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸੋ ਦਯਾਨਿਧਿਃ । ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਦ੍ਵਰਦਰਾਟ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ॥ ੩,੧੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਰਦਰਾਜ ਜਨਾਰਦਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਵਰਂ ਵਰਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਰਦੋਹਮਿਹਾਗਤਃ । ਹਰਿਣੋਦੀਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਸ੍ਮਿਤਾਨਨਾ ॥ ੩,੧੯.
ਵਰ ਮੰਗ, ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵਰ ਦੇਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹਰੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੀ।
ਉਵਾਚ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਂ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਅਹਂ ਹਿ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭੂਯਾਸਂ ਤਵ ਮਾਧਵ ਸੁਂਦਰ ॥ ੩,੧੯.
ਉਹ ਨੇ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਮਾਧਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।'
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ । ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਅਹਂ ਕੁਮਾਰਿ ਸੁਭਗੇ ਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਨਿ ਭੂਤਲੇ ॥ ੩,੧੯.
ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ ਕੁਆਰੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ—'
ਭਵਾਮਿ ਤਵ ਭਰ੍ਤਾਹਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਸੁਤਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪੁਰਣ੍ਯਰਾਸ਼ਿਂ ਹਰਿਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੩,੧੯.
'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣਾਂਗਾ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।' ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁਰਣਯ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਪਰਮ ਹਰਿ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
ਉਵਾਚ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਾ ਹਰ੍षਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ । ਕਨ੍ਯੋਵਾਚ । ਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਨ੍ਯਹਂ ਪਤ੍ਨੀ ਭੂਯਾਸਂ ਪ੍ਰਥਮੇਹਨਿ ॥ ੩,੧੯.
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰੁੰਝੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।'
ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਤ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਚਾਹਮਂ ਗਨਾਭ੍ਯਃ ਸਮਾਵृਣੇ । ਓਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਨਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਮਧੁਸੂਦਨਃ ॥ ੩,੧੯.
'ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਪੜਾਅ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੁਣਿਆ।' ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, 'ਓਮ' ਕਹਿੰਦੀ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਕੁਮਾਰ੍ਯਾ ਵਿਧृਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਮਤ੍ਪ੍ਰਦਾਨਾਚ੍ਚ ਭਾਮਿਨਿ । ਤੇषਾਂ ਮਨੋਭੀष੍ਟਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੩,੧੯.
ਸ੍ਰੀਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਿਸਚਿਤ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯੈ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ । ਦੇਹਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕੁਮਾਰੀ ਚੈਵ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ॥ ੩,੧੯.
ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਹੀ, ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੁਤਰੀ ਬਣ ਗਈ।
ਕੁਮ੍ਭ ਕਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਜਾਤਾ ਨੀਲਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਸਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਕੁਂਭਕਸ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗ ਨਨ੍ਦਸ਼ੋਭਸ੍ਯ ਸ਼ਾਲਕਃ ॥ ੩,੧੯.
ਉਹ ਕੁੰਭਕਾ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ ਤੇ ਨੀਲਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ। ਕੁੰਭਕਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਨੰਦਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਕਲ੍ਪਵਾਹਃ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰਥਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਗਤ੍ਵਾ ਗृਹਮਹਂ ਵृषਭਾਚਲਵਾਸਿਨਃ । ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਵਰਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਵਜੇਯਃ ਖਗਸਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੧੯.
ਉਹ ਕਲਪਵਾਹਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਚਲ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਅਜੈ।
ਦਿਤਿਜਾਨ੍ਵਿਨਿਹਤ੍ਯੈਵ ਨੀਲਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਤੋ ਨਾਗ੍ਨਿਜਿਤੋ ਰਾਜ੍ਞੋ ਗृਹੇ ਜਾਤਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ॥ ੩,੧੯.
ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਨੀਲਾ ਨੇ ਖਗੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਨਾਗਨਿਜਿਤ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਜਨਮੀ।
ਨਾਗ੍ਨਿਜਿਤ੍ਕਵ੍ਯਵਾਹੋਭੂਤ੍ਕਨ੍ਯਾ ਨੀਲਾਹ੍ਵਯਾਭਵਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ਚਾਹਂ ਗੋਵृषਾਨ੍ਸਪ੍ਤਸਂਖ੍ਯਕਾਨ੍ ॥ ੩,੧੯.
