ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਤੋ ਨ ਜਾਨੇ ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣਾਨ੍ਸਦਾ ਏਵਂ ਵਿਧਾ ਕਾ ਮਮ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ । ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰਸੂਤਿਸ੍ਤੁ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸੀਤ੍ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ; ਐਸਾ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੀ ਤਾਕਤ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ।

ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਗਾਤ੍ਮਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਭृਗੁ ऋषਿਸ੍ਤਥਾ । ਤਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਵੈ ਪ੍ਰਸੂਤਿਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਯ ਏਤੇ ਸਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ॥ ੩,੭.

ਅੱਗ, ਜੋ ਬੋਲੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਸੂਤੀ — ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵਰੁਣਾਤ੍ਪਾਦਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਹਾਦ੍ਵਿਗੁਣਾਧਮਾਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛਤਾਵਰਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮਿਤ੍ਰਾਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਧਿਕਾਃ ॥ ੩,੭.

ਜੋ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਵਾਹਾ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਹਨ; ਜੋ ਦਕਸ਼ ਤੋਂ ਹਨ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਹਨ, ਉਹ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸੂਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰਂ ਜਾਤੋ ਵਸਿष੍ਠੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਨ੍ਦਨਃ । ਵਿਨਯਾਵਨਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.

ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ। ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ । ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮੈ ਪੁਰੁषਾਯ ਵੇਧਸੇ ਨਮੋਨਮੋऽਸਦ੍ਵृਜਿਨਚ੍ਛਿਦੇ ਨਮਃ । ਨਮੋਨਮੋ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਭਵਾਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਤੋਸ੍ਮਿ ਹੇ ਨਾਥ ਤਵਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਙ੍ਕਜਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਪੁਰਖ, ਸਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਝੂਠ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਮਾਂ ਪਾਹਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਗਵਨ੍ਵਾਸੁਦੇਵ ਹ੍ਯਗ੍ਨੇਰਹਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਨ੍ਯੂਨ ਏਵ । ਮਿਤ੍ਰਾਦਹਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦੂਨਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵ ਸੋਭਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਘੱਟ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।

ਯੋ ਵਸਿष੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਜੋ ਮਰੀਚਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਨ੍ਦਨਃ । ਹਰਿਨ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਜੋ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮਿਆ, ਮਰੀਚੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ, ਨਾਰਾਇਣ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।

ਮਰੀਚਿਰੁਵਾਚ । ਦੇਵੇਨ ਚਾਹਂ ਹਤਧੀਰ੍ਭਵਨਪ੍ਰਸਙ੍ਗਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਭੋਪਗਮਨਾਦ੍ਵਿਮੁਖੇਂਦ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ । ਕੁਰ੍ਵੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਖਲੇਸ਼ਲਵਾਦਿਨਾ ਤ੍ਵਦ੍ਦੂਰਂ ਮਨਸ੍ਤ੍ਵਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰਿष੍ਯੇ ॥ ੩,੭.

ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸੰਗਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਇੰਦਰੇ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਏਤਾਦृਸ਼ੋਹਂ ਭਗਵਾਨਨਨ੍ਤਃ ਸਦਾ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸਮਾਨ ਏਵ ॥ ੩,੭.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸਾ ਹੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਨੰਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਾਂ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਮਰੀਚਿਸ੍ਤੁ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਤਦਾ ਖਗ । ਤਦਤਨ੍ਤਰਜੋਹ੍ਯਤ੍ਰਿਰਸ੍ਤਾਵੀਤ੍ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਹਰਿਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਖਗ। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਅਤ੍ਰੀ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।

ਆਵਿਰ੍ਭਵਜ੍ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭਵਾਯਾਵਤੀਰ੍ਣਂ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਮਨਵਦ੍ਯਞ੍ਚ ਤਥਾਵ੍ਯਯਾਯ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਮੂਲਮਵਿਕਾਰਿ ਤਵ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਹ੍ਯਾਨਨ੍ਦਸਾਰਮਤ ਏਵ ਵਿਕਾਰਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਤੂੰ ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਤਰਿਆ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਸੱਚ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਬਦਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸਦਾ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

ਤ੍ਰੈਗੁਣ੍ਯਸ਼ੂਨ੍ਯਮਖਿਲੇषੁ ਚ ਸਂਵਿਭਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਨ ਹਿ ਪਸ਼੍ਯਤੀਵ । ਅਤੋ ਮੁਰਾਰੇਸ੍ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਮਰੀਚਿਤੁਲ੍ਯਃ ॥ ੩,੭.

ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸ ਕੇ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੁਰਾ ਦੇ ਵਧੀਏ, ਮੈਂ ਵੀ ਮਰੀਚੀ ਵਾਂਗ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਤ੍ਰਿਰਪਿਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਤਦਾ ਖਗ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਮਙ੍ਗਿਰਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤ੍ਰੀ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਖਗ। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।

ਅਙ੍ਗਿਰਾ ਉਵਾਚ । ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਤਵ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਹ੍ਯਨਨ੍ਤਬਾਹੂਦਰਮਸ੍ਤਕਂ ਚ । ਅਨਨ੍ਤਸਾਹਸ੍ਰਕਿਰੀਟਜੁष੍ਟਂ ਮਹਾਰ੍ਹਨਾਨਾਭਰਣੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਏਤਾਦृਸ਼ਂ ਰੂਪਮਨਨ੍ਤਪਾਰਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਹ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸਮੋਸ੍ਮਿ ਚਾਤ੍ਰੇਃ ॥ ੩,੭.

ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਬਾਂਹਾਂ, ਪੇਟ ਤੇ ਸਿਰ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਕੁਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ। ਐਸਾ ਅੰਤ-ਰਹਿਤ ਰੂਪ ਮੈਂ, ਅਤ੍ਰੀ ਵਾਂਗ, ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਙ੍ਗਿਰਾਸ਼੍ਚ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਖਗੇਸ਼। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।

ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਯੋ ਵਾ ਹਰਿਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ਸ (ਸ੍ਵ) ਉਪਾਸਕਾਨਾਂ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਭੁਵਨਮਙ੍ਗਲਮਙ੍ਗਲਂ ਚ । (ਲਸ਼੍ਚ) ਯਸ੍ਮੈ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਪੁਰੁषਾਯ ਤੁਭ੍ਯਂ ਯੋ ਵਾਵਿਤਾ ਨਿਰਯਭਾਗਗਮਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇ ॥ ੩,੭.

ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਹਰੀ, ਭਗਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਏਤਾਦृਸ਼ਾਂਸ੍ਤਵ ਗੁਣਾਨ੍ਨਵਿਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਂ ਮਾਂ ਪਾਹਿ ਭਗਵਨ੍ਸਦृਸ਼ੋ ਹ੍ਯਙ੍ਗਿਰਸਾ ਚ ॥ ੩,੭.

ਤੇਰੇ ਐਸੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ; ਭਗਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ, ਮੈਂ ਅੰਗਿਰਸ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਾਂ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋਪਿ ਸ੍ਤੂष੍ਣੀਮੇਵ ਬਭੂਵ ਹ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਪੁਲਹੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਹ ਨੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।

ਪੁਲਹ ਉਵਾਚ । ਨਿष੍ਕਾਮਰੂਪਰਿਹਿਤਸ੍ਯ ਸਮਰ੍ਪਿਤਂ ਚ ਸ੍ਨਾਨਾਵਰੋਤ੍ਤਮਪਯਃ ਫਲਪੁष੍ਪਭੋਜ੍ਯਮ੍ । ਆਰਾਧਨਂ ਭਗਵਤਸ੍ਤਵ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਭਵੇਦਿਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਃ ॥ ੩,੭.

ਪੁਲਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇਕਰ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਫਲ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮੈ ਸਦਾ ਭਗਵਤੇ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿष੍ਕਾਮਯਾ ਤਵ ਸਮਰ੍ਪਣਮਾਤ੍ਰਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ । ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਾਥ ਭਗਵਨ੍ਸ੍ਤਵਨੇ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸੋਹਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸਦृਸ਼ੋਸ੍ਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯੋਤ੍ਰ ॥ ੩,੭.

