ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਰਮਣੇ ਕਾਲੇ ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਲੇਵਰੇ । ਭਾਰਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਚ੍ਯਾ ਅਭਿਮਾਨਦ੍ਵਯਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ॥ ੩,੧੭.

ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਮਾਦੇਃ ਸ਼੍ਯਾਮ ਲਾਦੇਸ਼੍ਚ ਅਭਿਮਾਨਕ੍ਸ਼ਤਿਸ੍ਤਦਾ । ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਸ੍ਵਾਪ ਏਵ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੩,੧੭.

ਉਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਆਮਲਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸਭ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਨੀਂਦ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਅਰ੍ਜੁਨਂ ਵੀਰਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਵਾਯੁਰੇਵ ਚ । ਭਾਰਤੀਂ ਰਮਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਾਮਲਾਂ ਚ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ॥ ੩,੧੭.

ਵਾਯੂ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਆਮਲਾ।

ਸੁਂਦਰੇਣ ਚ ਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਨਕੁਲੇ ਮਰੁਤ੍ । ਰਮਤੇ ਭਾਰਤੀਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਕੁਲਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯੁषਾਂ ਖਗ ॥ ੩,੧੭.

ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਨੇ ਨਕੁਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਨਕੁਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਪੰਛੀ।

ਨੀਤਿਰੂਪੇਣ ਚਾਵਿष੍ਟੋ ਸਹਦੇਵੇ ਚ ਮਾਰੁਤਃ । ਦ੍ਰੌਪਦੀਂ ਰਮਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਹਦੇਵੋਪ੍ਯੁषਾਂ ਖਗ ॥ ੩,੧੭.

ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਨੇ ਸਹਦੇਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਸਹਦੇਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਪੰਛੀ।

ਸ਼ਚ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀਦੇਹੇ ਨਾਪੁਃ ਸਂਗਂ ਚ ਮਾਰੁਤਃ । ਤਾਸਾਮਤੋਨ੍ਯਗਾਮਿਤ੍ਵਂ ਕृष੍ਣਾਦੇਹੇ ਨ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ ॥ ੩,੧੭.

ਸ਼ਚੀ ਆਦਿ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਨਮ ਨਾ ਸਮਝੋ।

ਧਰ੍ਮਾਦਿਦੇਹਸਂਗਂ ਚ ਭਾਰਤ੍ਯਾ ਨੈਵ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ । ਮਨੁਜਸ੍ਯ ਚ ਦੇਹਸ੍ਯ ਤਾਸਾਂ ਸਂਗਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ ॥ ੩,੧੭.

ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਧਰਮ ਆਦਿ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਨਾ ਸੋਚੋ; ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਸੋਚੋ।

ਅਪਰੋਕ੍ਸ਼ਵਤੀਨਾਂ ਤੁ ਤਾਸਾਂ ਲੇਪੋ ਨ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਅਥਵਾ ਮੁਦ੍ਗਲਸ੍ਯੇਵ ਰਤਿਕਾਲੇ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੧੭.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜਾਂ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮਦਗਲਾ ਵਾਂਗ ਰਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਦਾਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।

ਰਮਣਂ ਚਕ੍ਰੁਰੇਵਂ ਤਾ ਅਤੋ ਦੋषੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਵਸੇ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਧਰ੍ਮੋ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਤਾਵੁਭੌ ॥ ੩,੧੭.

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਹੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਰਮਣਂ ਚਕ੍ਰਤੁਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕृष੍ਣਾਦੇਹੇऽਪਿ ਮਾਨਦ । ਤਥਾਪ੍ਯਨਨ੍ਯਾਗਾਮਿਤ੍ਵਂ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੩,੧੭.

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਪਰ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਜਰੂਰ ਸੋਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਸੁਰਾਣਾਂ ਸੁਰਭੋਗ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭੋਗਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਃ । ਨ ਜਾਨਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਂਸ੍ਤੁ ਤੇषੁ ਦੇਹੇषੁ ਤੇ ਪੁਨਃ ॥ ੩,੧੭.

ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੋਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਸੁਖ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਾਨਵ ਉਹ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨੀਰਕ੍ਸ਼ੀਰਵਿਵਿਕਂ ਚ ਹਂਸੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਨ ਚਾਪਰਃ । ਅਤਃ ਸ੍ਵਭਰ੍ਤृਸਂਯੋਗਂ ਕृष੍ਣਾਦੇਹੇਨ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ਕृष੍ਣਾਦੇਹੇਨ੍ਯਗਾਮਿਤ੍ਵਂ ਨੈਵ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੧੭.

ਕੇਵਲ ਹੰਸ ਹੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਸੋਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੮ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਅਥਾਨਨ੍ਤਰਜਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ृਣੁ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰਸਤ੍ਤਮ । ਸ਼ृਣੁ ਤਾਨ੍ਸਾਵਧਾਨੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਨਵਧਾਰਯ ॥ ੩,੧੮.

ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੁਣੋ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ।

ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਵਿਰਿਞ੍ਚਾਨੁਜਾਤਃ ਸ਼ੇषੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਹਰੇ ਰਮਾਯਾਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤਃ ॥ ੩,੧੮.

ਸ਼ੇਸ਼, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪੁਰੁਸ਼ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਵਿਰਿੰਚੀ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸੌਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਯਨਾਰ੍ਥਮਭੂਦੇष ਤੇਨ ਕृਤ੍ਯਂ ਹਰੇਰ੍ਨ ਤੁ । ਸਰ੍ਵਦਾ ਹਰਿਦਾਸੋਹਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਹਰਿਪੂਜਕਃ ॥ ੩,੧੮.