ਨਾਗਨਿਜਿਤ ਦੀ ਵਿਆਹ-ਰਸਮ ਨਾਲ, ਕੁਆਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਨੀਲਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸੱਤ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਵਰਤਸ਼੍ਚੈਵਾਪ੍ਯਵਧ੍ਯਾਨ੍ਦੇਵਮਾਨੁषੈਃ । ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵृषਾਨ੍ਨृਪਾਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਨੀਲਾ ਮਹਾਖਗ ॥ ੩,੧੯.
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਬਲਦ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਬਾਂਧ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਨੀਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮਹਾ ਖਗ।
ਕੁਂਭਕਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਨੀਲਾ ਦੇਹਸ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਨ੍ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਏਕਾਵਯਵਤੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਾਵਿਸ਼ਤ੍ ॥ ੩,੧੯.
ਕੁੰਭਕਾ ਦੀ ਧੀ ਨੀਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੀਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ।
ਭੂਮੌ ਦ੍ਵਿਧਾ ਸਂਪ੍ਰਜਾਤਾ ਕੁਮਾਰ੍ਯੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਭਦ੍ਰਾਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰਸਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੧੯.
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਦੋ ਕੁਆਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਨਮੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਭਦਰਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੁਣ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੦ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਯਾ ਪੂਰ੍ਵਸਰ੍ਗੇ ਨਲਸਂਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਪਤ੍ਨੀ ਸਕਾਮਾ । ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਭ੍ਰਮਣਂ ਵੈ ਚਕਾਰ ਗੁਣੇਨ ਭਦ੍ਰਾ ਭਦ੍ਰਸਂਜ੍ਞਾ ਬਭੂਵ ॥ ੩,੨੦.
ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਿਛਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਨਲਾ ਦੀ ਧੀ ਭਦਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਭਦਰਾ ਨਾਮ ਹੋਇਆ।
ਕਨ੍ਯਾਭਾਵੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਂ ਭਦ੍ਰਸਂਜ੍ਞਾਂ ਪਿਤਾ ਨਲਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਾਂ ਸ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ । ਭਦ੍ਰੇ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਗਾਤ੍ਰਪੀਡਾਂ ਕਰੋषਿ ਫਲਂ ਹਿ ਤਨ੍ਨਨ੍ਦਿਨਿ ਮੇ ਵਦਸ੍ਵ ॥ ੩,੨੦.
ਕੁਆਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਭਦਰਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਲਾ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ: 'ਭਦਰੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਕਰਦੀ ਹੈਂ? ਦੱਸ, ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?'
ਭਦ੍ਰੋਵਾਚ । ਸ਼ृਣੁਤ੍ਵਂ ਮੇ ਤਾਤ ਨਮਸ੍ਕ੍ਰਿਯਾਦੇਃ ਫਲਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਕਾ ਸਮਰ੍ਥਾ ਭਵੇਚ੍ਚ ॥ ੩,੨੦.
ਭਦਰਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣੋ ਪਿਤਾ, ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਕੌਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ?'
ਤਥਾਪ੍ਯਹਂ ਤਵ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਾਤ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ृਣੁ ਸਮ੍ਯਗ੍ਘਿਤਾਯ । ਸਦਾ ਹਰਿਮਰ੍ਮ ਨਾਥੋ ਦਯਾਲੁਰਹਂ ਹਰੇਸ੍ਤਵ ਦਾਸਾਨੁਦਾਸੀ । ਮਾਂ ਪਾਹਿ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤਵ ਵਨ੍ਦੇ ਪਦੇ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਚਾਕਰੋਦ੍ਦਣ੍ਡਰੂਪਮ੍ ॥ ੩,੨੦.
'ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਾਂਗੀ, ਪਿਤਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਸਦਾ ਹਰਿ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਦਇਆਲੂ ਹੈ; ਮੈਂ ਹਰਿ ਦੇ ਦਾਸਾਂ ਦੀ ਦਾਸੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਖਦੀ ਹਾਂ, "ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ," ਤੇ ਪੂਰੀ ਵਿਦੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।'