ਉਸ ਸਦਾ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਹੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਨਾਥ, ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪੁਲਸਤਿਆ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਲਹਸ੍ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਤਦਾ ਖਗ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਕ੍ਰਤੁਃ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਲਹ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਖਗ। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਕ੍ਰਤੁਰੁਵਾਚ । ਪ੍ਰਾਣਪ੍ਰਯਾਣਸਮਯੇ ਭਗਵਂਸ੍ਤਵੈਵ ਨਾਮਾਨਿ ਸਂਸृਤਿਜਦੁਃਖਵਿਨਾਸ਼ਕਾਨਿ । ਯੇਨੈਕਜਨ੍ਮਸ਼ਮਲਂ ਸਹਸੈਵ ਹਿਤ੍ਵਾ ਸਂਯਾਤਿ ਮੁਕ੍ਤਿਮਮਲਾਂ ਤਮਹਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ ॥ ੩,੭.

ਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ, ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਨਮ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।

ਯੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਵਸ਼ਾ ਵਿष੍ਣੋ ਨਾਮਮਾਤ੍ਰੈਕਜਲ੍ਪਕਾਃ । ਤੇਪਿ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਕਿਮੁਤ ਧ੍ਯਾਯਿਨਃ ਸਦਾ ॥ ੩,੭.

ਜੋ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਹੀ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਜਲਦੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਤੁਰਪਿ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਮਨੁਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤੋਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਖਗੇਸ਼। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੂ ਨੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।

ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਉਵਾਚ । ਸੋਹਂ ਹਿ ਕਰ੍ਮਕਰਣੇ ਨਿਰਤਃ ਸਦੈਵ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਭੋਗੇ ਚ ਨਿਰਤਸ਼੍ਚ ਗੁਦੇ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ । ਜਿਹ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਚ ਨਿਰਤਸ੍ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਚ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਰਾਗਸਹਿਤਃ ਪਰਮੋਦਰੇਣ ॥ ੩,੭.

ਵੈਵਸਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਸਤੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਨੀਵੀਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿਚ ਬੇਪਰਵਾਹ, ਜੀਭ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਵੈਰਾਗਤਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।

ਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿਮਜ੍ਜਰੁਧਿਰੈਃ ਸਹਿਤੇ ਚ ਦੇਹੇ ਭਕ੍ਤਿਂ ਸਦੈਵ ਭਗਵਨ੍ਨਪਿ ਤਸ੍ਕਰੇ ਚ । ਗੁਰ੍ਵਗ੍ਨਿਬਾਡਬਗਵਾਦਿषੁ ਸਤ੍ਸੁ ਦੁਃਖਾਤ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਰਕ੍ਤਿਮੁਪਯਾਮਿ ਸਹਸ੍ਵ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਮਾਸ, ਹੱਡੀ, ਮੱਜਾ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ—even ਜੇ ਚੋਰ ਵਾਂਗ। ਗੁਰੂ, ਅੱਗ ਤੇ ਹੋਰ ਵਡੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਵੈਰਾਗਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ।

ਲੋਕਾਨੁਵਾਦਸ਼੍ਰਵਣੇ ਪਰਮਾ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਨਮਨੇ ਨ ਚ ਮੇਸ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ । ਲੋਕਾਨੁਯਾਨਕਰਣੇ ਪਰਮਾ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਦਿਮਾਰ੍ਗਗਮਨੇ ਪਰਮਾ ਹ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ॥ ੩,੭.

ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਣ ਵਿੱਚ, ਖੇਤ ਆਦਿ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ।

ਵੈਸ਼੍ਯਾਦਿਕੇषੁ ਧਨਿਕੇषੁ ਪਰਾ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇष੍ਵਪਿ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਹੋ ਮੁਰਾਰੇ ॥ ੩,੭.

ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਜੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਹਾਏ ਮੁਰਾਰੀ।

ਵੈਵਸ੍ਵਤਮਨੁਰ੍ਦੇਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤੂष੍ਣੀਂ ਬਭੂਵ ਹ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.

ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੁ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।