ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਗृਤ੍ਸਮਦੋ ਹ੍ਯਾਸੁਰਿਸ਼੍ਚ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋਥ ਮੁਦ੍ਗਲਃ । ਉਦ੍ਦਾਲਕੋ ਹ੍ਯृष੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਃ ਸ਼ਙ੍ਖਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਤਥਾ ॥ ੩,੯.

ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ, ਆਸੁਰੀ, ਭਰਦਵਾਜ, ਮੁਦਗਲ, ਉੱਡਾਲਕ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ—

ਸੁਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚੈਵ ਬਾਭ੍ਰਵ੍ਯੋ ਮਾਣ੍ਡੂਕਸ਼੍ਚੈਵ ਬਾष੍ਕਲਃ । ਧਰ੍ਮਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਤਥਾਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਦਾਲ੍ਭ੍ਯੋ ਦਾਰ੍ਢ੍ਯਚ੍ਯੁਤਸ੍ਤਥਾ ॥ ੩,੯.

ਸੁਯਜ੍ਯ, ਬਾਭਰਵ੍ਯ, ਮਾਂਡੂਕ, ਬਾ਷ਕਲ, ਧਰਮਾਚਾਰਯ, ਅਗਸਤ੍ਯ, ਦਾਲਭ ਤੇ ਦਾਰਢ੍ਯਚ੍ਯੁਤ—

ਕਵषੋ ਹਰਿਤਃ ਕਣ੍ਵੋ ਵਿਰੂਪੋ ਮੁਸਲਸ੍ਤਥਾ । ਵਿष੍ਣੁਵृਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਆਤ੍ਰੇਯਃ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸੋ ਵਤ੍ਸਲੇਤ੍ਯਪਿ ॥ ੩,੯.

ਕਵਸ਼, ਹਰਿਤ, ਕਣਵ, ਵਿਰੂਪ, ਮੁਸਲ, ਵਿਸ਼ਣੁਵ੍ਰਿਧ, ਆਤਰੇਯ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਤੇ ਵਤਸਲ ਵੀ।

ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਚਾਪ੍ਨਵਾਨਸ਼੍ਚ ਮਾਣ੍ਡੂਕੇਯਸ੍ਤਥੈਵ । ਮਣ੍ਡੂਕਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਬਚਲਿਃ ਵੀਤਿਹਵ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ॥ ੩,੯.

ਭਾਰਗਵ, ਆਪਨਵਾਨ, ਮਾਂਡੂਕੇਯ, ਮੰਡੂਕ, ਜਾਬਚਲੀ ਅਤੇ ਵੀਤਿਹਵ੍ਯ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਹਨ।

ਗृਤ੍ਸਮਦਃ ਸ਼ੌਨਕਸ਼੍ਚ ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ऋषਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਏਤੇषਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣਾਦੇਵ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੩,੯.

ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ ਅਤੇ ਸ਼ੌਨਕ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਹਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰੁਵੇ ਦ੍ਵ੍ਯष੍ਟਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ृਣੁ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਮ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਅਗ੍ਨਿਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਯਦ੍ਦ੍ਵ੍ਯष੍ਟਸਹਸ੍ਰਞ੍ਚ ਮਮ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਅਜਾਨਜਸਮਾ ਹ੍ਯੇਤਾ (ਤੇ) ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੩,੯.

ਤਾਰਕਸ਼, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਅਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ; ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ ਵੀ ਅਠ ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਅਜਾਨਾ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ — ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਵष੍ਟੁਃ ਪੁਤ੍ਰੀ ਕਸ਼ੇਰੂਸ਼੍ਚ ਤਾਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਗੁਣਾਧਿਕਾ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ृਣੁ ਸਮ੍ਯਕ੍ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੯.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਕਸ਼ੇਰੂ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ — ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।

ਆਜਾਨੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪਿਤਰਃ ਸਪ੍ਤਭ੍ਯੋਨ੍ਯੇ ਸ਼ਤਾਵਰਾਃ । ਤਥਾਧਿਕਾ ਹਿ ਪਿਤਰ ਇਤਿ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਮਤਮ੍ ॥ ੩,੯.

ਅਜਾਨਾ ਤੋਂ ਸੱਤ ਹੋਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸੌ ਪੀੜੀਆਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰ ਬਹੁਤ ਹਨ, ਇਹ ਵੈਦਕ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਮਤ ਹੈ।

ਤਦਨਨ੍ਤਰਾਜਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਅष੍ਟਾਭ੍ਯੋ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਅष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਂ ਵਿਨਾ ॥ ੩,੯.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਜਾਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ — ਸੁਣੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ; ਅੱਠ ਦੇਵ-ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਇੱਕ ਸੌ ਅੱਠ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।

ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਤਗੁਣਾਨਨ੍ਦਾ ਦੇਵਪ੍ਰੇष੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮੁਖ੍ਯਤਃ । ਸ੍ਵਮੁਖੇਨੇਵ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਆਜ੍ਞਾਪ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਗਣਾਃ ॥ ੩,੯.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਮੂਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਧਾ ਆਦੇਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਆਖ੍ਯਾਤਾ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤੇ ਚ ਸ਼ਤਾਵਰਾਃ । ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਅਵਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤੈਰ੍ਗੁਣੈਃ ॥ ੩,੯.

ਦੇਵ-ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਪੀੜੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੋ, ਤੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਸੌ-ਸੌ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਤਗੁਣਾਜ੍ਞੇਯਾ ਮਾਨੁषੇषੂਤ੍ਤਮਾ ਗਣਾਃ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਾਸਂਗਿਕਾਨੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕृਤਂ ਹ੍ਯਨੁਸਰਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਏਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਅਪਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ ੩,੯.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮੂਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਦਿ ਵੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।

ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲੀਕृਤ੍ਯ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜ ॥ ੩,੯.

