ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਂ ਵਿਹਾਯੈਵ ਨਮਨਂ ਯੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ । ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹਰਿਨਿਨ੍ਦਾਯਾਮਵਿਕਾਰਿਣ ਏਵ ਹਿ ॥ ੩,੧੨.

ਜੋ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਹਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ.

ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਧਿਕਾਰਿਣੋ ਯੇ ਤੁ ਅਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਪਾਰ੍ਥਕ੍ਯਨਯਨਂ ਯੇषੁ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯਰ੍ਹਿ ਵਾ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੧੨.

ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਜੋ ਅਜਾਣੇ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ.

ਤਰ੍ਹਿ ਤੇषਾਂ ਹਿ ਕਾਲੇषੁ ਦੁਃ ਖਂ ਯਾਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਤਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਕ੍ਯਨਯਨਂ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯੇषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ.

ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਬੁਧਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਅਸ੍ਵਯਂਵ੍ਯਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗੇषੁ ਨਮਨਂ ਯੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ ॥ ੩,੧੨.

ਉਹ ਸਭ ਅਜਾਣ ਸਮਝੇ ਜਾਣ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ.

ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਸੁਰਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਕਥਞ੍ਚਨ । ਵਿਹਾਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਸ਼੍ਵਤ੍ਥਂ ਨਮਨਂ ਯੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ ॥ ੩,੧੨.

ਉਹ ਸਭ ਅਸੁਰ ਸਮਝੇ ਜਾਣ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਸੁੰਨ ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ.

ਦ੍ਵਿਮਾਸਹੀਨਾਂ ਤੁਲਸੀਮਪ੍ਰਸੂਤਾਂ ਚ ਗਾਂ ਨਵਾਮ੍ । ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਸੁਰਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੩,੧੨.

ਜੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤੁਲਸੀ ਜਾਂ ਨਾ ਜਣੀ ਹੋਈ ਨਵੀਂ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਅਸੁਰ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ.

ਗੁਲ੍ਮਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਨੁष੍ਯਾਨ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਜ੍ਞੇਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਾਹਵਃ । ਅਸ੍ਮਚ੍ਛਤਾਯੁਃ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮੇਕ ਏਵ ਕਲਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਗੁਲਮ ਆਦਿ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਤੱਕ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਾਂਹ ਸਮਝੋ; ਸਾਡੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਇੱਕ ਹੀ ਕਲਿਜੁਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.

ਕਲੌ ਸਂਤਿ ਕਲ੍ਪਮਾਨਂ ਕਲੇਰਨ੍ਤੇ ਸਂਤਿ ਚ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚ ਤਮੋਨ੍ਤਿਕਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਦਿਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.

ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਲੋਕਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸਾਧਕੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਕਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਵਾਯੁਦਾਸੈਃ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ.

ਸ਼ਤਵਰ੍षਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਲਿਨਾ ਸਹ । ਵਾਯੋਰ੍ਗਦਾਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਲਿਙ੍ਗਭਙ੍ਗੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ ੩,੧੨.

ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਸਭ ਨਾਲ, ਵਾਯੂ ਦੀ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਲਿੰਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ.

ਤਮੋਨ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਤਾਰਤਮ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਤਮਸ੍ਯਨ੍ਧੇਪਿ ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੩,੧੨.

ਉਹ ਸਭ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ.

ਸਰ੍ਵੇषਾਮੁਤ੍ਤਮੋਨ੍ਤੇ ਯਃ ਕਲਿਰੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦੂषਕੋ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤਤ੍ਸਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੩,੧੨.

ਸਭਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਿਜੁਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

ਸਂਸਾਰੇ ਵਾਨ੍ਧਤਮਸਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਹਰਿਦੂषਕਃ । ਮਿਥ੍ਯਾਦਾਨੇ ਜ੍ਞਾਨਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਦੁਃ ਖੇ ਚ ਸੁਖਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਝੂਠੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਖ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਲਿਸਮੋ ਲੋਕੇ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤੋ ਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ । ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਃ ਸ ਏਵੋਕ੍ਤੋ ਦੁਃ ਖਾਨਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਵਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੀਰ ਹੀ ਅੰਤਮ ਦੁੱਖ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਾਂਸ਼ੇਨ ਕਲਿਭਾਰ੍ਯਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਸਾ ਲੋਕੇ ਮਨ੍ਥਰਾ ਸ੍ਮृਤਾ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਥਰਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਾਂਸ਼ੋਨੋ ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਜਰਾਸਂਧਃ ਸ ਏਵੋਕ੍ਤਃ ਕਾਲਨੇਮਿਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਰਾਸੰਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਲਨੇਮੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਾਂਸ਼ੋਨਃ ਸ ਤੁ ਕਂਸੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਞ੍ਚਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੌ ਮਧੁਕੈਟਭਸਂਜ੍ਞਕੌ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਾਂਸਾ ਇੱਕ ਸੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਮਧੂ ਤੇ ਕੈਟਭਾ ਪੰਜ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਤਾਵੇਵ ਹਂਸਹਿਡਂਬਕੌ ਜ੍ਞੇਯੌ ਤੌ ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਭੌਮੋ ਵੈ ਭੂਤਲੇ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੰਸਾ ਤੇ ਹਿਡਿੰਬਕਾ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੋ ਭੌਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦष੍ਟ ਗੁਣੈਰੁਚ੍ਯੋ ਹਰਿਣ੍ਯਕਸ਼ਿषੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਸੁਰਃ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਮਣਿਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਕਿਞ੍ਚਿਦੂਨੋ ਬਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਸ੍ਤਾਰਕਾਖ੍ਯੋ ਮਹਾਸੁਰਃ ॥ ੩,੧੨.

