ਅਤੋ ਹਰੇ ਤਾਦृਸ਼ੀਂ ਮੇ ਕੁਬੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਨਾਸ਼੍ਯ ਮੇ ਦੇਹਿ ਤੇ ਪਾਦਦਾਸ੍ਯਮ੍ । ਅਹਂ ਮਨੋਃ ਪਾਦਪਾਦਾਰ੍ਧਭੂਤਗੁਣੇਨ ਹੀਨਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵੈ ਮੁਰਾਰੇ ॥ ੩,੭.
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਹਰੀ, ਮੇਰੀ ਮੰਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ। ਹੇ ਮੁਰਾਰੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੱਧ ਗੁਣ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਰੁਣਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ । ਵਰੁਣਾਨਨ੍ਤਰੋਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਰਦੋ ਹ੍ਯਸ੍ਤੁਵਦ੍ਧਰਿਮ੍ ॥ ੩,੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਫਤ ਕਰ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਦ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ । ਯਨ੍ਨਾਮਧੇਯਸ਼੍ਰਵਣਾਨੁਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ਸ੍ਵਾਦ੍ਵਨ੍ਯਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੋ । ਪੁਨੀਹ੍ਯਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰੋਵਰਾਯਾਨ੍ਯਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ॥ ੩,੭.
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਸੁਣਣ, ਜਪਣ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਸੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਵੀ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
ਯਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਹਰਿਨਾਮੈਵ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੈਵ ਸ ਏਵ ਗੋਖਰਃ । ਅਹਂ ਨ ਜਾਨੇ ਚ ਤਵ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਨ੍ਯੂਨੋ ਹ੍ਯਹਂ ਵਰੁਣਾਤ੍ਸਰ੍ਵਦੈਵ ॥ ੩,੭.
ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਗਾਂ ਜਾਂ ਗਧਾ ਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਸਲ ਸੂਰਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦੋ ਵੈ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੂष੍ਣੀਮਭੂਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਚਾਗ੍ਰੇ । ਯੋ ਨਾਰਦਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਂਬਭੂਵ ਭृਗੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਤੋਤੁਮੁਪਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਕੇ ਨਾਰਦ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਭृਗੁਰੁਵਾਚ । ਕਿਮਾਸਨਂ ਤੇ ਗਰੁਡਾਸਨਾਯ ਕਿਂ ਭੂषਣਂ ਕੌਸ੍ਤੁਭਭੂषਣਾਯ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਲਤ੍ਰਾਯ ਕਿਮਸ੍ਤਿ ਦੇਯਂ ਵਾਗੀਸ਼ ਕਿਂ ਤੇ ਵਚਨੀਯਮਸ੍ਤਿ । ਅਤੋ ਨ ਜਾਨੇ ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਹਂ ਸਦਾ ਵਰੁਣਾਤ੍ਪਾਦਹੀਨਃ ॥ ੩,੭.
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਅਸਨ (ਸੀਟ) ਯੋਗ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਅਸਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਗਹਿਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ? ਹੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਦੇਵਂ ਭृਗੁਸ੍ਤੂष੍ਣੀਂ ਬਭੂਵ ਹ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰਸ੍ਤਾਵੀਤ੍ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੩,੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉੱਚੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ । ਯਤ੍ਤੇਜਸਾਹਂ ਸੁਸਮਿਦ੍ਧਤੇਜਾ ਹਵ੍ਯਂ ਵਹਾਮ੍ਯਧ੍ਵਰੇ ਆਜ੍ਯਸਿਕ੍ਤਮ੍ ॥ ੩,੭.
ਅੱਗ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਘੀ ਨਾਲ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਤ੍ਤੇਜਸਾਹਂ ਜਠਰੇ ਸਂਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਪਚਨ੍ਨਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਪੂਰ੍ਣਸ਼ਕ੍ਤਿਃ । ਅਤੋ ਨ ਜਾਨੇ ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚ ਭृਗੋਰਹਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵਂ ਸਮੋਸ੍ਮਿ ॥ ੩,੭.
ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਾਂ।
ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਾ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਪ੍ਰਸੂਤਿਰੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.
ਫਿਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਸੂਤਿਰੁਵਾਚ । ਯਨ੍ਨਾਮਾਰ੍ਥਵਿਚਾਰਣੇਪਿ ਮੁਨਯੋ ਮੁਹ੍ਯਂਤਿ ਵੈ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤ੍ਵਦ੍ਭੀਤਾ ਅਪਿ ਦੇਵਤਾ ਹ੍ਯਵਿਰਤਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਸਹੈਵ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਮਾਨ੍ਧਾਤृਧ੍ਰੁਵਨਾਰਦਾਸ਼੍ਚ ਭृਗਵੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਦ੍ਯਾਖਿਲਾਃ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਵੈ ਪ੍ਰਣਮਾਮ੍ਯਹਂ ਹਿਤਕृਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਨਮੋ ਵਿष੍ਣਵੇ ॥ ੩,੭.
ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਂਧਾਤਾ, ਧ੍ਰੁਵ, ਨਾਰਦ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਵੈਵਸਵਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ — ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਤੋ ਨ ਜਾਨੇ ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣਾਨ੍ਸਦਾ ਏਵਂ ਵਿਧਾ ਕਾ ਮਮ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ । ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰਸੂਤਿਸ੍ਤੁ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸੀਤ੍ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੭.
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ; ਐਸਾ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੀ ਤਾਕਤ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਗਾਤ੍ਮਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਭृਗੁ ऋषਿਸ੍ਤਥਾ । ਤਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਵੈ ਪ੍ਰਸੂਤਿਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਯ ਏਤੇ ਸਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ॥ ੩,੭.
ਅੱਗ, ਜੋ ਬੋਲੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਸੂਤੀ — ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਰੁਣਾਤ੍ਪਾਦਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਹਾਦ੍ਵਿਗੁਣਾਧਮਾਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛਤਾਵਰਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮਿਤ੍ਰਾਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਧਿਕਾਃ ॥ ੩,੭.
ਜੋ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਵਾਹਾ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਹਨ; ਜੋ ਦਕਸ਼ ਤੋਂ ਹਨ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਹਨ, ਉਹ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸੂਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰਂ ਜਾਤੋ ਵਸਿष੍ਠੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਨ੍ਦਨਃ । ਵਿਨਯਾਵਨਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.
ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ। ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ । ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮੈ ਪੁਰੁषਾਯ ਵੇਧਸੇ ਨਮੋਨਮੋऽਸਦ੍ਵृਜਿਨਚ੍ਛਿਦੇ ਨਮਃ । ਨਮੋਨਮੋ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਭਵਾਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਤੋਸ੍ਮਿ ਹੇ ਨਾਥ ਤਵਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਙ੍ਕਜਮ੍ ॥ ੩,੭.
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਪੁਰਖ, ਸਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਝੂਠ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਾਂ ਪਾਹਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਗਵਨ੍ਵਾਸੁਦੇਵ ਹ੍ਯਗ੍ਨੇਰਹਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਨ੍ਯੂਨ ਏਵ । ਮਿਤ੍ਰਾਦਹਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦੂਨਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵ ਸੋਭਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ॥ ੩,੭.
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਘੱਟ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯੋ ਵਸਿष੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਜੋ ਮਰੀਚਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਨ੍ਦਨਃ । ਹਰਿਨ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੩,੭.
ਜੋ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮਿਆ, ਮਰੀਚੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ, ਨਾਰਾਇਣ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਮਰੀਚਿਰੁਵਾਚ । ਦੇਵੇਨ ਚਾਹਂ ਹਤਧੀਰ੍ਭਵਨਪ੍ਰਸਙ੍ਗਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਭੋਪਗਮਨਾਦ੍ਵਿਮੁਖੇਂਦ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ । ਕੁਰ੍ਵੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਖਲੇਸ਼ਲਵਾਦਿਨਾ ਤ੍ਵਦ੍ਦੂਰਂ ਮਨਸ੍ਤ੍ਵਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰਿष੍ਯੇ ॥ ੩,੭.
ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸੰਗਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਇੰਦਰੇ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਤਾਦृਸ਼ੋਹਂ ਭਗਵਾਨਨਨ੍ਤਃ ਸਦਾ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸਮਾਨ ਏਵ ॥ ੩,੭.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸਾ ਹੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਨੰਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਮਰੀਚਿਸ੍ਤੁ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਤਦਾ ਖਗ । ਤਦਤਨ੍ਤਰਜੋਹ੍ਯਤ੍ਰਿਰਸ੍ਤਾਵੀਤ੍ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਹਰਿਮ੍ ॥ ੩,੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਖਗ। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਅਤ੍ਰੀ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਆਵਿਰ੍ਭਵਜ੍ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭਵਾਯਾਵਤੀਰ੍ਣਂ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਮਨਵਦ੍ਯਞ੍ਚ ਤਥਾਵ੍ਯਯਾਯ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਮੂਲਮਵਿਕਾਰਿ ਤਵ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਹ੍ਯਾਨਨ੍ਦਸਾਰਮਤ ਏਵ ਵਿਕਾਰਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੭.
ਤੂੰ ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਤਰਿਆ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਸੱਚ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਬਦਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸਦਾ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਤ੍ਰੈਗੁਣ੍ਯਸ਼ੂਨ੍ਯਮਖਿਲੇषੁ ਚ ਸਂਵਿਭਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਨ ਹਿ ਪਸ਼੍ਯਤੀਵ । ਅਤੋ ਮੁਰਾਰੇਸ੍ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਮਰੀਚਿਤੁਲ੍ਯਃ ॥ ੩,੭.
ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸ ਕੇ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੁਰਾ ਦੇ ਵਧੀਏ, ਮੈਂ ਵੀ ਮਰੀਚੀ ਵਾਂਗ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਤ੍ਰਿਰਪਿਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਤਦਾ ਖਗ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਮਙ੍ਗਿਰਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੩,੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤ੍ਰੀ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਖਗ। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।
ਅਙ੍ਗਿਰਾ ਉਵਾਚ । ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਤਵ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਹ੍ਯਨਨ੍ਤਬਾਹੂਦਰਮਸ੍ਤਕਂ ਚ । ਅਨਨ੍ਤਸਾਹਸ੍ਰਕਿਰੀਟਜੁष੍ਟਂ ਮਹਾਰ੍ਹਨਾਨਾਭਰਣੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਏਤਾਦृਸ਼ਂ ਰੂਪਮਨਨ੍ਤਪਾਰਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਹ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸਮੋਸ੍ਮਿ ਚਾਤ੍ਰੇਃ ॥ ੩,੭.
ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਬਾਂਹਾਂ, ਪੇਟ ਤੇ ਸਿਰ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਕੁਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ। ਐਸਾ ਅੰਤ-ਰਹਿਤ ਰੂਪ ਮੈਂ, ਅਤ੍ਰੀ ਵਾਂਗ, ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਙ੍ਗਿਰਾਸ਼੍ਚ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੩,੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਖਗੇਸ਼। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਯੋ ਵਾ ਹਰਿਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ਸ (ਸ੍ਵ) ਉਪਾਸਕਾਨਾਂ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਭੁਵਨਮਙ੍ਗਲਮਙ੍ਗਲਂ ਚ । (ਲਸ਼੍ਚ) ਯਸ੍ਮੈ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਪੁਰੁषਾਯ ਤੁਭ੍ਯਂ ਯੋ ਵਾਵਿਤਾ ਨਿਰਯਭਾਗਗਮਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇ ॥ ੩,੭.
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਹਰੀ, ਭਗਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਦृਸ਼ਾਂਸ੍ਤਵ ਗੁਣਾਨ੍ਨਵਿਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਂ ਮਾਂ ਪਾਹਿ ਭਗਵਨ੍ਸਦृਸ਼ੋ ਹ੍ਯਙ੍ਗਿਰਸਾ ਚ ॥ ੩,੭.
ਤੇਰੇ ਐਸੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ; ਭਗਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ, ਮੈਂ ਅੰਗਿਰਸ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋਪਿ ਸ੍ਤੂष੍ਣੀਮੇਵ ਬਭੂਵ ਹ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਪੁਲਹੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੩,੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਹ ਨੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।
ਪੁਲਹ ਉਵਾਚ । ਨਿष੍ਕਾਮਰੂਪਰਿਹਿਤਸ੍ਯ ਸਮਰ੍ਪਿਤਂ ਚ ਸ੍ਨਾਨਾਵਰੋਤ੍ਤਮਪਯਃ ਫਲਪੁष੍ਪਭੋਜ੍ਯਮ੍ । ਆਰਾਧਨਂ ਭਗਵਤਸ੍ਤਵ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਭਵੇਦਿਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਃ ॥ ੩,੭.
ਪੁਲਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇਕਰ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਫਲ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।