ਸਭ ਨੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਹੇ ਦੁਜਾ।

ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤਸ਼੍ਚ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਰਵ੍ਯਯਃ । ਤੇषਾਮਾਯਤਨਂ ਦਾਤੁਂ ਮਨਸਾ ਸਮਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ॥ ੩,੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਟੱਲ ਹਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸਣ ਲਈ ਥਾਂ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।

ਇਦਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਾਰੋਗ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ । ਹਰਿਪ੍ਰਸਾਦਜਨਕਂ ਸ੍ਵਰੂਪਸੁਖਸਾਧਨਮ੍ ॥ ੩,੯.

ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਰੋਗ-ਮੁਕਤ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਰੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਦਂ ਤੁ ਸ੍ਤਵਨਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਨ ਪਠਨ੍ਤੀਹ ਮਾਨਵਾਃ । ਨ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਚ ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਚੈਵ ਮਾਯਿਨਃ ॥ ੩,੯.

ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਤਵਨ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਾਂ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨਸ੍ਮਰਨ੍ਤੋਨ੍ਤਰਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੇ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਰਾਧਮਾਃ । ਤੈਰ੍ਭੁਕ੍ਤਾ ਸਤਤਂ ਵਿष੍ਠਾ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਮਿਸ਼ਤੈਰ੍ਯੁਤਾ ॥ ੩,੯.

ਜਿਹੜੇ ਨਿਕਰਲੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਦ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਮੀਆਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੦ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਦੇਵੈਰੇਵਂ ਸ੍ਤੁਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਤਾਂ ਪਤਿਃ । ਕੀਦृਸ਼ਂ ਹ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵੈषਾਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਪ੍ਰਭੁਃ ॥ ੩,੧੦.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਗਿਆ?

ਏਤਦ੍ਵੇਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕृष੍ਣਕृष੍ਣ ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ । ਸਮ੍ਯਗ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਦਯਾਲੋ ਤ੍ਵਂ ਯਦਿ ਮਚ੍ਛ੍ਰੋਤ੍ਰਮਰ੍ਹਤਿ ॥ ੩,੧੦.

ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ; ਦਇਆਲੂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਤੇषੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇषੁ ਭਗਵਾਨ੍ਸ ਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਪ੍ਰਭੁਃ । ਕ੍ਸ਼ੋਭਯਾਮਾਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਂਬਨ੍ਧਵਿਧੁਰੋ ਹਰਿਃ ॥ ੩,੧੦.

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹਨਾਂ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ, ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਜੋ ਸੰਬੰਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।

ਅਦੌ ਸਸਰ੍ਜ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਕਨ ਕਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਿਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ ੩,੧੦.

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਕਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਪੰਜਾਸੀ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨਾਂ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ।

ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਮਣ੍ਵਵਯਵਸ੍ਤਾਵਾਨ੍ਕਨਕਰੂਪਕਃ । ਵਰ੍ਤਤੇ ਤਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਿਭੂਤਲਮ੍ ॥ ੩,੧੦.

ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਪੰਜ ਕ੍ਰੋੜ ਲੰਬਾ ਪੱਥਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਏਵਂ ਕੋਟਿਸ਼ਤਂ ਤਸ੍ਯਾਵਯਵਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਾਵਰਣੈਃ ਸਮਤਾਤ੍ਪਰਿਧੀਕृਤਮ੍ ॥ ੩,੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਕ੍ਰੋੜ ਹਿੱਸੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਕਬਨ੍ਧਾਵਰਣਂ ਹ੍ਯਾਦ੍ਯਂ ਕੋਟ੍ਯਾ ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ । ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਵਰਣਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਪਾਵਕਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ ੩,੧੦.

ਪਹਿਲੀ ਪਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਬੰਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਕ੍ਰੋੜ ਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਪਰਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅੱਗ ਦੀ ਹੈ।

ਅਪਾਂ ਦਸ਼ਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਧੀ (ਖੀ) ਕृਤਮ੍ । ਤृਤੀਯਾਵਰਣਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਹਰਸ੍ਯੈਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ ੩,੧੦.

ਤੀਜੀ ਪਰਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਰਾ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਦਸ਼ਾਧਿਕਂ ਪਾਵਕਾਚ੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਥਾਵਰਣਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਨਭਸੋਪਿ ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੧੦.

ਅੱਗ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਪਰਤ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਚੌਥੀ ਪਰਤ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ।

ਹਰਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣੈਰੇਵਂ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍ । ਪਞ੍ਚਮਾਵਰਣਂ ਜ੍ਞੇਯਮਹਙ੍ਕਾਰਾਖ੍ਯਮੇਵਚ ॥ ੩,੧੦.

ਹਰਾ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਪਰਤ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਪੰਜਵੀਂ ਪਰਤ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੋ ਦਸ਼ਗੁਣੈਰੇਵਂ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਵਾਰਿ ਤਮ੍ । षष੍ਠਮਾਵਰਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੧੦.

ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਪਰਤ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਛੇਵੀਂ ਪਰਤ ਮਹੱਤਤੱਤਵ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।

ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍ । ਸਪ੍ਤਮਾਵਰਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਵਰਣਂ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੧੦.

ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਪਰਤ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਸੱਤਵੀਂ ਪਰਤ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।