ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਤੋ ਲੋਕੇ ਸੁਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਂਦਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਵਿਧਵਾਸ੍ਤੇ ਹਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ । ਅਨਾਦਿਨਿਤ੍ਯਂ ਭੁਵਨੈਕਸਾਰਂ ਸੁਸੁਂਦਰਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਕਾਮਦਂ ਚ ॥ ੩,੧੯.

ਇਸ ਲਈ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿਚ ਵਿਧਵਾ ਹੀ ਸਮਝਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਸਦਾ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਉਹ, ਜੋ ਆਦਿ ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਕਾਇਮ, ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਨ ਚਾਹੀ ਦਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਪਤੀ ਹੈ।

ਏਤਾਦृਸ਼ਂ ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਯਾਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਵੈ ਵਿਧਵਾਃ ਸਰ੍ਵਦੈਵ । ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਂ ਭਰ੍ਤृਰੂਪਂ ਚ ਜੀਵਂ ਦੈਵੋਪੇਤਂ ਹਰਿਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਹੀਨਮ੍ ॥ ੩,੧੯.

ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀਆਂ, ਉਹ ਸਦਾ ਵਿਧਵਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਜੀਵ ਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸੁਕਸ਼੍ਮਲਂ ਨਵਰਨ੍ਧ੍ਰੈਃ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕੁਤ੍ਸਿਤਂ ਚ । ਏਤਾਦृਸ਼ੇ ਭਰ੍ਤृਜੀਵੇ ਨੁ ਤਾਤ ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕृष੍ਣਂ ਵਿਹਾਯ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੇਕਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਤੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਸ਼ੁੱਧ, ਨੌਂ ਰਾਹੀਂ ਟਪਕਦਾ, ਮਾੜੀ ਵਾਸ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?

ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਨਿਜਭਰ੍ਤॄਨ੍ਵਿਹਾਯ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਂ ਪ੍ਰੀਣਯਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ । ਅਤਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਸਧਵਾਃ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਲੋਕੈਰ੍ਵਨ੍ਦ੍ਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ॥ ੩,੧੯.

ਦੇਵੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਚੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਦਾ ਹੀ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹਨ; ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ।

ਭਰ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਹਰਿਭਕ੍ਤਾ ਯਦਿ ਸ੍ਯੁਰਾਸਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਜਨ੍ਮਸਾਫਲ੍ਯਮੇਵ । ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਪੁਣ੍ਯਸਂਚਯੈਸ੍ਤਦ੍ਭਰ੍ਤਾਰੋ ਹਰਿਭਕ੍ਤਾ ਭਵੇਯੁਃ ॥ ੩,੧੯.

ਜੇਕਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਪੁੰਨੀਆਂ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਪਤੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਯਦ੍ਭਰ੍ਤਾਰੋ ਹਰਿਭਕ੍ਤਾ ਨ ਸਂਤਿ ਤਾਭਿਸ੍ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵੀਯਗਾਤ੍ਰਂ ਭृਸ਼ਂ ਹਿ । ਸ੍ਵਭਰ੍ਤृਤਂ ਕृष੍ਣਰੂਪਂ ਹਰਿਂ ਚ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਦਿ ਗਾਤ੍ਰਂ ਤ੍ਯਜੇਯੁਃ ॥ ੩,੧੯.

ਜੇਕਰ ਪਤੀ ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਣ। ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਪਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਜੇ ਉਹ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ।

ਤਦਾ ਨੈਵ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਦੋषਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮੇਵਂ ਨਿਰ੍ਣਯੋਯਂ ਹਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ । ਯਦ੍ਭਰ੍ਤਾਰੋ ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੁਂ ਤਾਸਾਂ ਸਂਗੋ ਨੈਵ ਕਾਰ੍ਯਃ ਕਦਾਪਿ ॥ ੩,੧੯.

ਫਿਰ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਆਦਿਕ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਅਨੇਕ ਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਪੁਣ੍ਯਸਂਚਯਾਤ੍ਤਦ੍ਭਰ੍ਤਾਰੋ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾ ਭਵੇਯੁਃ । ਕਲੌ ਯੁਗੇ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾ ਹਰੇਭਕ੍ਤਿਰ੍ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ॥ ੩,੧੯.

ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਪੁੰਨੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤ ਪਤੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹਨ; ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।

ਹਰੇਃ ਕਥਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਹਰੇਰ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਚ । ਹਰੇਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਨਿਰ੍ਣਯੋ ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਹਿ ਹਰੇਰ੍ਦਾਸੈਃ ਸਂਗਮੋ ਦੁਰ੍ਲਭਸ਼੍ਚ ॥ ੩,੧੯.

ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣੀਆਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਹਰੀ ਦੀ ਦਿੱਖਾ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਹਰੀ ਦੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਵੈ ਮੁਰਾਰੇਰ੍ਨਮਸ੍ਕਾਰੋ ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਵੈ ਕਲੌ ਚ । ਤਦ੍ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪਾਲਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਚ ਸਦ੍ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਹ੍ਯਨ੍ਨਦਾਨਮ੍ ॥ ੩,੧੯.

ਮੁਰਾਰੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਚੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।

ਤਨ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਪੂਜਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਵੈ ਮੁਰਾਰੇਰ੍ਨਾਮਗ੍ਰਹੋ ਦੁਰ੍ਲਭਸ਼੍ਚਵ ਵਿष੍ਣੋਃ । ਸੁਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਪੁਜਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਹਿ ਸਦ੍ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਭਾषਣਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਚ ॥ ੩,੧੯.

ਤੰਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਰਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣਾ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਸੱਚੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਚ ਸਦ੍ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਹਿ । ਗੋਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਸਦ੍ਗਾਯਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਸਦ੍ਗੁਰੁਞ੍ਚ ॥ ੩,੧੯.

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਸੱਚੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਗਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਗੀਤ ਗਾਉਣਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।

ਸਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾਃ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਕਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਹਿ ਸ਼ੇषਾਚਲਸ੍ਥਸ੍ਯ ਹਰੇਸ਼੍ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਰਙ੍ਗਨਾਥਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਕਾਵੇਰ੍ਯਾ ਵੈ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵਿष੍ਣੁਪਦ੍ਯਾਃ ॥ ੩,੧੯.

ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਨੇਕ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣੇ ਦੁਲਭ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਰੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਕਾਵੇਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਿਸ਼ਨੁਪਦ ਤੇ ਰੰਗਨਾਥ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।

ਕਾਞ੍ਚੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵਰਦਰਾਜਸ੍ਯ ਸੇਵਾ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚੈਵ ਲੋਕੇ । ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਰਾਮਸੇਤੋਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ ਮਧ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ॥ ੩,੧੯.

ਕਾਂਚੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਦਰਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੇ ਪੁਲ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਬੜਾ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਧਵ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।

ਭੀਮਾਤੀਰੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚਾਹੁਰਾਰ੍ਯਾਃ । ਰੇਵਾਤੀਰੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਗਯਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਸ੍ਯ ਚੈਵ ॥ ੩,੧੯.

ਭੀਮਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬੜਾ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ ਰੇਵਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਂ ਗਯਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।

ਤਥਾ ਬਦ੍ਰੌ ਸਂਸ੍ਥਿਤ ਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਸ੍ਥਿਤਾਨਾਮ੍ । ਸ਼ੇषਾਚਲੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਸ਼੍ਰਮੇ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੋ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ॥ ੩,੧੯.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਨਵਾਂ ਲਈ ਬੜਾ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਪ੍ਰਯਾਗਾਖ੍ਯੇ ਮਾਧਵਸ੍ਯਾਪਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਵੈ ਨृਣਾਂ ਹਿ ॥ ੩,੧੯.

ਪ੍ਰਯਾਗ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਵੀ ਮਾਧਵ ਦਾ ਸਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬੜਾ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ।

ਅਤੋ ਨੇਚ੍ਛਾਮਿ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਕृष੍ਣਾਦਨ੍ਯਂ ਕਦਾਚਨ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਪਿਤਰਂ ਯਯੌ ਸ਼ੇषਾਚਲਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥ ੩,੧੯.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ।

ਕਪਿਲਾਖ੍ਯਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਆਰੁਰੋਹ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍ । ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤੀ ॥ ੩,੧੯.

