ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਰਙ੍ਗਸਾਰਂ ਕ੍ਰਮੁਕਸ੍ਯਾਪਿ ਸਾਰਂ ਖਰ੍ਜੂਰਸਾਰਂ ਕਦਲੀਫਲਸ੍ਯ । ਨਾਰਾਯਣੋ ਬੀਜਰੂਪਸ੍ਯ ਸਾਰਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਵਰ੍ਯੋ ਦਯਾਲੁਃ ॥ ੩,੧੪.

ਨਾਰੰਗ ਦਾ ਸਾਰ, ਪਾਨ ਦਾ ਸਾਰ, ਖਜੂਰ ਦਾ ਸਾਰ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਸਾਰ — ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਦਾ ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੀਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਤਾਮ੍ਬੂਲਸਾਰਂ ਖਦਿਰਸ੍ਯ ਸਾਰਂ ਪੁष੍ਪਸ੍ਯ ਸਾਰਂ ਚਨ੍ਦਨਸ੍ਯਾਪਿ ਸਾਰਮ੍ । ਗੋਧੂਮਸਾਰਂ ਯਵਾਨਾਂ ਚ ਸਾਰਂ ਮਾषਸ੍ਯ ਸਾਰਂ ਹਰੇਣੋਸ਼੍ਚ ਸਾਰਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਪਾਨ ਦੀ ਸਾਰ, ਖਦਿਰ ਦੀ ਸਾਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਾਰ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਸਾਰ, ਗਹੂੰ ਦੀ ਸਾਰ, ਜੌ ਦੀ ਸਾਰ, ਮਾਸ ਦੀ ਸਾਰ ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਦੀ ਕਸਤੂਰੀ ਦੀ ਸਾਰ—

ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਤਥਾ ਵ੍ਰੀਹਿਨੀਵਾਰਸਾਰਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਸਾਰਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਧਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਾਰਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਿੱਟਾ ਚਾਵਲ ਦੀ ਸਾਰ, ਨਿਵਾਰਾ ਚਾਵਲ ਦੀ ਸਾਰ, ਸ਼ਿਆਮਾਕ ਦੀ ਸਾਰ ਅਤੇ ਸਾਫ ਅਨਾਜ ਦੀ ਸਾਰ—

ਨਿषਿਦ੍ਧਾਨ੍ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਕਸ੍ਯ ਸਾਰਾਂਸ੍ਤਥਾ ਨਿਪਿਦ੍ਧਾਲ੍ਲਾਂਵਣਸ੍ਵਾਪਿ ਸਾਰਾਨ੍ । ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰਮਾਦਰੇਣ ਅਨ੍ਨਸ੍ਯ ਸਾਰਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਸ੍ਯ ਸਾਰਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਜੋ ਸਬਜੀਆਂ ਮਨਾਹੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਲੂਣ ਮਨਾਹੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਸਾਰ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸਾਰ।

ਸੂਪਸ੍ਯ ਸਾਰਂ ਪਰਮਾਨ੍ਨਸ੍ਯ ਸਾਰਂ ਦੁਗ੍ਧਸ੍ਯ ਸਾਰਂ ਦਧਿਤਕ੍ਰਸ੍ਯ ਸਾਰਮ੍ । ਘृਤਸ੍ਯ ਸਾਰਂ ਰਾਮਠਸ੍ਯਾਪਿ ਸਾਰਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍षਪਸ੍ਯਾਪਿ ਸਾਰਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਸੂਪ ਦੀ ਸਾਰ, ਵਧੀਆ ਚਾਵਲ ਦੀ ਸਾਰ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਸਾਰ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਛਾਸ ਦੀ ਸਾਰ, ਘੀ ਦੀ ਸਾਰ, ਮਲਾਈ ਦੀ ਸਾਰ ਅਤੇ ਸਰੋਂ ਦੀ ਸਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮਰੀਚਸਾਰਂ ਜੀਰਕਸ੍ਯਾਪਿ ਸਾਰਂ ਤਥਾ ਹਵਿਰ੍ਘृਤਪਕ੍ਵਸ੍ਯ ਸਾਰਮ੍ । ਤੈਲੇषੁ ਪਕ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਭਰ੍ਜਿਤਸ੍ਯ ਗੁਡਸ੍ਯ ਸਾਰਂ ਨਵਨੀਤਸ੍ਯ ਸਾਰਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਦੀ ਸਾਰ, ਜੀਰਾ ਦੀ ਸਾਰ, ਹਵਨ ਵਾਲੇ ਘੀ ਵਿੱਚ ਪਕਾਈ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸਾਰ, ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਪਕਾਈ ਤੇ ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸਾਰ, ਗੁੜ ਦੀ ਸਾਰ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਮੱਖਣ ਦੀ ਸਾਰ—

