ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਗੁਣਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਗੁਣਤ੍ਵਵਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਜਾਤਾਨਨ੍ਦਾਦਿਪੂਰ੍ਣਾਙ੍ਖ੍ਯਂ ਸੋਹਮਿਤ੍ਯਾਦਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ ਗੁਣ-ਰਹਿਤਤਾ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ, ਜਾਂ 'ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ' ਜਿਹਾ ਸੋਚਣਾ, ਜੋ ਜਨਮਜਾਤ ਆਨੰਦ ਆਦਿ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—

ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਾਤ੍ਮਕੇ ਦੇਹੇ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾਦਿਵਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਅਚ੍ਛੇਦ੍ਯਾਭੇਦ੍ਯਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਚ੍ਛੇਦਭੇਦਾਦਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਚਿੱਤ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਣ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਕਦੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ—

ਦੇਵ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਾਵਿਯੋਗਿਨ੍ਯਾ ਵਿਯੋਗਾਦਿਵਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਕ੍ਲੇਸ਼ਸ਼ੋਕਾਦਿਸ਼ੂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹਰੇਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਦਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਜੋ ਦੇਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋਣ ਆਦਿ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਨਾ; ਜਾਂ ਹਰੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਲੇਸ਼ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਨਾ—

ਵ੍ਯਾਸਰਾਮਾਦਿਰੂਪੇष੍ਵਨृषਿਵਿਪ੍ਰਤ੍ਵਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਕृष੍ਣਰਾਮਾਦਿਰੂਪੇषੁ ਅਨ੍ਤਰਸ੍ਯ ਵਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਵਿਆਸ, ਰਾਮ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਨੀ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਰਾਮ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰਲੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ.

ਰਾਮਕृष੍ਣਾਦਿਰੂਪੇषੁ ਅਨ੍ਤਰਸ੍ਯ ਵਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਰਾਮਕृष੍ਣਾਦਿਰੂਪੇषੁ ਪਰਾਜਯਵਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰਲੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ; ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਜਾਂ ਪਰਾਜਯ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਨੀ.

ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਕृष੍ਣੇ ਨ ਸ਼ਿਵਪੂਜਾਦਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਰਾਮੇਣ ਦੁਃ ਖਯੁਕ੍ਤੇਨ ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਕृਤਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾ ਕਰਨੀ; ਰਾਮ ਨੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋ ਕੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ.

ਪਞ੍ਚਧਾਤੁਮਯੇ ਕृष੍ਣੇ ਹਰਿਰੂਪਵਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਸ੍ਵਯਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਥਲੇ ਚਾਪਿ ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਤ੍ਵਕਲ੍ਪਨਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਪੰਜ ਧਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਸੋਚੋ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਸੋਚੋ.

ਪਿਤृਮਾਤृਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਹਰਿਰੂਪਤ੍ਵਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਅਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਹਰੇਰੈਕ੍ਯਦਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਹਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਸੋਚੋ; ਅਧੀਨ ਰੁਦਰ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰੋ.

ਵਿष੍ਣੋਃ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਸਾਕਂ ਚ ਅਭੇਦਾ ਦਿਵਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮਃ ਸੂਰ੍ਯ ਏਵ ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਿਙ੍ਕਰਾਃ ॥ ੩,੧੨.

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਭੇਦ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰੋ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੂਰਜ ਹੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਦਿ ਉਸ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ.

ਇਤ੍ਯਾਦਿਚਿਨ੍ਤਨਂ ਦੋषੋ ਹਰਿਨਿਨ੍ਦੇਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ । ਅਸ੍ਵਯਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਲਿਙ੍ਗੇषੁ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਤੁਲਸੀषੁ ਚ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਗਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਲਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਵਿੱਚ ਵੀ.

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਂ ਵਿਹਾਯੈਵ ਨਮਨਂ ਯੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ । ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹਰਿਨਿਨ੍ਦਾਯਾਮਵਿਕਾਰਿਣ ਏਵ ਹਿ ॥ ੩,੧੨.

ਜੋ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਹਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ.

ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਧਿਕਾਰਿਣੋ ਯੇ ਤੁ ਅਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਪਾਰ੍ਥਕ੍ਯਨਯਨਂ ਯੇषੁ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯਰ੍ਹਿ ਵਾ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੧੨.

ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਜੋ ਅਜਾਣੇ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ.

ਤਰ੍ਹਿ ਤੇषਾਂ ਹਿ ਕਾਲੇषੁ ਦੁਃ ਖਂ ਯਾਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਤਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਕ੍ਯਨਯਨਂ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯੇषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੩,੧੨.

ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ.

ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਬੁਧਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਅਸ੍ਵਯਂਵ੍ਯਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗੇषੁ ਨਮਨਂ ਯੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ ॥ ੩,੧੨.

ਉਹ ਸਭ ਅਜਾਣ ਸਮਝੇ ਜਾਣ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ.

ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਸੁਰਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਕਥਞ੍ਚਨ । ਵਿਹਾਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਸ਼੍ਵਤ੍ਥਂ ਨਮਨਂ ਯੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ ॥ ੩,੧੨.

ਉਹ ਸਭ ਅਸੁਰ ਸਮਝੇ ਜਾਣ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਸੁੰਨ ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ.

ਦ੍ਵਿਮਾਸਹੀਨਾਂ ਤੁਲਸੀਮਪ੍ਰਸੂਤਾਂ ਚ ਗਾਂ ਨਵਾਮ੍ । ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਸੁਰਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੩,੧੨.

ਜੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤੁਲਸੀ ਜਾਂ ਨਾ ਜਣੀ ਹੋਈ ਨਵੀਂ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਅਸੁਰ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ.

ਗੁਲ੍ਮਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਨੁष੍ਯਾਨ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਜ੍ਞੇਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਾਹਵਃ । ਅਸ੍ਮਚ੍ਛਤਾਯੁਃ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮੇਕ ਏਵ ਕਲਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਗੁਲਮ ਆਦਿ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਤੱਕ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਾਂਹ ਸਮਝੋ; ਸਾਡੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਇੱਕ ਹੀ ਕਲਿਜੁਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.

ਕਲੌ ਸਂਤਿ ਕਲ੍ਪਮਾਨਂ ਕਲੇਰਨ੍ਤੇ ਸਂਤਿ ਚ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚ ਤਮੋਨ੍ਤਿਕਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਦਿਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.

ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਲੋਕਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸਾਧਕੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਕਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਵਾਯੁਦਾਸੈਃ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ.

ਸ਼ਤਵਰ੍षਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਲਿਨਾ ਸਹ । ਵਾਯੋਰ੍ਗਦਾਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਲਿਙ੍ਗਭਙ੍ਗੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ ੩,੧੨.

ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਸਭ ਨਾਲ, ਵਾਯੂ ਦੀ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਲਿੰਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ.

ਤਮੋਨ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਤਾਰਤਮ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਤਮਸ੍ਯਨ੍ਧੇਪਿ ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੩,੧੨.

ਉਹ ਸਭ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ.

ਸਰ੍ਵੇषਾਮੁਤ੍ਤਮੋਨ੍ਤੇ ਯਃ ਕਲਿਰੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦੂषਕੋ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤਤ੍ਸਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੩,੧੨.

ਸਭਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਿਜੁਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

ਸਂਸਾਰੇ ਵਾਨ੍ਧਤਮਸਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਹਰਿਦੂषਕਃ । ਮਿਥ੍ਯਾਦਾਨੇ ਜ੍ਞਾਨਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਦੁਃ ਖੇ ਚ ਸੁਖਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਝੂਠੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਖ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਲਿਸਮੋ ਲੋਕੇ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤੋ ਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ । ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਃ ਸ ਏਵੋਕ੍ਤੋ ਦੁਃ ਖਾਨਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਵਾਨ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੀਰ ਹੀ ਅੰਤਮ ਦੁੱਖ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਾਂਸ਼ੇਨ ਕਲਿਭਾਰ੍ਯਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਸਾ ਲੋਕੇ ਮਨ੍ਥਰਾ ਸ੍ਮृਤਾ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਥਰਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਾਂਸ਼ੋਨੋ ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਜਰਾਸਂਧਃ ਸ ਏਵੋਕ੍ਤਃ ਕਾਲਨੇਮਿਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਰਾਸੰਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਲਨੇਮੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਾਂਸ਼ੋਨਃ ਸ ਤੁ ਕਂਸੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਞ੍ਚਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੌ ਮਧੁਕੈਟਭਸਂਜ੍ਞਕੌ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਾਂਸਾ ਇੱਕ ਸੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਮਧੂ ਤੇ ਕੈਟਭਾ ਪੰਜ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਤਾਵੇਵ ਹਂਸਹਿਡਂਬਕੌ ਜ੍ਞੇਯੌ ਤੌ ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਭੌਮੋ ਵੈ ਭੂਤਲੇ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੧੨.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੰਸਾ ਤੇ ਹਿਡਿੰਬਕਾ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੋ ਭੌਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦष੍ਟ ਗੁਣੈਰੁਚ੍ਯੋ ਹਰਿਣ੍ਯਕਸ਼ਿषੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਸੁਰਃ ॥ ੩,੧੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ।