ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਰਾਣਾਂ ਸੁਰਭੋਗ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭੋਗਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਃ । ਨ ਜਾਨਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਂਸ੍ਤੁ ਤੇषੁ ਦੇਹੇषੁ ਤੇ ਪੁਨਃ ॥ ੩,੧੭.

ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੋਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਸੁਖ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਾਨਵ ਉਹ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨੀਰਕ੍ਸ਼ੀਰਵਿਵਿਕਂ ਚ ਹਂਸੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਨ ਚਾਪਰਃ । ਅਤਃ ਸ੍ਵਭਰ੍ਤृਸਂਯੋਗਂ ਕृष੍ਣਾਦੇਹੇਨ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ਕृष੍ਣਾਦੇਹੇਨ੍ਯਗਾਮਿਤ੍ਵਂ ਨੈਵ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੧੭.

ਕੇਵਲ ਹੰਸ ਹੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਸੋਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੮ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਅਥਾਨਨ੍ਤਰਜਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ृਣੁ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰਸਤ੍ਤਮ । ਸ਼ृਣੁ ਤਾਨ੍ਸਾਵਧਾਨੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਨਵਧਾਰਯ ॥ ੩,੧੮.

ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੁਣੋ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ।

ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਵਿਰਿਞ੍ਚਾਨੁਜਾਤਃ ਸ਼ੇषੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਹਰੇ ਰਮਾਯਾਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤਃ ॥ ੩,੧੮.

ਸ਼ੇਸ਼, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪੁਰੁਸ਼ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਵਿਰਿੰਚੀ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸੌਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਯਨਾਰ੍ਥਮਭੂਦੇष ਤੇਨ ਕृਤ੍ਯਂ ਹਰੇਰ੍ਨ ਤੁ । ਸਰ੍ਵਦਾ ਹਰਿਦਾਸੋਹਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਹਰਿਪੂਜਕਃ ॥ ੩,੧੮.

ਉਹ ਹਰੀ ਲਈ ਵਿਛੌਣਾ ਬਣਿਆ; ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸੀ, ਹਰੀ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਹਰੇ ਸਦਾ ਨਮਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਬਹੁ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ । ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਗਰੁਡੋ ਹ੍ਯਭੂਚ੍ਚ ਸ਼ਯਨਂ ਹਰੇਃ ॥ ੩,੧੮.

ਹਰੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਜਨਮ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਹਰੀ ਦਾ ਵਿਛੌਣਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਸੂਤ੍ਰਨਾਮ੍ਨਸ੍ਤਥਾ ਵਾਯੋਃ ਸਦਾਯਂ ਵਿਨਤਾਸੁਤ । ਕਾਲਨਾਮਾ ਚ ਗਰੁਡੋ ਵਾਹਨਾਰ੍ਥਂ ਹਰੇਰਭੂਤ੍ ॥ ੩,੧੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਤਰ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗਰੁੜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਦਾ ਵਾਹਨ ਬਣਿਆ।

ਤਤੋ ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਨੋਰ੍ਵਿਰਿਞ੍ਚਾਤ੍ਤੁ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਅਹਂ ਕਾਰਾਤ੍ਮਕੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਮਭੂਤ੍ਸੋਵਿਤੁਂ ਹਰਿਮ੍ ॥ ੩,੧੮.

ਫਿਰ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਵਿਰਿੰਚੀ ਤੋਂ, ਮੈਂ, ਰੁਦਰ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ।

ਤ੍ਰਯ ਏਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਪਰਸ੍ਪਰਸਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਭਾਰਤੀਭ੍ਯਾਂ ਤੇ ਤ੍ਰਯਃ ਸ਼ਤਗੁਣਾ ਵਰਾਃ ॥ ੩,੧੮.

ਇਹ ਤਿੰਨ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਗਾਯਤਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੇषਃ ਸ ਏਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਭਕ੍ਤੋ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਚ । ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਾਯੋਰਨਨ੍ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਭਿਰਂਸ਼ੈਰ੍ਯੁਤਃ ਸਦਾ ॥ ੩,੧੮.

ਉਹੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਭਗਤ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂਸ਼ੋ ਦਸ਼ਰਥਾਜ੍ਜਾਤੋ ਯੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਖਗ । ਸੋਪਿ ਸ਼ੇषਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵਾਯ੍ਵਨਨ੍ਤਾਂਸ਼ਸਂਯੁਤਃ ॥ ੩,੧੮.

ਖਗ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦਸ਼ਰਥ ਤੋਂ ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਹੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ।

ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੇਵਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਾ ਸੀਤਾ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਖਗਾਧਿਪ । ਬਲਭਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾਂ ਵਸੁਦੇਵਾਦਭੂਤ੍ਖਗ ॥ ੩,੧੮.

ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਸੀਤਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ; ਅਤੇ ਬਲਭਦਰ ਰੋਹਣੀ ਤੋਂ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਖਗ।

ਸੋਯਮੇਪ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤ੍ਵਂਸ਼ਦ੍ਵਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਆਵਿष੍ਟਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣੇ ਹਰਿਣਾ ਰੋਹਿਣੀਸੁਤਃ ॥ ੩,੧੮.

ਉਹੀ ਦੋ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਰੋਹਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।

ਤ੍ਰਯ ਏਤੇ ਮਾਹਾਭਾਗਾਵਤਾਰਾਃ ਫਣਿਨਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਨ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਯਾਵਤਾਰੋਸ੍ਤਿ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਚਾਜ੍ਞਾ ਤਥਾ ਹਰੇਃ ॥ ੩,੧੮.

ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਫਣੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਭੂਮੀ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਕੋਈ ਅਵਤਾਰ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਐਸੀ ਆਗਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ।

ਰੁਦ੍ਰਾਵਤਾਰਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇਹਂ ਤਾਞ੍ਛृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਯੋਹਙ੍ਕਾਰਾਤ੍ਮਕੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸ ਏਵਾਭੂਤ੍ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੧੮.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੁਦਰ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਜੋ ਰੁਦਰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਬਣਿਆ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ।

ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਇਤਿ ਤ੍ਵਾਖ੍ਯਾਮਵਾਪ ਸ ਵਿਨਾਸ਼ਕਃ । ਤਮੋਭਿਮਾਨੀ ਸ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤ੍ਵਸ਼ਿਵਤ੍ਵਾਤ੍ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ॥ ੩,੧੮.

ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਰੂਪ ਸਮਝੋ, ਤੇ ਉਹ ਸਚਮੁਚ auspicious ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਹੈ।

ਕਪਾਲਮਾਲਾਮਸ਼ਿਵਾਂ ਸਦਾ ਧਾਰਯਤੇ ਯਤਃ । ਅਤਃ ਸਦਾऽਸ਼ਿਵੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਨ ਚ ਭਾਗਵਤਃ ਸ਼ਿਵਃ ॥ ੩,੧੮.

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਜਾਣੋ, ਪਰ ਭਗਵਤ ਸ਼ਿਵ ਨਹੀਂ।

ਗਜਾਜਿਨਂ ਚਾਪਵਿਤ੍ਰਂ ਯਤੋ ਧਾਰਯਤੇ ਹਰਃ । ਲੋਕਾਨਮਙ੍ਗਲਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਹਰਤੇ ਚ ਸਦਾ ਹਰਃ ॥ ੩,੧੮.

ਹਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਧ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਹਰ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਸਦਾ ਲੋਕਾਨ੍ਵਿषਯਾਸਕ੍ਤਚੇਤਸਃ । ਵਿਮੁਖਾਨ੍ਕੁਰੁਤੇ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ॥ ੩,੧੮.

ਹਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਕਦਾਚਿਦਸੁਰਾਵੇਸ਼ਾਦ੍ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਕੁਰੁਤੇ ਹਰਃ । ਅਤਃ ਸਦਾਸ਼ਿਵੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਨ ਚ ਭਾਗਵਤਃ ਸ਼ਿਵਃ ॥ ੩,੧੮.

ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਹਰਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਜਾਣੋ, ਪਰ ਭਗਵਤ ਸ਼ਿਵ ਨਹੀਂ।

ਸੋਯਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਵਸਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਮੈਚ੍ਛਦ੍ਯਤੋ ਹਰਃ । ਅਤਃ ਸਦਾਸ਼ਿਵੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਨ ਚ ਭਾਗਵਤਃ ਸ਼ਿਵਃ ॥ ੩,੧੮.

ਕਿਉਂਕਿ ਹਰਾ ਨੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਜਾਣੋ, ਪਰ ਭਗਵਤ ਸ਼ਿਵ ਨਹੀਂ।

ਦਸ਼ਵਰ੍षਂ ਤਪਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਲਵਣਾਂਭਸਿ । ਅਤੋ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਪਃ ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ ਚ ਖਗੋਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੧੮.

ਦਸ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ, ਉਹ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਰੁਦਰ ਨੂੰ 'ਤਪਸ' ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।

ਵ੍ਯਾਸਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ੁਕਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਾਯੋਰਾਵੇਸ਼ਸਂਯੁਤਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਵਤਾਰੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਮਭਵਦ੍ਭੁਵਿ ॥ ੩,੧੮.

ਵਿਆਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਾਯੂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਰੁਦਰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਆਇਆ।

ਅਤ੍ਰਿਪਤ੍ਨ੍ਯਨੁਸੂਯਾਯਾਂ ਜਜ੍ਞੇ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਸ੍ਤੁ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਮਾਨਭਙ੍ਗਾਯ ਭੂਭृਤਾਮ੍ ॥ ੩,੧੮.

ਅਤਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨਸੂਯਾ ਤੋਂ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਰੁਦਰ ਜਨਮਿਆ; ਉਹ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜਣ ਆਇਆ।

ਦ੍ਰੋਣਾਜ੍ਜਾਤੋ ਦ੍ਰੌਣਿਸਂਜ੍ਞੋ ਰੁਦ੍ਰ ਏਵ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਭੋਕ੍ਤੁਕਾਮੋਸੌ ਪਰਪਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ ॥ ੩,੧੮.

ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਦ੍ਰੌਣੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤੇ ਰੁਦਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਕਿਸਮਤ ਭੋਗਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਦੇ ਭੇਦ ਖੋਲ੍ਹੇ।

ਈਸ਼ਾਨਕੋਣੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਰੁਦ੍ਰੋ ਹ੍ਯਵਾਪ ਵੈ ਵਾਮਦੇਵੇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਾਮ੍ । ਸ੍ਵਵਾਮਭਾਗੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਚੈਵ ਵਾਯੁਸ੍ਤਂ ਯੋਗ੍ਯਭਕ੍ਤਂ ਸੇਵਤੇ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ॥ ੩,੧੮.

ਜੋ ਰੁਦਰ ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਮਦੇਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਾਯੂ, ਆਪਣੇ ਵਾਮ ਪਾਸੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਤੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਾਮਦੇਵੇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਾ ਮਵਾਪ ਸ਼ਿष੍ਟਤ੍ਵਮਥੋਤ੍ਤਮਤ੍ਵਮ੍ । ਕਾਲਾਤ੍ਮਕਤ੍ਵਂ ਚ ਬਲਾਤ੍ਮਕਤ੍ਵਮਵਾਪ ਰੁਦ੍ਰੋ ਨ ਤੁ ਸੁਂਦਰਤ੍ਵਤਃ ॥ ੩,੧੮.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਵਾਮਦੇਵ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣਿਆ, ਪਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਨਹੀਂ।

ਸਦਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸ੍ਥਾਂਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਦੁਹੋ ਹਨ੍ਤੁ ਕਾਮੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ । ਅਘੋਰਰੂਪਂ ਧृਪਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰ ਏਵ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਘੋਰੇਤਿ ਸ ਆਪ ਸਂਜ੍ਞਾਮ੍ ॥ ੩,੧੮.

ਰੁਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਅਘੋਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।

ਸੇਵਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਿਚ੍ਛਤੋ ਦੈਤ੍ਯਸਂਘਾਨ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਤਪਸਾ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨਾਨ੍ । ਵਰਾਨ੍ਦਾਤੁਂ ਸਦ੍ਯ ਏਵਾਭਿਜਾਤਃ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤੇਤ੍ਯੇਵ ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ ॥ ੩,੧੮.

ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤਪ ਕਰਕੇ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਯੋਜਾਤ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।