ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਨ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਪੂਜਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਵੈ ਮੁਰਾਰੇਰ੍ਨਾਮਗ੍ਰਹੋ ਦੁਰ੍ਲਭਸ਼੍ਚਵ ਵਿष੍ਣੋਃ । ਸੁਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਪੁਜਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਹਿ ਸਦ੍ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਭਾषਣਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਚ ॥ ੩,੧੯.

ਤੰਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਰਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣਾ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਸੱਚੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਚ ਸਦ੍ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਹਿ । ਗੋਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਸਦ੍ਗਾਯਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਸਦ੍ਗੁਰੁਞ੍ਚ ॥ ੩,੧੯.

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਸੱਚੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਗਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਗੀਤ ਗਾਉਣਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।

ਸਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾਃ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਕਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਹਿ ਸ਼ੇषਾਚਲਸ੍ਥਸ੍ਯ ਹਰੇਸ਼੍ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਰਙ੍ਗਨਾਥਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਕਾਵੇਰ੍ਯਾ ਵੈ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵਿष੍ਣੁਪਦ੍ਯਾਃ ॥ ੩,੧੯.

ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਨੇਕ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣੇ ਦੁਲਭ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਰੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਕਾਵੇਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਿਸ਼ਨੁਪਦ ਤੇ ਰੰਗਨਾਥ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।

ਕਾਞ੍ਚੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵਰਦਰਾਜਸ੍ਯ ਸੇਵਾ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚੈਵ ਲੋਕੇ । ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਰਾਮਸੇਤੋਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ ਮਧ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ॥ ੩,੧੯.

ਕਾਂਚੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਦਰਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੇ ਪੁਲ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਬੜਾ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਧਵ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।

ਭੀਮਾਤੀਰੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚਾਹੁਰਾਰ੍ਯਾਃ । ਰੇਵਾਤੀਰੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਗਯਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਸ੍ਯ ਚੈਵ ॥ ੩,੧੯.

ਭੀਮਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬੜਾ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ ਰੇਵਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਂ ਗਯਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।

ਤਥਾ ਬਦ੍ਰੌ ਸਂਸ੍ਥਿਤ ਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਸ੍ਥਿਤਾਨਾਮ੍ । ਸ਼ੇषਾਚਲੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਸ਼੍ਰਮੇ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੋ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ॥ ੩,੧੯.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਨਵਾਂ ਲਈ ਬੜਾ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਪ੍ਰਯਾਗਾਖ੍ਯੇ ਮਾਧਵਸ੍ਯਾਪਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਵੈ ਨृਣਾਂ ਹਿ ॥ ੩,੧੯.

ਪ੍ਰਯਾਗ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਵੀ ਮਾਧਵ ਦਾ ਸਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬੜਾ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ।

ਅਤੋ ਨੇਚ੍ਛਾਮਿ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਕृष੍ਣਾਦਨ੍ਯਂ ਕਦਾਚਨ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਪਿਤਰਂ ਯਯੌ ਸ਼ੇषਾਚਲਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥ ੩,੧੯.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ।

ਕਪਿਲਾਖ੍ਯਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਆਰੁਰੋਹ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍ । ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤੀ ॥ ੩,੧੯.

ਕਪਿਲ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ।

ਤ੍ਰਿਦਿਨਂ ਸਮੁਪੋष੍ਯਾਥ ਗਤ੍ਵਾ ਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਤ੍ਰਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਵਾਹਾਰ੍ਥਮੇਕਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯਯਾਵਥ ॥ ੩,੧੯.

ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।

ਤਸ੍ਯਾ ਉਤ੍ਤਰਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਕ੍ਰੋਸ਼ਯੁਗ੍ਮੇ ਮਹਾਤਲੇ । ਗਰ੍ਤਭੂਤੇ ਚ ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਚਚਾਰ ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੩,੧੯.

ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਦੋ ਕੋਸ ਦੂਰ, ਇਕ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਇਕਾਂਤ ਖੱਡ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਤਤ੍ਰਾਸੀਚ੍ਚ ਕੁਮਾਰਿਕਾ । ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੧੯.

ਉਸ ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਕੁਮਾਰ੍ਯੁਵਾਚ । ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਾਤਾ ਚ ਪਿਤਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਸਖਾਤ੍ਵਮੇਵ । ਤ੍ਵਮੇਵ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਰ੍ਗਰੀਯਾਨ੍ਮਿਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਸਾ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਵਲ੍ਲਭਸ਼੍ਚ ॥ ੩,੧੯.

ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਤੇ ਦੋਸਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ, ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ।

ਅਨਾਦ੍ਯਨਨ੍ਤੇष੍ਵਪਿ ਜਨ੍ਮਸੁ ਪ੍ਰਭੋ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਾਣਾ ਨ ਵਿਜਾਨੇਪ੍ਯਹਂ ਚ । ਏਤੈ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾਦਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਤਃ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਪਿਓ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਝਲਕ ਹਨ, ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ।

ਅਤੋ ਮੁਰਾਰੇਸ਼੍ਚ ਤਵੈਵ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭੂਯਾਸਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਦਾ ਵ੍ਰਤਂ ਮੇ । ਦੁਃ ਸਂਗਮਾਤ੍ਰਾਦਿਸਮਾਗਮਂ ਨ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਰਿਤ੍ਯੇਵ ਵਦਾਨ੍ਯਮੂਰ੍ਤੇ ॥ ੩,੧੯.