ਕਪਿਲ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ।

ਤ੍ਰਿਦਿਨਂ ਸਮੁਪੋष੍ਯਾਥ ਗਤ੍ਵਾ ਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਤ੍ਰਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਵਾਹਾਰ੍ਥਮੇਕਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯਯਾਵਥ ॥ ੩,੧੯.

ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।

ਤਸ੍ਯਾ ਉਤ੍ਤਰਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਕ੍ਰੋਸ਼ਯੁਗ੍ਮੇ ਮਹਾਤਲੇ । ਗਰ੍ਤਭੂਤੇ ਚ ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਚਚਾਰ ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੩,੧੯.

ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਦੋ ਕੋਸ ਦੂਰ, ਇਕ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਇਕਾਂਤ ਖੱਡ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਤਤ੍ਰਾਸੀਚ੍ਚ ਕੁਮਾਰਿਕਾ । ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੧੯.

ਉਸ ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਕੁਮਾਰ੍ਯੁਵਾਚ । ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਾਤਾ ਚ ਪਿਤਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਸਖਾਤ੍ਵਮੇਵ । ਤ੍ਵਮੇਵ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਰ੍ਗਰੀਯਾਨ੍ਮਿਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਸਾ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਵਲ੍ਲਭਸ਼੍ਚ ॥ ੩,੧੯.

ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਤੇ ਦੋਸਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ, ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ।

ਅਨਾਦ੍ਯਨਨ੍ਤੇष੍ਵਪਿ ਜਨ੍ਮਸੁ ਪ੍ਰਭੋ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਾਣਾ ਨ ਵਿਜਾਨੇਪ੍ਯਹਂ ਚ । ਏਤੈ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾਦਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਤਃ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਪਿਓ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਝਲਕ ਹਨ, ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ।

ਅਤੋ ਮੁਰਾਰੇਸ਼੍ਚ ਤਵੈਵ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭੂਯਾਸਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਦਾ ਵ੍ਰਤਂ ਮੇ । ਦੁਃ ਸਂਗਮਾਤ੍ਰਾਦਿਸਮਾਗਮਂ ਨ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਰਿਤ੍ਯੇਵ ਵਦਾਨ੍ਯਮੂਰ੍ਤੇ ॥ ੩,੧੯.

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ! ਮੇਰੀ ਇਹ ਮੰਨਤ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਹੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਂ। ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪੂਰਨਤਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦਇਆਲੂ!

ਤ੍ਵਦ੍ਦੂषਕਾਣਾਂ ਤਵ ਦਾਸਵਰ੍ਯ ਵਿਦੂषਕਾਣਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਦੇਵ । ਗੁਰੁਦ੍ਰੁਹਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਵਿष੍ਣੋ ਭਕ੍ਤਦ੍ਰੁਹਾਂ ਮਿਤ੍ਰਤਾਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਕृष੍ਣ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਤੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਤੋੜ ਦੇ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਤੋੜ ਦੇ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਵੀ ਤੋੜ ਦੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ!

ਤਵ ਧ੍ਰੁਗ੍ਭਿਰ੍ਭਾषਣਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਦੇਵ ਤ੍ਵਂ ਸਂਗਮਂ ਦੇਹਿ ਪਦਾਰਵਿਨ੍ਦੇ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲਵਾਸਾਯ ਨਮੋਨਮਸ੍ਤੇ ਨਮੋਨਮਃ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਯ ਤੁਭ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੋੜ ਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਬਖ਼ਸ਼। ਸ਼੍ਰੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ ਪਰਾਵਰ ਰਮੇਸ਼ ਨਿਦਾਨਮੂਰ੍ਤੇ ਕਾਲੋ ਮਹਾਨਪਿ ਗਤਸ਼੍ਚ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਨ੍ਤੇ । ਅਨਨ੍ਤਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਸਾਧਨੈਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਸ੍ਯ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਮਾਲਕ! ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਆਧਾਰ! ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ! ਵੱਡਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ।

ਕਥਂ ਮਮ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਭੋ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਦੋषੈਸ਼੍ਚ ਸੁਸਂਗਤਾਯਾਃ । ਦਾਸ੍ਯਾਸ੍ਪਦਾਯਾਸ੍ਤਵ ਦਾਸਦਾਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸੀਦ ਦੇਵੇਸ਼ ਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸ ॥ ੩,੧੯.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਦਾਸੀ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਮਿਹਰ ਕਰ।