ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਨਿਤ੍ਯਾਨਨ੍ਦਸੁਖਾਦਿषੁ । ਏਵਮੇਵ ਵਿਜਾਨੀਯਾਨ੍ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਕਥਞ੍ਚਨ ॥ ੩,੧੬.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਸਦੀਵੀ ਆਨੰਦ ਤੇ ਸੁਖ ਆਦਿ ਲਈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੋ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

ਏਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਾਦੇਵ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ृਣੁ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰਸਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੧੬.

ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਜੋ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ।

ਕृਤੌ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੌ ਦ੍ਵੇ ਯਮਲੇ ਚੈਵ ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਯਦ੍ਯਿਕਾ ॥ ੩,੧੬.

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਦੋ ਜੁੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਨ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੇਕਰ ਇੱਕ—

ਵਾਣੀਤਿਸਂਜ੍ਞਕਾਂ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀਸਂਜ੍ਞਕਾਂ ਵਿਦੁਃ । ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਵਿਰਿਞ੍ਚਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰਿਕਾ ਮਤਾ । ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤੁ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਸਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ॥ ੩,੧੬.

ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਨੂੰ ਵਾਣੀ, ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੁਰੁਸ਼-ਵਿਰਿੰਚਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਰਸਵਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਰੂਪਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਵਾਣ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਖਗਸਤ੍ਤਮ । ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਵਤਾਰਾਨ੍ ਭਾਰਤ੍ਯਾਃ ਸਮਾਹਿਤਮਨਾਃ ਸ਼ृਣੁ ॥ ੩,੧੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਸਮਝੋ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਭਿਮਾਨਿਤ੍ਵਾਤ੍ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਤ੍ਮਿਕਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਮਹਾਧ੍ਯਾਤੁਸ਼੍ਚ ਵਾਯੋਸ੍ਤੁ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ॥ ੩,੧੬.

ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਵਾਯੂ ਮਹਾਂਧਿਆਤਮਿਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਉਹ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜ੍ਞਾਨਰੂਪਸ੍ਯ ਵਾਯੋਸ੍ਤੁ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ । ਸਦਾ ਸੁਖਸ੍ਵਰੂਪਤ੍ਵਾਦ੍ਭਾਰਤੀ ਤੁ ਸੁਖਾਤ੍ਮਿਕਾ ॥ ੩,੧੬.

ਉਹ ਵਾਯੂ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਦਾ ਸੁਖ ਰੂਪ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸੁਖ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।

ਸੁਖਸ੍ਵਰੂਪ ਵਾਯੋਸ੍ਤੁ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ । ਗੁਰੁਸ੍ਤੁ ਵਾਯੁਰੇਵੋਕ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਕ੍ਤਿਯੁਤਾ ਸਤੀ ॥ ੩,੧੬.

ਉਹ ਵਾਯੂ, ਜੋ ਸੁਖ ਰੂਪ ਹੈ, ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਗੁਰੂ ਵਾਯੂ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਤਤਸ੍ਤੁ ਭਾਰਤੀ ਨਿਤ੍ਯਾ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਾ । ਮਹਾਗੁਰੋਰ੍ਹਿ ਵਾਯੋਸ਼੍ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵੈ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ॥ ੩,੧੬.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਭਕਤੀ ਸਦੀਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਵਾਯੂ ਮਹਾ-ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਉਹ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਰੌ ਸ੍ਨੇਹਯੁਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਹਰਿਪ੍ਰੀਤਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਾ । ਧृਤਿਰੂਪਸ੍ਯ ਵਾਯੋਸ਼੍ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ॥ ੩,੧੬.

ਹਰੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਭਕਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਵਾਯੂ, ਜੋ ਧਿਰਜ ਰੂਪ ਹੈ, ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਉਹ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਾਭਿਮਾਨਿਤ੍ਵਾਤ੍ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ਮਿਕਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਮਹਾਪ੍ਰਭੋਸ਼੍ਚ ਵਾਯੋਸ਼੍ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵੈ ਸਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ॥ ੩,੧੬.

ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਵਾਯੂ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਉਹ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭੁਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਭੋਗਾਸ੍ਤੁ ਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਮੇਵ ਚ । ਅਤਸ੍ਤੁ ਭਾਰਤੀ ਜ੍ਞੇਯਾ ਭੁਜਿਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ॥ ੩,੧੬.

ਸਾਰੇ ਭੋਗ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਹੀ ਭੋਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਭੁਜਿਨੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੋ।

ਚਿਤ੍ਰਰੂਪਸ੍ਯ ਵਾਯੋਸ੍ਤੁ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ । ਰੋਚਨੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਖ੍ਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ॥ ੩,੧੬.

ਉਹ ਵਾਯੂ, ਜੋ ਚਿਤ੍ਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਰੋਚਨਿੰਦ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਨੁਮਾਂਸ਼੍ਚ ਤਦਾ ਜਜ੍ਞੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸਤ੍ਤਮ । ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਾਖ੍ਯਵਿਪ੍ਰਾਚ੍ਚ ਜਜ੍ਞੇ ਸਾ ਭਾਰਤੀ ਸ੍ਮृਤਾ ॥ ੩,੧੬.

ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜਨਮ ਲਈ।

ਨ ਕੇਵਲਂ ਭਾਰਤੀ ਸਾ ਸ਼ਚ੍ਯਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਯੁਤਾ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਂਜਨਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਾਪੁਰ੍ਯੋਗਂ ਸ੍ਵਭਰ੍ਤृਭਿਃ ॥ ੩,੧੬.