ਉਹ ਹਰੀ ਲਈ ਵਿਛੌਣਾ ਬਣਿਆ; ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸੀ, ਹਰੀ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਹਰੇ ਸਦਾ ਨਮਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਬਹੁ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ । ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਗਰੁਡੋ ਹ੍ਯਭੂਚ੍ਚ ਸ਼ਯਨਂ ਹਰੇਃ ॥ ੩,੧੮.

ਹਰੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਜਨਮ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਹਰੀ ਦਾ ਵਿਛੌਣਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਸੂਤ੍ਰਨਾਮ੍ਨਸ੍ਤਥਾ ਵਾਯੋਃ ਸਦਾਯਂ ਵਿਨਤਾਸੁਤ । ਕਾਲਨਾਮਾ ਚ ਗਰੁਡੋ ਵਾਹਨਾਰ੍ਥਂ ਹਰੇਰਭੂਤ੍ ॥ ੩,੧੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਤਰ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗਰੁੜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਦਾ ਵਾਹਨ ਬਣਿਆ।

ਤਤੋ ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਨੋਰ੍ਵਿਰਿਞ੍ਚਾਤ੍ਤੁ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਅਹਂ ਕਾਰਾਤ੍ਮਕੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਮਭੂਤ੍ਸੋਵਿਤੁਂ ਹਰਿਮ੍ ॥ ੩,੧੮.

ਫਿਰ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਵਿਰਿੰਚੀ ਤੋਂ, ਮੈਂ, ਰੁਦਰ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ।

ਤ੍ਰਯ ਏਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਪਰਸ੍ਪਰਸਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਭਾਰਤੀਭ੍ਯਾਂ ਤੇ ਤ੍ਰਯਃ ਸ਼ਤਗੁਣਾ ਵਰਾਃ ॥ ੩,੧੮.

ਇਹ ਤਿੰਨ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਗਾਯਤਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੇषਃ ਸ ਏਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਭਕ੍ਤੋ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਚ । ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਾਯੋਰਨਨ੍ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਭਿਰਂਸ਼ੈਰ੍ਯੁਤਃ ਸਦਾ ॥ ੩,੧੮.

ਉਹੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਭਗਤ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂਸ਼ੋ ਦਸ਼ਰਥਾਜ੍ਜਾਤੋ ਯੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਖਗ । ਸੋਪਿ ਸ਼ੇषਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵਾਯ੍ਵਨਨ੍ਤਾਂਸ਼ਸਂਯੁਤਃ ॥ ੩,੧੮.

ਖਗ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦਸ਼ਰਥ ਤੋਂ ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਹੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ।

ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੇਵਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਾ ਸੀਤਾ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਖਗਾਧਿਪ । ਬਲਭਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾਂ ਵਸੁਦੇਵਾਦਭੂਤ੍ਖਗ ॥ ੩,੧੮.

ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਸੀਤਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ; ਅਤੇ ਬਲਭਦਰ ਰੋਹਣੀ ਤੋਂ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਖਗ।

ਸੋਯਮੇਪ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤ੍ਵਂਸ਼ਦ੍ਵਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਆਵਿष੍ਟਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣੇ ਹਰਿਣਾ ਰੋਹਿਣੀਸੁਤਃ ॥ ੩,੧੮.

ਉਹੀ ਦੋ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਰੋਹਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।

ਤ੍ਰਯ ਏਤੇ ਮਾਹਾਭਾਗਾਵਤਾਰਾਃ ਫਣਿਨਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਨ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਯਾਵਤਾਰੋਸ੍ਤਿ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਚਾਜ੍ਞਾ ਤਥਾ ਹਰੇਃ ॥ ੩,੧੮.

ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਫਣੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਭੂਮੀ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਕੋਈ ਅਵਤਾਰ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਐਸੀ ਆਗਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ।

ਰੁਦ੍ਰਾਵਤਾਰਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇਹਂ ਤਾਞ੍ਛृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਯੋਹਙ੍ਕਾਰਾਤ੍ਮਕੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸ ਏਵਾਭੂਤ੍ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੧੮.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੁਦਰ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਜੋ ਰੁਦਰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਬਣਿਆ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ।

ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਇਤਿ ਤ੍ਵਾਖ੍ਯਾਮਵਾਪ ਸ ਵਿਨਾਸ਼ਕਃ । ਤਮੋਭਿਮਾਨੀ ਸ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤ੍ਵਸ਼ਿਵਤ੍ਵਾਤ੍ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ॥ ੩,੧੮.

ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਰੂਪ ਸਮਝੋ, ਤੇ ਉਹ ਸਚਮੁਚ auspicious ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਹੈ।

ਕਪਾਲਮਾਲਾਮਸ਼ਿਵਾਂ ਸਦਾ ਧਾਰਯਤੇ ਯਤਃ । ਅਤਃ ਸਦਾऽਸ਼ਿਵੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਨ ਚ ਭਾਗਵਤਃ ਸ਼ਿਵਃ ॥ ੩,੧੮.

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਜਾਣੋ, ਪਰ ਭਗਵਤ ਸ਼ਿਵ ਨਹੀਂ।

ਗਜਾਜਿਨਂ ਚਾਪਵਿਤ੍ਰਂ ਯਤੋ ਧਾਰਯਤੇ ਹਰਃ । ਲੋਕਾਨਮਙ੍ਗਲਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਹਰਤੇ ਚ ਸਦਾ ਹਰਃ ॥ ੩,੧੮.

ਹਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਧ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਹਰ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਸਦਾ ਲੋਕਾਨ੍ਵਿषਯਾਸਕ੍ਤਚੇਤਸਃ । ਵਿਮੁਖਾਨ੍ਕੁਰੁਤੇ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ॥ ੩,੧੮.

ਹਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਆਖਦੇ ਹਨ।