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ! ਮੇਰੀ ਇਹ ਮੰਨਤ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਹੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਂ। ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪੂਰਨਤਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦਇਆਲੂ!

ਤ੍ਵਦ੍ਦੂषਕਾਣਾਂ ਤਵ ਦਾਸਵਰ੍ਯ ਵਿਦੂषਕਾਣਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਦੇਵ । ਗੁਰੁਦ੍ਰੁਹਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਵਿष੍ਣੋ ਭਕ੍ਤਦ੍ਰੁਹਾਂ ਮਿਤ੍ਰਤਾਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਕृष੍ਣ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਤੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਤੋੜ ਦੇ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਤੋੜ ਦੇ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਵੀ ਤੋੜ ਦੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ!

ਤਵ ਧ੍ਰੁਗ੍ਭਿਰ੍ਭਾषਣਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਦੇਵ ਤ੍ਵਂ ਸਂਗਮਂ ਦੇਹਿ ਪਦਾਰਵਿਨ੍ਦੇ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲਵਾਸਾਯ ਨਮੋਨਮਸ੍ਤੇ ਨਮੋਨਮਃ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਯ ਤੁਭ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੋੜ ਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਬਖ਼ਸ਼। ਸ਼੍ਰੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ ਪਰਾਵਰ ਰਮੇਸ਼ ਨਿਦਾਨਮੂਰ੍ਤੇ ਕਾਲੋ ਮਹਾਨਪਿ ਗਤਸ਼੍ਚ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਨ੍ਤੇ । ਅਨਨ੍ਤਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਸਾਧਨੈਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਸ੍ਯ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਮਾਲਕ! ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਆਧਾਰ! ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ! ਵੱਡਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ।

ਕਥਂ ਮਮ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਭੋ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਦੋषੈਸ਼੍ਚ ਸੁਸਂਗਤਾਯਾਃ । ਦਾਸ੍ਯਾਸ੍ਪਦਾਯਾਸ੍ਤਵ ਦਾਸਦਾਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸੀਦ ਦੇਵੇਸ਼ ਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਦਾਸੀ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਮਿਹਰ ਕਰ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸੋ ਦਯਾਨਿਧਿਃ । ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਦ੍ਵਰਦਰਾਟ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ॥ ੩,੧੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਰਦਰਾਜ ਜਨਾਰਦਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।

ਵਰਂ ਵਰਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਰਦੋਹਮਿਹਾਗਤਃ । ਹਰਿਣੋਦੀਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਸ੍ਮਿਤਾਨਨਾ ॥ ੩,੧੯.

ਵਰ ਮੰਗ, ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵਰ ਦੇਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹਰੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੀ।

ਉਵਾਚ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਂ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਅਹਂ ਹਿ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭੂਯਾਸਂ ਤਵ ਮਾਧਵ ਸੁਂਦਰ ॥ ੩,੧੯.

ਉਹ ਨੇ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਮਾਧਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।'

ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ । ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਅਹਂ ਕੁਮਾਰਿ ਸੁਭਗੇ ਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਨਿ ਭੂਤਲੇ ॥ ੩,੧੯.

ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ ਕੁਆਰੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ—'

ਭਵਾਮਿ ਤਵ ਭਰ੍ਤਾਹਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਸੁਤਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪੁਰਣ੍ਯਰਾਸ਼ਿਂ ਹਰਿਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੩,੧੯.

'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣਾਂਗਾ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।' ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁਰਣਯ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਪਰਮ ਹਰਿ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।

ਉਵਾਚ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਾ ਹਰ੍षਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ । ਕਨ੍ਯੋਵਾਚ । ਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਨ੍ਯਹਂ ਪਤ੍ਨੀ ਭੂਯਾਸਂ ਪ੍ਰਥਮੇਹਨਿ ॥ ੩,੧੯.

ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰੁੰਝੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।'

ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਤ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਚਾਹਮਂ ਗਨਾਭ੍ਯਃ ਸਮਾਵृਣੇ । ਓਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਨਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਮਧੁਸੂਦਨਃ ॥ ੩,੧੯.

'ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਪੜਾਅ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੁਣਿਆ।' ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, 'ਓਮ' ਕਹਿੰਦੀ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਕੁਮਾਰ੍ਯਾ ਵਿਧृਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਮਤ੍ਪ੍ਰਦਾਨਾਚ੍ਚ ਭਾਮਿਨਿ । ਤੇषਾਂ ਮਨੋਭੀष੍ਟਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੩,੧੯.

ਸ੍ਰੀਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਿਸਚਿਤ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'

ਇਤਿ ਤਸ੍ਯੈ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ । ਦੇਹਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕੁਮਾਰੀ ਚੈਵ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ॥ ੩,੧੯.

ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਹੀ, ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੁਤਰੀ ਬਣ ਗਈ।

ਕੁਮ੍ਭ ਕਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਜਾਤਾ ਨੀਲਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਸਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਕੁਂਭਕਸ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗ ਨਨ੍ਦਸ਼ੋਭਸ੍ਯ ਸ਼ਾਲਕਃ ॥ ੩,੧੯.

ਉਹ ਕੁੰਭਕਾ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ ਤੇ ਨੀਲਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ। ਕੁੰਭਕਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਨੰਦਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।