ਕੇਵਲ ਭਾਰਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਚੀ ਆਦਿਕ ਹੋਰ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈਆਂ। ਉਥੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣਿਆਂ ਪਤੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਈਆਂ।

ਅਨ੍ਯਗੇਤਿ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਕਨ੍ਯਾ ਤਨ੍ਮਤਿਸਂਜ੍ਞਿਕਾ । ਤ੍ਰੇਤਾਨ੍ਤੇ ਸੈਵ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ਚ੍ਯਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਯੁਤਾ ॥ ੩,੧੬.

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੁੜੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤਨਮਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਵੀ ਸਚੀ ਆਦਿਕ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ।

ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯਨਲਾਜ੍ਜਾਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸੇਨੇਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ । ਨਲਂ ਨਨ੍ਦਯਤੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਨਲਨਨ੍ਦਿਨੀ ॥ ੩,੧੬.

ਦਮਯੰਤਿ ਅਤੇ ਅਨਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਇੰਦਰਸੇਨਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਲਨੰਦਿਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਭਰ੍ਤृਸਂਯੋਗਂ ਨੈਵ ਚਾਪ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਗਾਤ੍ਵਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਪੁਰੁषਸ੍ਥੇਨ ਵਾਯੁਨਾ ॥ ੩,੧੬.

ਉਥੇ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ, ਮਰਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵਾਯੂ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ।

ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਤਥਾ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਯੈਵ ਮृਤਿਮਾਪ ਸਾ । ਸ਼ਚ੍ਯਾਦਿਸਂਯੁਤਾ ਸੈਵ ਦ੍ਰੁਪਦਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ ੩,੧੬.

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਕੁੜੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੌਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਸਚੀ ਆਦਿਕ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਬਣੀ।

ਵੇਦਿਮਧ੍ਯਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾ ਭੀਮਸੇਨਾਰ੍ਥਮੇਵ ਚ । ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਗਾਤ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਯੋਗਸ਼੍ਚ ਸਹ ਭਰ੍ਤृਭਿਃ ॥ ੩,੧੬.

ਉਹ ਵੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਭੀਮਸੇਨ ਲਈ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਕੇਵਲਾ ਭਾਰਤੀ ਜ੍ਞੇਯਾ ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਕਾ । ਕਾਲੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਸਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਭੀਮਸੇਨਪ੍ਰਿਯਾ ਸਦਾ ॥ ੩,੧੬.

ਕੇਵਲ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਜਾਣੋ। ਉਹ ਸਦਾ ਕਾਲੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ।

ਵਾਚ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਂਯੁਤੈਵ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦ੍ਰੁਪਦਾਤ੍ਮਜਾ । ਦੇਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਵਿਸ਼ਿष੍ਟੈਵ ਕਾਰਟੀਗ੍ਰਾਮਸਂਜ੍ਞਕੈ ॥ ੩,੧੬.

ਵਾਕ ਆਦਿਕ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਜੋ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਾਰਟੀ ਪਿੰਡ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ।

ਸਂਕਰਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਕਲੌ ਯੁਗੇ । ਵਾਯੋਸ੍ਤृਤੀਯਰੂਪਾਰ੍ਥਂ ਸਾ ਕਨ੍ਯੈਵ ਮृਤਿਂ ਗਤਾ ॥ ੩,੧੬.

ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਸੰਕਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਨਮ ਲਵੇਗੀ। ਵਾਯੂ ਦੇ ਤੀਜੇ ਰੂਪ ਲਈ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।

ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਵਾਯੁਭਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮ । ਸ੍ਵਭਰ੍ਤृਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰ ਗੁਣੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਤਾਧਮਾਃ ॥ ੩,੧੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਵਾਯੂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਤੀਵਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਚ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਤੱਕ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੭ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਚਤੁਰ੍ਜਨ੍ਮਸੁ ਵੈ ਕृष੍ਣ ਸ਼ਚ੍ਯਾਦ੍ਯੈਃ ਸਹ ਭਾਰਤੀ । ਏਕਦੇਹ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੈਵ ਭੁਵਿ ਜਾਤੇਤਿ ਚੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ ॥ ੩,੧੭.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਚਾਰ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਭਾਰਤੀ ਸਚੀ ਆਦਿਕ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ, ਇਕੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮੀ, ਇਹ ਜਿਹਾ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਗਰੁਡੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਮਧੁਸੂਦਨਃ ॥ ੩,੧੭.

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਇਹਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸੁਚਰਿਤਰ। ਗਰੁੜ ਵਲੋਂ ਇਉਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਦੇਹਸਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਭਾਰਤ੍ਯਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸਤ੍ਤਮ । ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਾਰਣਂ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਸਾਵਧਾਨਮਨਾਃ ਸ਼ृਣੁ ॥ ੩,੧੭.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੀਰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ।

ਪੁਰਾ ਕृਤਯੁਗੇ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਪਾਰ੍ਵਤੀ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ਚੀ ਦੇਵੀ ਯਮ ਭਾਰ੍ਯਾਚ ਸ਼ਾਮਲਾ ॥ ੩,੧੭.

ਪੁਰਾਣੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਰੁਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਾਰਵਤੀ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਚੀ, ਤੇ ਯਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਾਮਲਾ ਸੀ।

ਅਸ਼੍ਵਿਭਾਰ੍ਯਾ ਉषਾ ਦੇਵੀ ਭਰ੍ਤृਭਿਃ ਸਹਿਤਾ ਖਗ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਯਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਦਾ ॥ ੩,੧੭.

ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸ਼ਾ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਪੰਛੀ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਗਈ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।