ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਮੋਨ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਤਾਰਤਮ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਤਮਸ੍ਯਨ੍ਧੇਪਿ ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੩,੧੨.

ਉਹ ਸਭ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ.

ਸਰ੍ਵੇषਾਮੁਤ੍ਤਮੋਨ੍ਤੇ ਯਃ ਕਲਿਰੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦੂषਕੋ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤਤ੍ਸਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੩,੧੨.

ਸਭਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਿਜੁਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

ਸਂਸਾਰੇ ਵਾਨ੍ਧਤਮਸਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਹਰਿਦੂषਕਃ । ਮਿਥ੍ਯਾਦਾਨੇ ਜ੍ਞਾਨਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਦੁਃ ਖੇ ਚ ਸੁਖਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਝੂਠੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਖ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਲਿਸਮੋ ਲੋਕੇ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤੋ ਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ । ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਃ ਸ ਏਵੋਕ੍ਤੋ ਦੁਃ ਖਾਨਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਵਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੀਰ ਹੀ ਅੰਤਮ ਦੁੱਖ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਾਂਸ਼ੇਨ ਕਲਿਭਾਰ੍ਯਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਸਾ ਲੋਕੇ ਮਨ੍ਥਰਾ ਸ੍ਮृਤਾ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਥਰਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਾਂਸ਼ੋਨੋ ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਜਰਾਸਂਧਃ ਸ ਏਵੋਕ੍ਤਃ ਕਾਲਨੇਮਿਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਰਾਸੰਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਲਨੇਮੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਾਂਸ਼ੋਨਃ ਸ ਤੁ ਕਂਸੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਞ੍ਚਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੌ ਮਧੁਕੈਟਭਸਂਜ੍ਞਕੌ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਾਂਸਾ ਇੱਕ ਸੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਮਧੂ ਤੇ ਕੈਟਭਾ ਪੰਜ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਤਾਵੇਵ ਹਂਸਹਿਡਂਬਕੌ ਜ੍ਞੇਯੌ ਤੌ ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਭੌਮੋ ਵੈ ਭੂਤਲੇ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੰਸਾ ਤੇ ਹਿਡਿੰਬਕਾ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੋ ਭੌਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦष੍ਟ ਗੁਣੈਰੁਚ੍ਯੋ ਹਰਿਣ੍ਯਕਸ਼ਿषੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਸੁਰਃ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਮਣਿਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਕਿਞ੍ਚਿਦੂਨੋ ਬਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਸ੍ਤਾਰਕਾਖ੍ਯੋ ਮਹਾਸੁਰਃ ॥ ੩,੧੨.

ਮਣਿਮਾਨ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਕਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਤਾਰਕ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਵੀਹ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍षਡ੍ਗੁਣਤੋ ਹੀਨਃ ਸ਼ਂਬਰੋ ਲੋਕਕਣ੍ਟਕਃ । ਸ਼ਂਬਰਸ੍ਯ ਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼ਾਲ੍ਵੋ ਦੈਤ੍ਯੇषੁ ਚਾਧਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਤੋਂ, ਸ਼ੰਬਰਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਹੈ, ਛੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਬਰਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਾਲਵਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ।

ਸ਼ਂਬਰਾਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਗੁਣਤੋ ਹਿਡਿਂਬੋ ਨ੍ਯੂਨ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਬਾਣਸ੍ਤਤੋऽਧਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਤੁ ਕੀਚਕਨਾਮਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਸ਼ੰਬਰਾ ਤੋਂ, ਹਿਡਿੰਬਾ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਣਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੀਚਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵਾਪਾਰਖ੍ਯੋ ਮਹਾਹਾਸੋ ਬਾਣਾਸੁਰਸਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਨਮੁਚਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਦਵਾਪਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਹਾਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਣਾਸੁਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਨਾਮੁਚੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਦਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਨਮੁਚੇਸ੍ਤੁ ਸਮੌ ਜ੍ਞੇਯੌ ਪਾਕ ਇਲ੍ਵਲ ਇਤ੍ਯੁਭੌ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਵਾਤਾਪਿਰ੍ਦਾਨਵਾਧਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਨਾਮੁਚੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਕਾ ਤੇ ਇਲਵਲਾ ਦੋਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ, ਵਾਤਾਪੀ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਰ੍ਧਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਧੇਨੁਕੋ ਨਾਮ ਦੈਤ੍ਯਰਾਟ੍ । ਧੇਨੁਕਾਦਰ੍ਧਗੁਣਤਃ ਕੇਸ਼ੀ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਚਾਵਰਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਤੋਂ, ਧੇਨੁਕਾ, ਜੋ ਦੈਤੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਤੇ ਅੱਧ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ। ਧੇਨੁਕਾ ਤੋਂ, ਕੇਸ਼ੀ, ਜੋ ਦੈਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਅੱਧ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਕੇਸ਼ੀਦੈਤ੍ਯਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤृਣਾਵਰ੍ਤੋ ਮਹਾਸੁਰਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਹਂਸੋ ਨਾਮਰਮਾਪਤੇ ॥ ੩,੧੨.

ਕੇਸ਼ੀ ਦੈਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤ੍ਰਣਾਵਰਤ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਹੰਸਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮੀ ਹੈ, ਦਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਰਿਕਸ੍ਤੁ ਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਤ੍ਸਮਃ ਪੌਰੁਕਸ੍ਮृਤਃ । ਵੇਤਃ ਸ ਏਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਸਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੧੨.

ਤ੍ਰਿਰਿਕਾ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੌਰੁਕਾ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੇਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦੇਕਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੌ ਕੁਂਭਾਣ੍ਡਕਕੁਪਰ੍ਣਕੌ । ਦੁਃ ਸ਼ਾਸਨਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਜਰਾਸਂਧਸਮਃ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਤੋਂ, ਕੁੰਭਾਂਡਾ ਤੇ ਕੁਪਰਣਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹਨ। ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਕਂਸੇਨ ਤੁਲ੍ਯੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵਿਕਰ੍ਣੋ ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਃ । ਕੁਂਭਕਰ੍ਣਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੌ ਕ੍ਰਧ੍ਯੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਕਾਂਸਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਿਕਰਨਾ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਤੋਂ, ਕਰਧਾ, ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਸੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਸ਼ਤਧਨ੍ਵਾ ਮਹਾਸੁਰਃ । ਸਮਾਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਕਰ੍ਮਾਰਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਸ਼ਤਧਨਵਾ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਲਕੇਯਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਦਾ ਵੇਨਸਮੋ ਮਤਃ । ਅਧਮਾਨਾਂ ਤੁ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮੈਃ ਸਾਮ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ ੩,੧੨.

ਕਾਲਕੇਯਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉੱਚੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰਾਵੇਸ਼ਾਚ੍ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਰ੍ਣੈਹੀਨਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਉਥੇ, ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਾਣੋ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।

ਤਚ੍ਛਰੀਰਾਭਿਮਾਨੀ ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਵਰਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਹੀਂਨੋ ਹਸ੍ਤਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਹੱਥ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਪਾਦਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ । ਨੇਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਭਿਮਾਨੀ ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੋ ਵਰਃ ॥ ੩,੧੨.

ਪੈਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਨੈਤਰ ਇੰਦ੍ਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਾਨੀ ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੋ ਵਰਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇੰਦ੍ਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਪਰ ਛੂਹਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਰ੍ਣੈਹੀਨਸ਼੍ਚਣ੍ਡਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਰ੍ਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰਮਾਨਸੁਰੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ; ਠੰਢ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਕਰ੍ਮਮਾਨਸੁਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਕਲ੍ਪਾਦ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਅਧਿਕਾਰਿਣਃ ॥ ੩,੧੨.

ਕਰਮ ਦੇ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਸੌ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰੁਦ੍ਰ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਲਪ ਆਦਿ ਦੇ ਅਧੀਨ ਚਲਦੇ ਹਨ।

ਕਦਾਚਿਤ੍ਸੁਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤਵ ਸਤ੍ਤਮ । ਕਦਾਪ੍ਯਹਂ ਚ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਨਾਚਰੇਵ ਭੋਃ ॥ ੩,੧੨.

ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਮੈਂ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਮੂਲੇष੍ਵਂਸ਼ਾਵਤਾਰੇषੁ ਰੁਦ੍ਰਾਦੀਨਾ ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ । ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਹਿ ਤੇऽਖਿਲਾਃ ॥ ੩,੧੨.

ਮੂਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਆਦਿ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦੋਂ ਬੁੱਧੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।