ਲਵਙ੍ਗਸਾਰਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸਾਰਮਿਤ੍ਯਾਦਿਸਾਰਾਨ੍ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਤੁ ਭੁਕ੍ਤੇ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪਤਿਃ ਸਰ੍ਵਜਗਨ੍ਨਿਵਾ ਸਸ੍ਤਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਵਾਸੁਦੇਵੋਪਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਲਵੰਗ ਦੀ ਸਾਰ, ਸ਼ੱਕਰ ਦੀ ਸਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰਾਂ—ਵਾਸੁਦੇਵ ਇਹ ਸਾਰਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤਚ੍ਛੇषਸਾਰਾਨਪਿ ਚਾਵਨੀਸ਼ੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨੋਂਸ਼ਾਞ੍ਛृਣੁ ਸ਼ਿष੍ਯਵਰ੍ਯ । ਏਵਂ ਵਿਮੂਢਾ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਾਃ ਕਿਂ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾ ਹਿ ਲੋਕੇ ॥ ੩,੧੪.

ਹੁਣ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਭਗਤਾਂ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀ ਕਰੀਏ?

ਕਲ੍ਯਾਣਾਸ੍ਤੇ ਸਾਰਭੋਕ੍ਤਾਰ ਏਵ ਨੈषਾਂ ਭਵੇਤ੍ਤੇਨ ਦੁਃ ਖਾਭਿਵृਦ੍ਧਿਃ । ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਯੇ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਵਿਹਾਯ ਦੁष੍ਟਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਵੈ ਭੁਕ੍ਤਿਚਿਨ੍ਤ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਧਿ ॥ ੩,੧੪.

ਜੋ ਸਾਰਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਭਾਗੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਦੀ ਭੇਟ ਛੱਡ ਕੇ ਗਲਤ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਵਿਸ਼ੇषਂ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵੇ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਗੋਪ੍ਯਂ ਨੋ ਵਦਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ । ਸੂਰ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਯੇ ਚ ਦਾਨੇ ਚ ਦਦ੍ਯੁਰ੍ਵਿਨਾ ਵਾਯੋਰਨ੍ਤਰਸ੍ਥਂ ਹਰਿਂ ਚ ॥ ੩,੧੪.

ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀ, ਗਿਆਨੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ—

ਤੇ ਵੈ ਸਦਾ ਸਾਰਭੋਕ੍ਤਾਰ ਏਵ ਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ਤ੍ਵਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰੇਕੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ । ਸਾਰਾਂਸ਼ਭੋਕ੍ਤਾ ਨ ਤੁ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਾ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਵਿਰੁਦ੍ਧਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ॥ ੩,੧੪.

ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰਾਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਉਹ ਅਟੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਹ ਸਾਰਾਨ੍ਪੁਨਰਨ੍ਯਾਨ੍ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪਰਮਾਦਰੇਣ । ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤ੍ਵਸਾਰਾਃ ਕਾਲਾਦਿਦੁष੍ਟਾ ਭਾਵਦੁष੍ਟਾਃ ਪਦਾਰ੍ਥਾਃ ॥ ੩,੧੪.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਸਾਰਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਇਸ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਅੰਗੂਰ ਆਦਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰ ਰਹਿਤ ਹਨ; ਜੋ ਪਦਾਰਥ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਜਾਣੋ।

ਅਤਿਪਕ੍ਵਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤੁ ਤਥਾ ਦਿਨਚਤੁष੍ਟਯੇ । ਅਸਾਰਾਃ ਕਲੁषਾ ਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ਤਥਾ ਜਂਬੂਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਜੋ ਬਹੁਤ ਪੱਕ ਜਾਂ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਂ ਜੰਬੂ ਫਲ—ਇਹ ਸਾਰ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮਾਸਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਤ੍ਵਸਾਰਂ ਪਨਸਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । षਣ੍ਮਾਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਖਰ੍ਜੂਰਂ ਤਿਕ੍ਤਵਤ੍ਸ੍ਮृਤਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਠਲ ਸਾਰ ਰਹਿਤ ਮੰਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਖਜੂਰ ਕੜਵੀ ਤੇ ਸਾਰ ਰਹਿਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਆਰ੍ਦ੍ਰਂ ਪੂਤਂ ਨਾਰਿਕੇਲਂ ਸ੍ਫੋਟਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤੁ ਅਸਾਰਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਤਾਜਾ ਤੇ ਸਾਫ ਨਾਰੀਅਲ, ਪ੍ਰਭੂ, ਫਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਾਅਦ, ਸਾਰ ਰਹਿਤ ਮੰਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁष੍ਕਭੂਤਂ ਨਾਰਿਕੇਲਂ ਖਜੂਰਂ ਤੁ ਯਥਾ ਤਥਾ । ਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚੂਤਮਸਾਰਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਸੁੱਕਾ ਨਾਰੀਅਲ, ਅਤੇ ਖਜੂਰ ਵੀ, ਪੱਖ (ਪੰਦਰਵਾਂ) ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਅੰਬ ਵੀ ਪੱਖ ਬਾਅਦ, ਸਾਰ ਰਹਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵਰ੍षਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਪੂਗੀਫਲਮੁਦਾਹृਤਮ੍ । ਘਟਿਕਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਤਾਂਬੂਲਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਪਾਰੀ ਸਾਰ ਰਹਿਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਘੜੀ (ਲਗਭਗ 24 ਮਿੰਟ) ਬਾਅਦ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਪਾਨ ਪੱਤਾ ਸਾਰ ਰਹਿਤ ਮੰਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਾਮਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚਾਨ੍ਨਂ ਸੂਪਾਨ੍ਨਂ ਪਾਯਸਂ ਤਥਾ । ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਚ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਅਸਾਰਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਇੱਕ ਯਾਮ (ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ) ਬਾਅਦ, ਪਕਿਆ ਚਾਵਲ, ਸੂਪ, ਖੀਰ ਅਤੇ ਪਕਿਆ ਤੇ ਉਬਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਰ ਰਹਿਤ ਮੰਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਪਕ੍ਸ਼ਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਤੈਲਪਕ੍ਵਂ ਤਥਾ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਯਾਮਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚ ਤ੍ਵਸਾਰਂ ਘृਤਪਕ੍ਵਕਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ (ਪੰਦਰਵਾਂ) ਬਾਅਦ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਾਰ ਯਾਮਾਂ (ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਘੰਟੇ) ਬਾਅਦ, ਘੀ ਵਿੱਚ ਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਸਾਰ ਰਹਿਤ ਮੰਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਯਾਮਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ਾਕਾ ਨਿਃ ਸਾਰਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਜਂਬੀਰਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਬੇਰੇ ਧਾਤ੍ਰੀ ਕਰ੍ਪੂਰਂ ਚ ਚੂਤਕਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਤਿੰਨ ਯਾਮਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫਲ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਖੋ ਬੈਠਦੇ ਹਨ: ਜੰਬੀਰਾ, ਸ਼੍ਰਿੰਗਬੇਰਾ, ਧਾਤਰੀ, ਕਰਪੂਰ ਅਤੇ ਚੂਤਕਾ.

