ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਅਜਾਨਜਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕृष੍ਣ ਮਹਾਮਤੇ । ਤਦਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮੇਣੇਵ ਵਕ੍ਤੁਂ ਕृष੍ਣ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ ॥ ੩,੯.

ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਅਜਾਨਾ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਅਜਾਨਾਖ੍ਯਾ ਦੇਵਤਾਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਤਦ੍ਦੇਵਕੁਲੇ ਭਵਾਃ । ਅਜਾਨਦੇਵਤਾਸ੍ਤਾ ਹਿ ਤੇਭ੍ਯੋਗ੍ਰ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਮਦੇਵਤਾਃ ॥ ੩,੯.

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਜਾਨਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਾਨਾ ਦੇਵੀਆਂ ਕਰਮ ਦੇ ਜਨਮੀਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।

ਵਿਰਾਧਸ਼੍ਚਾਰੁਦੇष੍ਣਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਰਰਥਸ੍ਤਥਾ । ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ ਕਿਸ਼ੋਰਸ਼੍ਚ ਹੂਹੂਰ੍ਹਾਹਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ॥ ੩,੯.

ਵਿਰਾਧ, ਆਰੁਦੇਸ਼ਣ, ਚਿਤਰਰਥ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਿਸ਼ੋਰ, ਹੂਹੂ ਤੇ ਹਾਹਾ—

ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸ਼੍ਚੋਗ੍ਰਸੇਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਪਰਾਵਸੂ । ਚਿਤ੍ਰਸੇਨਸ਼੍ਚ ਗੋਪਾਲੋ ਬਲਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ ॥ ੩,੯.

ਵਿਦਿਆਧਰ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਪਰਾਵਸੁ, ਚਿਤਰਸੇਨ, ਗੋਪਾਲ ਤੇ ਬਲ—ਇਹ ਪੰਦਰਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਵਮਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸ਼ਤਸਂਖ੍ਯਾਃ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਅਜਾਨਜਸਮਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮੁਕ੍ਤੌ ਸਂਸਾਰ ਏਵ ਚ ॥ ੩,੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ, ਜੋ ਸੈਂਕੜੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਜਾਨਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਜ੍ਞਾਨਜਾਸ੍ਤੁ ਮੇ ਦੇਵਾਃ ਕਰ੍ਮਜੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਤਾਵਰਾਃ । ਘृਤਾਚੀ ਮੇਨਕਾ ਰਂਭਾ ਉਰ੍ਵਸ਼ੀ ਚ ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾ ॥ ੩,੯.

ਪਰ ਮੇਰੇ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਕਰਮ ਜਨਮੀਆਂ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਘੱਟ ਹਨ: ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਮੇਨਕਾ, ਰੰਭਾ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੇ ਤਿਲੋਤਮਾ।

ਸੁਕੇਤੁਃ ਸ਼ਬਰੀ ਚੈਵ ਮਞ੍ਜੁਘੋषਾ ਚ ਪਿਙ੍ਗਲਾ । ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਯਕ੍ਸ਼ਰਤ੍ਨਂ ਸਹ ਸਂਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ॥ ੩,੯.

ਸੁਕੇਤੁ, ਸ਼ਬਰੀ, ਮੰਜੁਘੋਸ਼ਾ, ਪਿੰਗਲਾ—ਇਹ ਆਦਿ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਲੇਖ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਜਾਨਜਸਮਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਕਰ੍ਮਜੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਤਾਵਰਾਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਥਾ ॥ ੩,੯.

ਇਹ, ਭਾਵੇਂ ਅਜਾਨਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਕਰਮ ਜਨਮੀਆਂ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਘੱਟ ਹਨ: ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਚਵਨ—

ਉਤਥ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਸ਼੍ਚੈਤਾਨ੍ਦ੍ਰਾਜਪਿਤ੍ਵਾ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਹ੍ਯਜਾਨਜਸਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ॥ ੩,੯.

ਉਤਥਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਉਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਜੋਂ ਅਜਾਨਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਤਰ੍ਚਿਃ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਮਧ੍ਯਮਸ਼੍ਚ ਪਰਾਸ਼ਰਃ । ਪਾਵਮਾਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਗਾਥਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸੂਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਦੇਵਲਃ ॥ ੩,੯.

ਸ਼ਤਰਚਿ, ਕਸ਼ਯਪ, ਮਧ੍ਯਮ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਪਾਵਮਾਨਯ, ਪ੍ਰਗਾਥ, ਖ਼ੁਦਰਸੂਕਤ ਤੇ ਦੇਵਲ—

ਗृਤ੍ਸਮਦੋ ਹ੍ਯਾਸੁਰਿਸ਼੍ਚ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋਥ ਮੁਦ੍ਗਲਃ । ਉਦ੍ਦਾਲਕੋ ਹ੍ਯृष੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਃ ਸ਼ਙ੍ਖਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਤਥਾ ॥ ੩,੯.

ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ, ਆਸੁਰੀ, ਭਰਦਵਾਜ, ਮੁਦਗਲ, ਉੱਡਾਲਕ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ—

ਸੁਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚੈਵ ਬਾਭ੍ਰਵ੍ਯੋ ਮਾਣ੍ਡੂਕਸ਼੍ਚੈਵ ਬਾष੍ਕਲਃ । ਧਰ੍ਮਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਤਥਾਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਦਾਲ੍ਭ੍ਯੋ ਦਾਰ੍ਢ੍ਯਚ੍ਯੁਤਸ੍ਤਥਾ ॥ ੩,੯.

ਸੁਯਜ੍ਯ, ਬਾਭਰਵ੍ਯ, ਮਾਂਡੂਕ, ਬਾ਷ਕਲ, ਧਰਮਾਚਾਰਯ, ਅਗਸਤ੍ਯ, ਦਾਲਭ ਤੇ ਦਾਰਢ੍ਯਚ੍ਯੁਤ—

ਕਵषੋ ਹਰਿਤਃ ਕਣ੍ਵੋ ਵਿਰੂਪੋ ਮੁਸਲਸ੍ਤਥਾ । ਵਿष੍ਣੁਵृਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਆਤ੍ਰੇਯਃ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸੋ ਵਤ੍ਸਲੇਤ੍ਯਪਿ ॥ ੩,੯.

ਕਵਸ਼, ਹਰਿਤ, ਕਣਵ, ਵਿਰੂਪ, ਮੁਸਲ, ਵਿਸ਼ਣੁਵ੍ਰਿਧ, ਆਤਰੇਯ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਤੇ ਵਤਸਲ ਵੀ।

ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਚਾਪ੍ਨਵਾਨਸ਼੍ਚ ਮਾਣ੍ਡੂਕੇਯਸ੍ਤਥੈਵ । ਮਣ੍ਡੂਕਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਬਚਲਿਃ ਵੀਤਿਹਵ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ॥ ੩,੯.

ਭਾਰਗਵ, ਆਪਨਵਾਨ, ਮਾਂਡੂਕੇਯ, ਮੰਡੂਕ, ਜਾਬਚਲੀ ਅਤੇ ਵੀਤਿਹਵ੍ਯ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਹਨ।

ਗृਤ੍ਸਮਦਃ ਸ਼ੌਨਕਸ਼੍ਚ ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ऋषਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਏਤੇषਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣਾਦੇਵ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੩,੯.

ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ ਅਤੇ ਸ਼ੌਨਕ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਹਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰੁਵੇ ਦ੍ਵ੍ਯष੍ਟਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ृਣੁ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਮ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਅਗ੍ਨਿਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਯਦ੍ਦ੍ਵ੍ਯष੍ਟਸਹਸ੍ਰਞ੍ਚ ਮਮ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਅਜਾਨਜਸਮਾ ਹ੍ਯੇਤਾ (ਤੇ) ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੩,੯.

ਤਾਰਕਸ਼, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਅਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ; ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ ਵੀ ਅਠ ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਅਜਾਨਾ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ — ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਵष੍ਟੁਃ ਪੁਤ੍ਰੀ ਕਸ਼ੇਰੂਸ਼੍ਚ ਤਾਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਗੁਣਾਧਿਕਾ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ृਣੁ ਸਮ੍ਯਕ੍ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੯.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਕਸ਼ੇਰੂ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ — ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।

ਆਜਾਨੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪਿਤਰਃ ਸਪ੍ਤਭ੍ਯੋਨ੍ਯੇ ਸ਼ਤਾਵਰਾਃ । ਤਥਾਧਿਕਾ ਹਿ ਪਿਤਰ ਇਤਿ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਮਤਮ੍ ॥ ੩,੯.

