ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਏਤਾਦृਸ਼ਂ ਤਵ ਮੁਖਂ ਨੁਵਿਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ਼ਚ੍ਯਾ ਸਮਾਪਿ ਭਗਵਨ੍ਪਰਿਪਾਹਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਰਤਿਰਿਯਂ ਪਰਮਾਦਰੇਣ ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਭਗਵਤਸ਼੍ਚ ਸਮੀਪ ਏਵ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਰੇ ਮੁਖ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸ਼ਚੀ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਰਤੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।

ਰਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰਜੋ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.

ਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਦਕ੍ਸ਼ ਉਵਾਚ । ਸਂਚਿਨ੍ਤਯੇ ਭਗਵਤਸ਼੍ਚਰਣੋਦਤੀਰ੍ਥਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹ੍ਯਜੇਨ ਪਰਿषਿਕ੍ਤਮਜਾਦਿਵਨ੍ਦ੍ਯਮ੍ । ਯਚ੍ਛੌਚਨਿਃਸृਤਮਜਪ੍ਰਵਰਾਵਤਾਰਂ ਗਙ੍ਗਾਖ੍ਯਤੀਰ੍ਥਮਭਵਤ੍ਸਰਿਤਾਂ ਵਰਿष੍ਠਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਜ ਨੇ ਛਿੜਕਿਆ ਤੇ ਅਜਾਦਿ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਬਣੀ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।

ਰੁਦ੍ਰੋਪਿ ਤੇਨ ਵਿਧृਤੇਨ ਜਟਾਕਲਾਪਪੂਤੇਨ ਪਾਦਰਜਸਾ ਹ੍ਯਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਿਵੋਭੂਤ੍ । ਏਤਾਦृਸ਼ਂ ਤੇ ਚਰਣਂ ਕਰੁਣੇਸ਼ ਵਿष੍ਣੋ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਮਮ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕृਪਾਵਤਾਰ । ਰਤ੍ਯਾ ਸਮਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਗਤੋ ਨ ਗਤੋਸ੍ਮਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮੇਤਾਦृਸ਼ਂ ਚ ਪਰਿਪਾਹਿ ਨਿਦਾਨਮੂਰ੍ਤੇ ॥ ੩,੭.

ਰੁਦ੍ਰ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਟਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਹਿਬ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਐਸੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਜੋ ਦਇਆ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੁਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਮੁਕਤੀ; ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਮੂਲ, ਮੈਨੂੰ ਰੱਖ ਲੈ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਸ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਤੂष੍ਣੀਮੇਵ ਬਭੂਵ ਹ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਪਾਕ੍ਰਮੀਤ੍ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਫਤ ਕਰ ਕੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਸਿਫਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ । ਸਂਚਿਨ੍ਤਯਾਮਿ ਸਤਤਂ ਤਵ ਚਾਨਨਾਬ੍ਜਂ ਤ੍ਵਂ ਦੇਹਿ ਦੁष੍ਟਵਿषਯੇषੁ ਵਿਰਕ੍ਤਿਮੀਸ਼ ॥ ੩,੭.

ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਮੰਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤੀ ਦੇ।

ਏਤੇषੁ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਯਦਿ ਵੈ ਸ ਜੀਵੋ ਕਰ੍ਤਾ ਚ ਭੋਕ੍ਤਾ ਚ ਸਦਾ ਚ ਦਾਤਾ । ਯੋषਾਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਸੁਹृਦੌ ਚ ਪਸ਼ੂਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਮੇਵਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ਯਤੋ ਹਿ ਤਦਾਸ਼ੁ ਛਿਨ੍ਧਿ ॥ ੩,੭.

ਜੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਦਾਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਦੋਸਤ, ਪਸ਼ੂ—all ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਲਗਨ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋੜ ਦੇ।

ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰਭ੍ਰਮਣੇਨੈਵ ਦੇਵ ਸਂਸਾਰਦੁਃਖਮਨੁਭੂਯੇਹਾਗਤੋਸ੍ਮਿ । ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਨਵਨੇ ਮਮ ਦੇਵਦੇਵ ਸਤ੍ਯਾ ਸਮਂ ਚ ਸਤਤਂ ਪਰਿਪਾਹਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਨਵਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖ ਲੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੱਚਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਪਰਮਂ ਤੂष੍ਣੀਮੇਵ ਸ੍ਥਿਤੋ ਮੁਨਿਃ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਸ੍ਤੋਤੁਂ ਹ੍ਯਨਿਰੁਦ੍ਧੋਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚਾ ਰਿਸ਼ੀ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੇ ਸਿਫਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਅਨਿਰੁਦ੍ਧ ਉਵਾਚ । ਏਵਂ ਹਰੇਸ੍ਤਵ ਕਥਾਂ ਰਸਿਕਾਂ ਵਿਹਾਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਭਗੇ ਚ ਵਦਨੇ ਪਰਿਮੁਹ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ । ਵਿष੍ਠਾਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰਿਤਬਿਲੇ ਰਸਿਕੋ ਹਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਯੀ ਚ ਸੂਕਰਵਦੇਵ ਵਿਮੂਢਬੁਦ੍ਧਿਃ ॥ ੩,੭.

ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਸੂਅਰ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਭਟਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਮਜ੍ਜਾਸ੍ਥਿਪਿਤ੍ਤਕਫਰਕ੍ਤਮਲਾਦਿਪੂਰ੍ਣੇ ਚਰ੍ਮਾਨ੍ਤ੍ਰਵੇष੍ਟਿਤਮੁਖੇ ਪਤਿਤਂ ਹ ਪੀਤਮ੍ । ਆਸ੍ਵਾਦਨੇ ਮਮ ਚ ਪਾਪਗਤੇਰ੍ਮੁਰਾਰੇ ਮਾਯਾਬਲਂ ਤਵ ਵਿਭੋ ਪਰਮਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਚਮੜੀ ਤੇ ਆਂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਮੂੰਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀ, ਮਜਾ, ਪਿੱਤ, ਕਫ, ਖੂਨ ਤੇ ਹੋਰ ਗੰਦ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਤੇ ਪੀ ਕੇ, ਹੇ ਮੁਰਾਰੀ, ਮੇਰੀ ਪਾਪੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।

ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਭ੍ਰਮਤਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਦੁਃਖਰੂਪੇ ਸੁਖਲੇਸ਼ਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਮਲਂ ਵਮਨ੍ਤਂ ਨਵਭਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਰੈਃ ਸ਼ਰੀਰਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸੁਮੂਢਬੁਦ੍ਧਿਃ ॥ ੩,੭.

ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਥੋੜੀ ਵੀ ਲਹਿਰ ਨਹੀਂ, ਬੁੱਧੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਟਕੀ ਹੋਈ, ਸਰੀਰ ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਗੰਦ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।

ਨਮਾਮਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਵ ਤਤ੍ਕਥਾਮृਤਂ ਵਿਹਾਯ ਦੇਵ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮੂਲਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਕੁਟੁਂਬਪੋषਂ ਚ ਸਦਾ ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਦਾਨਾਦ੍ਯਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਿਵਸਨ੍ ਗृਹੇ ਚ ॥ ੩,੭.

ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਕਥਾ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਕਥਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਦੂਰੇ ਚ ਸਂਸਾਰਮਲਂ ਤ੍ਵਿਦਂ ਕੁਰੁ ਦੇਹਿ ਹ੍ਯਦੋ ਦਿਵ੍ਯਕਥਾਮृਤਂ ਸਦਾ । ਏਤਾਦृਸ਼ੋਹਂ ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣੌਘਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥੋ ਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼ਚੀਸਮਸ਼੍ਚ ॥ ੩,੭.

ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਦਿਵਯ ਕਥਾ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਐਸੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਚੀ ਵਾਂਗ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾਨਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਮਨਃ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੋਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਫਤ ਕਰ ਕੇ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵ ਉਵਾਚ । ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਹ੍ਯਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤੋਪਿ ਨ ਗਰ੍ਭਦੁਃਖਂ ਤਸ੍ਮਾਦਹਂ ਪਰਮਪੂਜ੍ਯਪਦਂ ਗਤਸ੍ਤੇ ॥ ੩,੭.

ਸਵਾਯੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੈਨੂੰ ਸਿਫਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਗਰਭ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।

ਮਨੋਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਮਾਨਵੀ ਚ ਯਮਃ ਸਂਯਮਿਨੀਪਤਿਃ । ਦਿਸ਼ਾਭਿਮਾਨੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨਿਯਾਮਕਃ । ਪਰਸ੍ਪਰਸਮਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਮੇਵ ਚ ॥ ੩,੭.

ਮਨੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਨਵੀ ਹੈ, ਯਮ ਸੰਯਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਕ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਪਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।

ਪ੍ਰਵਾਹਾਦ੍ਵਿਗੁਣੋਨਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯੇਵਂ ਜਾਨੀਹਿ ਚਾਣ੍ਡਜ । ਸੂਰ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਜਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਵਰੁਣਃ ਸਂਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈ, ਹੇ ਅੰਡ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਕਿ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਗਲਾ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਸਿਫਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਵਰੁਣ ਉਵਾਚ । ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਚ੍ਛਯਾ ਰਚਿਤੇ ਦੇਹਗੇਹੇ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰੇ ਕਲਤ੍ਰੇਪਿ ਧਨੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਜਾਤੌ । ਮਮਾਹਮਿਤ੍ਯਲ੍ਪਧਿਯਾ ਚ ਮੂਢਾ ਸਂਸਾਰਦੁਃਖੇ ਵਿਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ॥ ੩,੭.

ਵਰੁਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ, ਘਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਧਨ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਸਭ 'ਮੇਰਾ' ਤੇ 'ਮੈਂ' ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਤੋ ਹਰੇ ਤਾਦृਸ਼ੀਂ ਮੇ ਕੁਬੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਨਾਸ਼੍ਯ ਮੇ ਦੇਹਿ ਤੇ ਪਾਦਦਾਸ੍ਯਮ੍ । ਅਹਂ ਮਨੋਃ ਪਾਦਪਾਦਾਰ੍ਧਭੂਤਗੁਣੇਨ ਹੀਨਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵੈ ਮੁਰਾਰੇ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਹਰੀ, ਮੇਰੀ ਮੰਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ। ਹੇ ਮੁਰਾਰੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੱਧ ਗੁਣ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਰੁਣਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ । ਵਰੁਣਾਨਨ੍ਤਰੋਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਰਦੋ ਹ੍ਯਸ੍ਤੁਵਦ੍ਧਰਿਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਫਤ ਕਰ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਦ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ।

ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ । ਯਨ੍ਨਾਮਧੇਯਸ਼੍ਰਵਣਾਨੁਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ਸ੍ਵਾਦ੍ਵਨ੍ਯਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੋ । ਪੁਨੀਹ੍ਯਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰੋਵਰਾਯਾਨ੍ਯਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ॥ ੩,੭.

ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਸੁਣਣ, ਜਪਣ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਸੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਵੀ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।

ਯਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਹਰਿਨਾਮੈਵ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੈਵ ਸ ਏਵ ਗੋਖਰਃ । ਅਹਂ ਨ ਜਾਨੇ ਚ ਤਵ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਨ੍ਯੂਨੋ ਹ੍ਯਹਂ ਵਰੁਣਾਤ੍ਸਰ੍ਵਦੈਵ ॥ ੩,੭.

ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਗਾਂ ਜਾਂ ਗਧਾ ਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਸਲ ਸੂਰਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਾਂ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦੋ ਵੈ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੂष੍ਣੀਮਭੂਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਚਾਗ੍ਰੇ । ਯੋ ਨਾਰਦਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਂਬਭੂਵ ਭृਗੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਤੋਤੁਮੁਪਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਕੇ ਨਾਰਦ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਭृਗੁਰੁਵਾਚ । ਕਿਮਾਸਨਂ ਤੇ ਗਰੁਡਾਸਨਾਯ ਕਿਂ ਭੂषਣਂ ਕੌਸ੍ਤੁਭਭੂषਣਾਯ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਲਤ੍ਰਾਯ ਕਿਮਸ੍ਤਿ ਦੇਯਂ ਵਾਗੀਸ਼ ਕਿਂ ਤੇ ਵਚਨੀਯਮਸ੍ਤਿ । ਅਤੋ ਨ ਜਾਨੇ ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਹਂ ਸਦਾ ਵਰੁਣਾਤ੍ਪਾਦਹੀਨਃ ॥ ੩,੭.

ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਅਸਨ (ਸੀਟ) ਯੋਗ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਅਸਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਗਹਿਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ? ਹੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹਾਂ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਦੇਵਂ ਭृਗੁਸ੍ਤੂष੍ਣੀਂ ਬਭੂਵ ਹ । ਤਦਨਨ੍ਤਰਜੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰਸ੍ਤਾਵੀਤ੍ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉੱਚੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

ਅਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ । ਯਤ੍ਤੇਜਸਾਹਂ ਸੁਸਮਿਦ੍ਧਤੇਜਾ ਹਵ੍ਯਂ ਵਹਾਮ੍ਯਧ੍ਵਰੇ ਆਜ੍ਯਸਿਕ੍ਤਮ੍ ॥ ੩,੭.

ਅੱਗ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਘੀ ਨਾਲ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।

ਯਤ੍ਤੇਜਸਾਹਂ ਜਠਰੇ ਸਂਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਪਚਨ੍ਨਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਪੂਰ੍ਣਸ਼ਕ੍ਤਿਃ । ਅਤੋ ਨ ਜਾਨੇ ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚ ਭृਗੋਰਹਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵਂ ਸਮੋਸ੍ਮਿ ॥ ੩,੭.

ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਾਂ।

ਤਦਨਨ੍ਤਰਜਾ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਪ੍ਰਸੂਤਿਰੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ ੩,੭.

ਫਿਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।