ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਯੋਗਿਨਾਂ ਹृਦਯੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸਧ੍ਯਾਯਤਿ ਹਰਿਂ ਪਰਮ੍ । ਪਾਰ੍ਥਕ੍ਯੇਨਾਪਿ ਤਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਮਹਾਧ੍ਯਾਤੇਤਿ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੧੬.

ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਹਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਿਆਨਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਦ੍ਯੋਗ੍ਯਤਾਨੁਸਾਰੇਣ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਪਰਂ ਹਰਿਮ੍ । ਰੁਦ੍ਰਾਦੌ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਗੁਣਾਞ੍ਜਾਨਾਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੩,੧੬.

ਜੇ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਈ ਪਰਮ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੁਦਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਤੋ ਵੈ ਵਿਜ੍ਞਨਾਮਾਸੌ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਹਿ ਖਗਸਤ੍ਤਮ । ਕਾਮ੍ਯਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਤ੍ਯਾਗਾਦ੍ਵਿਰਾਗ ਇਤਿ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੧੬.

ਇਸ ਲਈ, ਖਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਹ ਵਿਵੇਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਛੱਡਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੈਰਾਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਥਵਾਯੋਗਿਨਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸ ਮਾਰੁਤਃ । ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਸਂਜਨਯਤਿ ਵਿਰਾਗ ਇਤਿ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੧੬.

ਜਾਂ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਵੈਰਾਗੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵੈਰਾਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਖਮੇਵੋਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮ੍ । ਤਤ੍ਸੁਖਂ ਤੂਤ੍ਤਰੇषਾਂ ਚ ਵਾਯੁਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮੇਵ ਚ ॥ ੩,੧੬.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਰਾਹੀਂ, ਸੁਖ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੁਖ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿੱਚ, ਵਾਯੂ ਤੱਕ ਹੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਾਨਾਂ ਚ ऋषੀਣਾਂ ਚ ਉਤ੍ਤਮਾਨਾਂ ਨृਣਾਂ ਤਥਾ । ਸੁਖਾਂਸ਼ਂ ਜਨਯੇਦ੍ਵਾਯੁਰ੍ਯਤੋਤਃ ਸੁਖਸਂਜ੍ਞਕਃ ॥ ੩,੧੬.

ਵਾਯੂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸੁਖ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਸੁਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵੀਦ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰ ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਾਰੁਤਃ । ਦੁਃ ਖਸ਼ੋਕਾਦਿਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੧੬.

ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ; ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਮੁੱਖ ਹੈ; ਕੁਝ ਦੁੱਖ, ਸੋਗ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ।

ਤਚ੍ਚਾਸੁਰਾਵੇਸ਼ਵਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਵੇਹਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤਜ੍ਜੀਵਸ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੩,੧੬.

ਇਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਜੀਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੈਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਲਕੜੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।

ਯਤਃ ਕਲਿਸ਼੍ਚਾਧਿਕਃ ਸ੍ਯਾਦਤੋ ਦੁਃ ਖੀਤਿ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ । ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਾਭ੍ਯਾਂ ਦੁਃਖਮੇਵੋਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੩,੧੬.

ਕਿਉਂਕਿ ਕਲਿਜੁਗ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ, ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੁੱਖ ਵਧਦਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਦ੍ਦੁਃਖਮੁਤ੍ਤਰੇषਾਂ ਚ ਕਲਿਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮੇਵ ਚ । ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਤਤਃ ਕਲਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੧੬.

ਉਹ ਦੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੁਖਹਰ੍षਾਦਿਕਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਭੋ । ਦੇਵਾਵੇਸ਼ੋ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੩,੧੬.

ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸੁਖ, ਖੁਸ਼ੀ ਆਦਿ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਉਸ ਲਈ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਵਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਦੇਵਾਨਾਂ ਨਿਰਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਨਤਾਸੁਤ । ਸੁਖਸ੍ਵਰੂਪਂ ਤਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿषਯੋਤ੍ਥਮਪਿ ਦ੍ਵਿਜ ॥ ੩,੧੬.

ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਖ ਦਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੁਜਾ।

ਵਿषਯੋਤ੍ਥਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪਿ ਦੇਵਾਵੇਸ਼ਾਦੁਦੀਰਿਤਮ੍ । ਤਮੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦੁਃਖਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਰੂਪਤਃ ॥ ੩,੧੬.

ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਵਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਭਾਵਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਵਿषਯੋਤ੍ਥਂ ਮਹਾਦੁਃਖਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਾਦਿਕਂ ਕਿਂ ਚਿਦਸੁਰਾਵੇਸ਼ਤੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੩,੧੬.

ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੁਝ ਦੁੱਖ, ਗਮ ਆਦਿ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅਤਃ ਕਲਿਃ ਸਦਾ ਦੁਃਖੀ ਸੁਖੀ ਵਾਯੁਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੧੬.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਲਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਯੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖੀ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੋਵੇਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਭਵੇਤ੍ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਾਭ੍ਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਭੋਗੀ ਚ ਮਾਰੁਤਃ । ਕष੍ਟਭਙ੍ਗਃ ਕਲਿਲਯੋ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੩,੧੬.

ਇਹ ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਵਾਯੂ ਪੁੰਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਿ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਮਾਰੁਤਰੇਵਤਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ृਣੁ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰਸਤ੍ਤਮ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇषੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯੌ ਯੋ ਵਿਰੋਚਨਃ ॥ ੩,੧੬.

ਮਾਰੁਤ ਤੇ ਰੇਵਤ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਚੌਦਾਂ ਚੰਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਦੂਜਾ ਵਿਰੋਚਨ ਹੈ।

ਸ ਵਾਯੁਰਿਤਿ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਹਰਿਤਤ੍ਤ੍ਵੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ ਵਿष੍ਵਗ੍ਯਾਵ੍ਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ॥ ੩,੧੬.

ਉਹ ਵਾਯੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚ। ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਾਖੀ ਹੈ।

ਅਤੋ ਰੋਚਨਨਾਮਾਸੌ ਮਰੁਦਂਸ਼ਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ। ਰਾਮਾਵਤਾਰੇ ਹਨੁਮਾਨ੍ਰਾਮਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਾਧਕਃ । ਸ ਏਵ ਭੀਮਸੇਨਸ੍ਤੁ ਜਾਤੋ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਮਹਾਬਲਃ ॥ ੩,੧੬.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਚਨ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਸਾਰੇ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਹੀ ਭੀਮਸੇਨ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਕृष੍ਣਾਵਤਾਰੇ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਮਰੁਦਂਸ਼ਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ॥ ੩,੧੬.

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਣਿਮਾਨ੍ਨਾਮ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਂਕਰਾਖ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਂਕਰਂ ਯਸ੍ਤੁ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੩,੧੬.

ਮਣਿਮਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਦੈਤਿ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੰਕਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਸਭ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਤੇਨ ਸਂਕਰਨਾਮਾਸੌ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਭਾਗਵਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਿਨਾਸ਼ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ ॥ ੩,੧੬.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਕਰ ਨਾਮ ਮਿਲੇਗਾ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਉਹ ਭਾਗਵਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ।

ਤਦਾ ਭੂਮੌ ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੈਃ ਸਦृਸ਼ੋ ਯਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੇ ॥ ੩,੧੬.

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਯਜਨ ਦੇ ਲਈ, ਚੌਦਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਅਤਃ ਸ ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾ ਪੂਰ੍ਣੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਵਤਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਵਾਯੋਰ੍ਮਤਂ ਭਾਗਵਤਾਭਿਧਮ੍ ॥ ੩,੧੬.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਵਾਯੂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅਵਤਾਰ ਭਾਗਵਤ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਦੁष੍ਟਦਮਨਂ ਦ੍ਵਯਮੇਵ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ । ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਵਾਯੋਸ੍ਤਥਾ ਵੈਰੋਚਨਾਤ੍ਮਕੇ ॥ ੩,੧੬.

ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਦੋ ਹੀ ਹਨ: ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਮਨ। ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਵੈਰੋਚਨ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ।

ਅਵਤਾਰਤ੍ਰਯੇ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਦੁਃਖਂ ਗਰ੍ਭਾਦਿਸਂਭਵਮ੍ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਵਾਯੋਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਵੈਰੋਚਨਾਦਿਕੇ ॥ ੩,੧੬.

ਤਿੰਨ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਵੈਰੋਚਨ ਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਦੀ ਕੋਈ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ।

ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼ੋਣਿਤਸਂਬਨ੍ਧੋ ਹ੍ਯਵਤਾਰਚਤੁष੍ਟਯੇ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰ ਯਤੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਤਤਃ ॥ ੩,੧੬.

ਚਾਰ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸ਼ੁਕਰ ਅਤੇ ਰਕਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਹੀਂ।

ਪੂਰ੍ਵਂ ਗਰ੍ਭਂ ਸਮਾਸ਼ੋष੍ਯ ਸਮਯੇ ਪ੍ਰਭਵਸ੍ਯ ਚ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ੀ ਹ੍ਯਵਤਾਰਚਤੁष੍ਟਯੇ ॥ ੩,੧੬.

ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਵੀ ਗਰਭ ਨੂੰ ਅਪਸੋਰ ਕੇ ਚਾਰ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।