ਮਣਿਮਾਨ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਕਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਤਾਰਕ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਵੀਹ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍षਡ੍ਗੁਣਤੋ ਹੀਨਃ ਸ਼ਂਬਰੋ ਲੋਕਕਣ੍ਟਕਃ । ਸ਼ਂਬਰਸ੍ਯ ਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼ਾਲ੍ਵੋ ਦੈਤ੍ਯੇषੁ ਚਾਧਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਤੋਂ, ਸ਼ੰਬਰਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਹੈ, ਛੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਬਰਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਾਲਵਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ।

ਸ਼ਂਬਰਾਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਗੁਣਤੋ ਹਿਡਿਂਬੋ ਨ੍ਯੂਨ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਬਾਣਸ੍ਤਤੋऽਧਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਤੁ ਕੀਚਕਨਾਮਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਸ਼ੰਬਰਾ ਤੋਂ, ਹਿਡਿੰਬਾ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਣਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੀਚਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵਾਪਾਰਖ੍ਯੋ ਮਹਾਹਾਸੋ ਬਾਣਾਸੁਰਸਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਨਮੁਚਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਦਵਾਪਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਹਾਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਣਾਸੁਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਨਾਮੁਚੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਦਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਨਮੁਚੇਸ੍ਤੁ ਸਮੌ ਜ੍ਞੇਯੌ ਪਾਕ ਇਲ੍ਵਲ ਇਤ੍ਯੁਭੌ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਵਾਤਾਪਿਰ੍ਦਾਨਵਾਧਮਃ ॥ ੩,੧੨.

ਨਾਮੁਚੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਕਾ ਤੇ ਇਲਵਲਾ ਦੋਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ, ਵਾਤਾਪੀ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਰ੍ਧਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਧੇਨੁਕੋ ਨਾਮ ਦੈਤ੍ਯਰਾਟ੍ । ਧੇਨੁਕਾਦਰ੍ਧਗੁਣਤਃ ਕੇਸ਼ੀ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਚਾਵਰਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਤੋਂ, ਧੇਨੁਕਾ, ਜੋ ਦੈਤੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਤੇ ਅੱਧ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ। ਧੇਨੁਕਾ ਤੋਂ, ਕੇਸ਼ੀ, ਜੋ ਦੈਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਅੱਧ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਕੇਸ਼ੀਦੈਤ੍ਯਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤृਣਾਵਰ੍ਤੋ ਮਹਾਸੁਰਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਹਂਸੋ ਨਾਮਰਮਾਪਤੇ ॥ ੩,੧੨.

ਕੇਸ਼ੀ ਦੈਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤ੍ਰਣਾਵਰਤ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਹੰਸਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮੀ ਹੈ, ਦਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਰਿਕਸ੍ਤੁ ਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਤ੍ਸਮਃ ਪੌਰੁਕਸ੍ਮृਤਃ । ਵੇਤਃ ਸ ਏਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਸਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੧੨.

ਤ੍ਰਿਰਿਕਾ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੌਰੁਕਾ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੇਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦੇਕਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੌ ਕੁਂਭਾਣ੍ਡਕਕੁਪਰ੍ਣਕੌ । ਦੁਃ ਸ਼ਾਸਨਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਜਰਾਸਂਧਸਮਃ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਤੋਂ, ਕੁੰਭਾਂਡਾ ਤੇ ਕੁਪਰਣਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹਨ। ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਕਂਸੇਨ ਤੁਲ੍ਯੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵਿਕਰ੍ਣੋ ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਃ । ਕੁਂਭਕਰ੍ਣਾਚ੍ਛਤਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੌ ਕ੍ਰਧ੍ਯੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਕਾਂਸਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਿਕਰਨਾ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਤੋਂ, ਕਰਧਾ, ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਸੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।