ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਸ੍ਮਾਤ੍षਡ੍ਗੁਣਤੋ ਹੀਨਃ ਸ਼ਂਬਰੋ ਲੋਕਕਣ੍ਟਕਃ । ਸ਼ਂਬਰਸ੍ਯ ਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼ਾਲ੍ਵੋ ਦੈਤ੍ਯੇषੁ ਚਾਧਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਤੋਂ, ਸ਼ੰਬਰਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਹੈ, ਛੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਬਰਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਾਲਵਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ।

ਸ਼ਂਬਰਾਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਗੁਣਤੋ ਹਿਡਿਂਬੋ ਨ੍ਯੂਨ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਬਾਣਸ੍ਤਤੋऽਧਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਤੁ ਕੀਚਕਨਾਮਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਸ਼ੰਬਰਾ ਤੋਂ, ਹਿਡਿੰਬਾ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਣਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੀਚਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵਾਪਾਰਖ੍ਯੋ ਮਹਾਹਾਸੋ ਬਾਣਾਸੁਰਸਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਨਮੁਚਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਦਵਾਪਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਹਾਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਣਾਸੁਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਨਾਮੁਚੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਦਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਨਮੁਚੇਸ੍ਤੁ ਸਮੌ ਜ੍ਞੇਯੌ ਪਾਕ ਇਲ੍ਵਲ ਇਤ੍ਯੁਭੌ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਵਾਤਾਪਿਰ੍ਦਾਨਵਾਧਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਨਾਮੁਚੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਕਾ ਤੇ ਇਲਵਲਾ ਦੋਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ, ਵਾਤਾਪੀ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਰ੍ਧਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਧੇਨੁਕੋ ਨਾਮ ਦੈਤ੍ਯਰਾਟ੍ । ਧੇਨੁਕਾਦਰ੍ਧਗੁਣਤਃ ਕੇਸ਼ੀ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਚਾਵਰਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਤੋਂ, ਧੇਨੁਕਾ, ਜੋ ਦੈਤੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਤੇ ਅੱਧ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ। ਧੇਨੁਕਾ ਤੋਂ, ਕੇਸ਼ੀ, ਜੋ ਦੈਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਅੱਧ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਕੇਸ਼ੀਦੈਤ੍ਯਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤृਣਾਵਰ੍ਤੋ ਮਹਾਸੁਰਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਹਂਸੋ ਨਾਮਰਮਾਪਤੇ ॥ ੩,੧੨.

ਕੇਸ਼ੀ ਦੈਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤ੍ਰਣਾਵਰਤ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਹੰਸਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮੀ ਹੈ, ਦਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਰਿਕਸ੍ਤੁ ਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਤ੍ਸਮਃ ਪੌਰੁਕਸ੍ਮृਤਃ । ਵੇਤਃ ਸ ਏਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਸਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੧੨.

ਤ੍ਰਿਰਿਕਾ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੌਰੁਕਾ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੇਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦੇਕਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੌ ਕੁਂਭਾਣ੍ਡਕਕੁਪਰ੍ਣਕੌ । ਦੁਃ ਸ਼ਾਸਨਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਜਰਾਸਂਧਸਮਃ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਤੋਂ, ਕੁੰਭਾਂਡਾ ਤੇ ਕੁਪਰਣਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹਨ। ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਕਂਸੇਨ ਤੁਲ੍ਯੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵਿਕਰ੍ਣੋ ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਃ । ਕੁਂਭਕਰ੍ਣਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੌ ਕ੍ਰਧ੍ਯੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਕਾਂਸਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਿਕਰਨਾ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਤੋਂ, ਕਰਧਾ, ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਸੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਸ਼ਤਧਨ੍ਵਾ ਮਹਾਸੁਰਃ । ਸਮਾਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਕਰ੍ਮਾਰਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਸ਼ਤਧਨਵਾ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਲਕੇਯਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਦਾ ਵੇਨਸਮੋ ਮਤਃ । ਅਧਮਾਨਾਂ ਤੁ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮੈਃ ਸਾਮ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ ੩,੧੨.

ਕਾਲਕੇਯਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉੱਚੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰਾਵੇਸ਼ਾਚ੍ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਰ੍ਣੈਹੀਨਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਉਥੇ, ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਾਣੋ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।

ਤਚ੍ਛਰੀਰਾਭਿਮਾਨੀ ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਵਰਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਹੀਂਨੋ ਹਸ੍ਤਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਹੱਥ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਪਾਦਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ । ਨੇਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਭਿਮਾਨੀ ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੋ ਵਰਃ ॥ ੩,੧੨.

ਪੈਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਨੈਤਰ ਇੰਦ੍ਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਾਨੀ ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੋ ਵਰਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇੰਦ੍ਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਪਰ ਛੂਹਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਰ੍ਣੈਹੀਨਸ਼੍ਚਣ੍ਡਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਰ੍ਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ; ਠੰਢ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਕਰ੍ਮਮਾਨਸੁਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਕਲ੍ਪਾਦ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਅਧਿਕਾਰਿਣਃ ॥ ੩,੧੨.

ਕਰਮ ਦੇ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰੁਦ੍ਰ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਲਪ ਆਦਿ ਦੇ ਅਧੀਨ ਚਲਦੇ ਹਨ।

ਕਦਾਚਿਤ੍ਸੁਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤਵ ਸਤ੍ਤਮ । ਕਦਾਪ੍ਯਹਂ ਚ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਨਾਚਰੇਵ ਭੋਃ ॥ ੩,੧੨.

ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਮੈਂ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਮੂਲੇष੍ਵਂਸ਼ਾਵਤਾਰੇषੁ ਰੁਦ੍ਰਾਦੀਨਾ ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ । ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਹਿ ਤੇऽਖਿਲਾਃ ॥ ੩,੧੨.

ਮੂਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਆਦਿ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦੋਂ ਬੁੱਧੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮਹੀਪਤੇ ਚ ਮਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਜ੍ਞਿਕਃ । ਏਤਾਦृਸ਼ੋਪ੍ਯਹਂ ਦੇਵ ਨ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਨਸ੍ਤਵੇ ॥ ੩,੧੨.

ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਟੁੱਟ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤਿ ਕਰਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮਹ੍ਯਮਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭਕ੍ਤਾਯ ਦਯਾਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ । ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਥਿਤਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜ ਲਿਰਗ੍ਰਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਹੇ ਮਹਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਅਟੁੱਟ ਭਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਦਇਆ ਦਿਖਾਓ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੩ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਪੂਤ੍ਰੇਣ ਦਯਾਨਿਧਿਃ । ਮੇਧਗਂਭੀਰਯਾ ਵਾਚਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਧੁਸੂਦਨਃ ॥ ੩,੧੩.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਮਧੁਸੂਦਨ, ਗਿਆਨ ਭਰੀ ਗੰਭੀਰ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।

ਸृਜ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਿਮਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ । ਯਥਾ ਵੈ ਪ੍ਰਾਕ੍ਕ੍ਸ਼ਣੇਤਦ੍ਵਤ੍ਸृਜ ਸਰ੍ਵਂ ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੧੩.

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰਚੋ; ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚੋ।

ਨਾਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਤੇਨ ਤਵ ਮਤ੍ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਸृਜ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਹਾਰਿਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੩,੧੩.

ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਰਚੋ; ਹਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਰਮ ਹਰੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕੀਤੀ।

ਸृष੍ਟਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਨੋ ਦਧ੍ਰੇ ਪ੍ਰੀਣਯਨ੍ਨੇਵ ਮਾਧਵਮ੍ । ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍ਮਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾਯੁਂ ਜੀਵਭਿਮਾਨਿਨਮ੍ ॥ ੩,੧੩.

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਮਹੱਤਤੱਤਵ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਜੀਵ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

ਆਦੌ ਸਸਰ੍ਜ ਗਰੁਡ ਪੁਰੁषਾਤ੍ਮਾ ਸ ਏਵ ਚ । ਤਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਹਸ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀਂ ਭਾਰਨ੍ਤੀ ਤਥਾ ॥ ੩,੧੩.

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਭਾਰਣੀ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ—

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦ੍ਧਸ੍ਤਾਦਹਙ੍ਕਾਰਾਤ੍ਮਕੋ ਹਰਃ । ਆਦੌ ਸ਼ੇषਸ੍ਤਤੋ ਜਜ੍ਞੇ ਗਰੁਡਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੩,੧੩.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਤੋਂ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੇਸ਼ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਗਰੁੜ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ।

ਤਦਨਨ੍ਤਰਜੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸ ਏਵਂ ਸृष੍ਟਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸ੍ਵੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਸ਼ਵਰ੍षਾਨ੍ਮਹਾਪ੍ਰਭੁਃ ॥ ੩,੧੩.

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੁਦਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ। ਆਪਣੀ ਉਤਪਤੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ, ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

ਵਾਯੁਮੁਤ੍ਤ੍ਪਾਦ੍ਰਯਾਮਾਸ ਵਤ੍ਸਰਾਨਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਵਾਯੋਰੁਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੩,੧੩.

ਇੱਕ ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਵਾਯੂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਗਾਯਤਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।