ਅਜਾਨਾ ਤੋਂ ਸੱਤ ਹੋਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸੌ ਪੀੜੀਆਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰ ਬਹੁਤ ਹਨ, ਇਹ ਵੈਦਕ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਮਤ ਹੈ।

ਤਦਨਨ੍ਤਰਾਜਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਅष੍ਟਾਭ੍ਯੋ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਅष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਂ ਵਿਨਾ ॥ ੩,੯.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਜਾਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ — ਸੁਣੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ; ਅੱਠ ਦੇਵ-ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਇੱਕ ਸੌ ਅੱਠ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।

ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਤਗੁਣਾਨਨ੍ਦਾ ਦੇਵਪ੍ਰੇष੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮੁਖ੍ਯਤਃ । ਸ੍ਵਮੁਖੇਨੇਵ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਆਜ੍ਞਾਪ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਗਣਾਃ ॥ ੩,੯.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਮੂਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਧਾ ਆਦੇਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਆਖ੍ਯਾਤਾ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤੇ ਚ ਸ਼ਤਾਵਰਾਃ । ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਅਵਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤੈਰ੍ਗੁਣੈਃ ॥ ੩,੯.

ਦੇਵ-ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਪੀੜੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੋ, ਤੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਸੌ-ਸੌ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਤਗੁਣਾਜ੍ਞੇਯਾ ਮਾਨੁषੇषੂਤ੍ਤਮਾ ਗਣਾਃ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਾਸਂਗਿਕਾਨੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕृਤਂ ਹ੍ਯਨੁਸਰਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਏਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਅਪਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ ੩,੯.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮੂਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਦਿ ਵੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।

ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲੀਕृਤ੍ਯ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜ ॥ ੩,੯.

ਸਭ ਨੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਹੇ ਦੁਜਾ।

ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤਸ਼੍ਚ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਰਵ੍ਯਯਃ । ਤੇषਾਮਾਯਤਨਂ ਦਾਤੁਂ ਮਨਸਾ ਸਮਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ॥ ੩,੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਟੱਲ ਹਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸਣ ਲਈ ਥਾਂ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।

ਇਦਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਾਰੋਗ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ । ਹਰਿਪ੍ਰਸਾਦਜਨਕਂ ਸ੍ਵਰੂਪਸੁਖਸਾਧਨਮ੍ ॥ ੩,੯.

ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਰੋਗ-ਮੁਕਤ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਰੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਦਂ ਤੁ ਸ੍ਤਵਨਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਨ ਪਠਨ੍ਤੀਹ ਮਾਨਵਾਃ । ਨ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਚ ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਚੈਵ ਮਾਯਿਨਃ ॥ ੩,੯.

ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਤਵਨ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਾਂ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨਸ੍ਮਰਨ੍ਤੋਨ੍ਤਰਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੇ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਰਾਧਮਾਃ । ਤੈਰ੍ਭੁਕ੍ਤਾ ਸਤਤਂ ਵਿष੍ਠਾ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਮਿਸ਼ਤੈਰ੍ਯੁਤਾ ॥ ੩,੯.

ਜਿਹੜੇ ਨਿਕਰਲੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਦ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਮੀਆਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੦ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਦੇਵੈਰੇਵਂ ਸ੍ਤੁਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਤਾਂ ਪਤਿਃ । ਕੀਦृਸ਼ਂ ਹ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵੈषਾਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਪ੍ਰਭੁਃ ॥ ੩,੧੦.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਗਿਆ?

ਏਤਦ੍ਵੇਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕृष੍ਣਕृष੍ਣ ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ । ਸਮ੍ਯਗ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਦਯਾਲੋ ਤ੍ਵਂ ਯਦਿ ਮਚ੍ਛ੍ਰੋਤ੍ਰਮਰ੍ਹਤਿ ॥ ੩,੧੦.

ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ; ਦਇਆਲੂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।