ਵਤ੍ਸਰਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਨਿਃ ਸਾਰਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਪਰ੍ਪਟਃ ਪਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਨਿਃ ਸਾਰਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ॥ ੩,੧੪.

ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਵੀਂਦਰਾ ਫਲ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰਪਟਾ ਅੱਧੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ.

ਤੁਲਸੀ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਾਰਾ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਮਪਿ ਦ੍ਵਿਜ । ਆਰ੍ਦ੍ਰਾ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾ ਸ਼ੁष੍ਕਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਰਾ ਸਾਰਵਤੀ ਸ੍ਮृਤਾ ॥ ੩,੧੪.

ਤੁਲਸੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਤਾਜੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀ, ਪਰ ਤਾਜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—even ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵੀ, ਦੋਵੇਂ ਤਾਜੀ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀ.

ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਤੁਲਸੀ ਸਾਰਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਮਨੀषਿਭਿਃ । ਤ੍ਵਚਾ ਨਾਸੇਂਦ੍ਰਿਯੇਣਾਪਿ ਨ ਤੁ ਜਿਹ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਣ ਚ ॥ ੩,੧੪.

ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਸੁੰਘਣ ਨਾਲ, ਨਾ ਕਿ ਚੱਖਣ ਨਾਲ.

ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਹਰੇਰਨ੍ਨਂ ਨਿਃ ਸਾਰਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਹਰੇਸ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੧੪.

ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਹਰੀ ਦਾ ਭੋਜਨ ਸਰੂਪ ਰਹਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹਰੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਹੈ.

ਏਕਵਾਰੇ ਚ ਸਾਰਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਵਾਰੇ ਚ ਤਤੋਧਿਕਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਤੀਰ੍ਥਂ ਗਨ੍ਧਾਦਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ 'ਤੇ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੋ ਵਾਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੀਰਥ ਜੋ ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ—

ਅਸਾਰਮਿਤਿ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਥਾ ਸ੍ਵਾਦੂਦਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਹਰੇਃ ਸਾਰਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੂਦਕਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

—ਉਹ ਸਰੂਪ ਰਹਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਠੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ; ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਹਰੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਦੁੱਧ, ਘੀ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਹੈ.

ਨਿਃ ਸਾਰਂ ਮਨੁਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮਿਤਿ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਮਤਮ੍ । ਆषਾਢਮਾਸੇ ਗਰੁਡ ਸ਼ਾਕੋ ਨਿਃ ਸਾਰ ਉਚ੍ਯਤੇ ॥ ੩,੧੪.

ਵੈਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਏ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹਨ; ਆਢ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਗਰੁੜ, ਸ਼ਾਕਾ ਫਲ ਸਰੂਪ ਰਹਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.

ਮਾਸਿ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਹ੍ਯਸਾਰਂ ਦਧਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤੁ ਹ੍ਯਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਮਾਸੇ ਨਿਃ ਸਾਰਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ॥ ੩,੧੪.

ਭਾਦਰਪਦ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਦਹੀਂ ਸਰੂਪ ਰਹਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਦੁੱਧ ਸਰੂਪ ਰਹਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.

ਊਰ੍ਧ੍ਵਪੁਣ੍ਡ੍ਰਗਦਾਹੀਨਾ ਨਾਰ੍ਯਸਾਰੇਤਿ ਗੀਯਤੇ । ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਵਿਹੀਨਾ ਯੇ ਹ੍ਯਸੁਰਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ॥ ੩,੧੪.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਉਰਧਵ ਪੁੰਡਰਾ ਤੇ ਗਦਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਰੂਪ ਰਹਿਤ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਹੜੀਆਂ ਹਰੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਵੰਜੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਸੁਰ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ.