ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਦਨਨ੍ਤਰਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਨੀਚਾਃ ਸ਼ृਣੁ ਦ੍ਵਿਜ । ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਗਙ੍ਗਾ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਾਖ੍ਯੋ ਵਿਭਾਵਸੁਃ ॥ ੩,੫.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੀਵੀਂ ਪਦਵੀ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਲਏ; ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮਿਆ: ਵਰੁਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੰਗਾ ਹੈ, ਵਿਭਾਵਸੁ ਪਰਜਨਿਆ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਮਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼੍ਯਾਮਲਾ ਤੁ ਹ੍ਯਨਿਰੁਦ੍ਧਪ੍ਰਿਯਾ ਵਿਰਾਟ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਮਾਨਿਨੀ ਸੈਵ ਹ੍ਯੁषਾਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਸ਼ਬ੍ਦਿਤਾ ॥ ੩,੫.

ਯਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਿਆਮਲਾ ਹੈ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਪ੍ਰਿਅਤਮਾ ਵਿਰਾਟ ਹੈ; ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ਼ਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਰੋਹਿਣੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾਰ੍ਯੋਕ੍ਤਾ ਸੂਰ੍ਯਭਾਰ੍ਯਾ ਤੁ ਸਂਜ੍ਞਕਾ । ਏਤਾ ਗਙ੍ਗਾਦਿषਟੂਸਂਖ੍ਯਾ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਵਿਨਤਾਸੁਤ ॥ ੩,੫.

ਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੋਹিণੀ ਕਹੀ ਗਈ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੰਜਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਛੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਨਮ ਲਏ, ਹੇ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।

ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਯਨਨ੍ਤਰਂ ਜਜ੍ਞੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਵੈ ਮਨ੍ਤ੍ਰਦੇਵਤਾ । ਸ੍ਵਾਹਾਨਾਮਾਗ੍ਨਿਭਾਰ੍ਯੋਕ੍ਤਾ ਗਙ੍ਗਾਦਿਭ੍ਯੋਧਮਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ॥ ੩,੫.

ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ 'ਸਵਾਹਾ' ਜਨਮ ਲੈਈ; ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਹੀ ਗਈ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਵਾਹਾਨਨ੍ਤਰਜੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਾ ਬੁਧਨਾਮਕਃ । ਬੁਧਸ੍ਤੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰੋ ਯਃ ਸ੍ਵਾਹਾਯਾ ਅਧਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੫.

ਸਵਾਹਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਿਆਨ ਰੂਪ 'ਬੁਧ' ਜਨਮਿਆ; ਬੁਧ ਚੰਦ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਸਵਾਹਾ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉषਾ ਨਾਮ ਤਥਾ ਜਜ੍ਞੇ ਬੁਧਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਖਗ । ਉषਾਨਾਮਾ ਭਿਮਾਨੀ ਤੁ ਹ੍ਯਸ਼੍ਵਿਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ॥ ੩,੫.

ਫਿਰ, ਹੇ ਪੰਛੀ, ਬੁਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦੀ ਜਨਮ ਲੈਈ; ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਬੁਧਾਧਮਾ ਸਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਤਤਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰੋ ਜਜ੍ਞੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਤ੍ਮੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ॥ ੩,੫.

ਉਹ ਬੁਧ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ (ਸ਼ਨੀ) ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਉषਾਧਮਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਤੋ ਜਜ੍ਞੇਥ ਪੁष੍ਕਰਃ । ਕਰ੍ਮਾਭਿਮਾਨੀ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰ ਇਤੀਰਿਤਃ ॥ ੩,੫.

ਉਸ਼ਾ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ 'ਪੁਸ਼ਕਰ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਮਾਨਿਨੋ ਦੇਵਾਨੇਵਂ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸ ਦੇਵੇਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵੇषੁ ਰਮਯਾ ਸਹਾ ॥ ੩,੫.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੱਤਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ, ਹਰੀ ਆਪ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਤੱਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੬ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਤਤ੍ਤਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਮਾਨਿਨਃ । ਸ੍ਵੇਸ੍ਵੇ ਹ੍ਯਾਯਤਨੇ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗੇ ਤਦਰ੍ਥਂ ਚ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੬.

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਤੱਤਵ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਉਸ ਮਕਸਦ ਲਈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ।

ਹਰਿਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਿਰੇ । ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਚਿਨ੍ਤ੍ਯਗੁਣੇ ਵਿष੍ਣੌ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਃ ਸਂਤਿ ਸਦ੍ਗੁਣਾਃ ॥ ੩,੬.

ਉਹ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸੋਚਣ ਯੋਗ ਤੇ ਨਾ ਸੋਚਣ ਯੋਗ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਲਟ ਗੁਣ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਏਕੈਕਸ਼ੋਹ੍ਯਨਨ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਤਦ੍ਗੁਣਾਨਾਂ ਸ੍ਤੁਤੌ ਮਮ । ਕ੍ਵ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਿਤਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਾ ਵ੍ਰੀਡਯਾਵਨਤਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੩,੬.

ਤੇਰੇ ਬੇਅੰਤ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੋਲੀ।

ਸ਼੍ਰੀਰੁਵਾਚ । ਨਤਾਸ੍ਮਿ ਤੇ ਨਾਥ ਪਦਾਰਵਿਨ੍ਦਂ ਨ ਵੇਦ ਚਾਨ੍ਯਚ੍ਚਰਣਾਦृਤੇ ਤਵ । ਤ੍ਵਯੀਸ਼੍ਵਰੇ ਸਂਤਿ ਗੁਣਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਾਸ੍ਤੁ ਤਥਾਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ਸਂਤਿ ਚ ਦੇਵਦੇਵ ॥ ੩,੬.

ਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਵਲ ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਆਮੀ। ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁਣੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਾ ਸੁਣੇ ਹੋਏ ਗੁਣ ਹਨ।

ਸਮ੍ਯਕ੍ਸृष੍ਟਂ ਸ੍ਵਾਯਤਨਂ ਚ ਦਤ੍ਵਾ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਦਾਮੋਦਰ ਮਾਂ ਚ ਪਾਹਿ । ਸ੍ਤੁਤ੍ਯਾ ਮਦੀਯਸ਼੍ਚ ਸੁਖਕਪੂਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਿਯੋ ਜਨੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਥਾ ਤ੍ਵਦਨ੍ਯਃ ॥ ੩,੬.

ਹੇ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਹੇ ਦਾਮੋਦਰ, ਆਪਣਾ ਮੰਦਰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਤਨਾ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪਤੇ ਸਰ੍ਵਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਨਸਿਂਧੁਃ ਕ੍ਵ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤੇ । ਅਹਂ ਕ੍ਵ ਚਾਜ੍ਞਸ੍ਤਵ ਵੈ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਹ੍ਯਜ੍ਞੋਹਂ ਵੈ ਹ੍ਯਲ੍ਪਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਮਮਾਸ੍ਤਿ ॥ ੩,੬.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਅਣਜਾਣ ਕਿੱਥੇ। ਮੈਂ ਅਣਜਾਣ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ।

ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਜ੍ਞਾਨਵੈਰਾਗ੍ਯਭਕ੍ਤਿ ਹ੍ਯਤ੍ਯਲ੍ਪਮਦ੍ਧਾ ਮਯਿ ਸਰ੍ਵਦੈਵ । ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਸ੍ਤਿ ਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਾਮਿਤ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੋ ਸਦੈਵ ॥ ੩,੬.

ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਤੇ ਭਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਇਹ ਮੌਜੂਦ ਹੈ—ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਾਲਕੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ।

ਨ ਦੇਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਮੇ ਮੁਰਾਰੇ ਅਹਂਮਮਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮੇਤਾਵਦੇਵ । ਗਮ੍ਯਜ੍ਞਾਨਂ ਯੋਗ੍ਯਗੁਣੇ ਰਮੇਸ਼ ਪ੍ਰਮਾਦੋ ਵਾ ਨਾਸ੍ਤਿਨਾਸ੍ਤ੍ਯਦ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯ ॥ ੩,੬.

ਹੇ ਮੁਰਾ ਦੇ ਵਧੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਨਾ ਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਇਹੀ ਮਿਲੇ। ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ—ਕਦੇ ਵੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਹੁਣ, ਨਾ ਕਦੇ।

ਤਨ੍ਮੇ ਹृषੀਕਾਣਿ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਸਤ੍ਪਥੇ ਪਦਾਰਵਿਨ੍ਦੇ ਤੁ ਪਤਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਹ੍ਯਹਂ ਕੋਟਿਗੁਣੇਨ ਹੀਨਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਸੁਪ੍ਰਸੀਦ ॥ ੩,੬.

ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਕਵਲ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਣ, ਨਕਾਮ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਨਾ ਜਾਣ। ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ—ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।

ਇਤਿ ਸ੍ਤਵਂ ਵਿष੍ਣੁਗੁਣਾਨ੍ਵਿਧਾਤਾ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਥਿਤਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਗ੍ਰੇ । ਤਦਾ ਵਾਯੁਰ੍ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁ ਭਕ੍ਤਿਸਂਵਰ੍ਧਿਤਾਤ੍ਮਾ ॥ ੩,੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਵਾਯੂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਦੇਵ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ।

ਸ੍ਨਹੋਤ੍ਥਰਾਵਃ ਸ੍ਖਲਿਤਾਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਕਣਾਨ੍ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰਾਬਭਾषੇ । ਵਾਯੁਰੁਵਾਚ । ਏਤੇ ਹਿ ਦੇਵਾਸ੍ਤਵ ਭृਤ੍ਯਭੂਤਾਃ ਪਦਾਰਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਮਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ॥ ੩,੬.

ਮੁਹੱਬਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਆਵਾਜ਼, ਅੱਖਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਟੁੱਟਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਅੰਸੂ ਵਗਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬੋਲੇ: ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਦੇਵ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਉੱਚੇ ਕਵਲ ਪੈਰ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।

ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਨ੍ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਾਨ੍ਰਮੇਸ਼ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇ ਤਚ੍ਚ ਸਦਾਪਿ ਦੇਵ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰੇਃ ਸੈਵ ਮਾਯੈਵ ਤਾਵਤ੍ਸੁਕਾਰਣਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਨ੍ਯਨ੍ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ॥ ੩,੬.

ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਦੇਵ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ—ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

ਅਤੋ ਨਾਹਂ ਪ੍ਰਦਯੋਪਿ ਭੂਮਨ੍ ਭਵਤ੍ਪਦਾਂਭੋਜਨਿषਵਣੋਤ੍ਸੁਕਃ । ਲੋਕਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਾਦ੍ਵਿਮੁਖਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਾ ਅਪੁਣ੍ਯਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਸੁਦੁਃ ਖਿਤਸ੍ਯ ॥ ੩,੬.

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬੇਅੰਤ, ਜੇ ਤੂੰ ਦੇ ਵੀ ਦੇਵੇਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਵਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਤੱਕ ਲੋਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮੁੜੇ ਹੋਏ, ਪਾਪੀ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਨ।

ਅਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਚ ਤਵਾਵਤਾਰੋ ਨਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਸ੍ਤਵੇਸ਼ । ਗੋਭੂਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਮਹੀਰੁਹਾਣਾਂ ਤਥਾ ਸੁਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾਵਤਾਰੈਃ ॥ ੩,੬.

ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਲਈ ਹੀ ਤੇਰਾ ਅਵਤਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸੁਆਮੀ। ਗਾਂ, ਧਰਤੀ, ਦੈਤ, ਰੁੱਖ, ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਲਈ, ਤੂੰ ਉੱਚੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।

ਕ੍ਸ਼ੇਮੋਪਕਾਰਾਣਿ ਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਦਨ੍ਯਤ੍ । ਮਨੋ ਨ ਤृਪ੍ਯਤ੍ਯਪਿ ਸ਼ਂਸਤਾਂ ਨਃ ਸੁਕਰ੍ਮਮੌਲੇਸ਼੍ਚਰਿਤਾਮृਤਾਨਿ ॥ ੩,੬.

ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਤੂੰ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਸੁਖ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਖੇਡ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਸਾਡੇ ਮਨ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਮੋਤੀ।

ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਮੇ ਮੁਕੁਨ੍ਦ ਸਦਾ ਭਕ੍ਤਿਂ ਦੇਹਿ ਪਾਦਾਰਵਿਨ੍ਦੇ । ਸਦਾ ਤਦੇਵਾਸ੍ਤੁ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦਨ੍ਯਦ੍ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਮਾਸੀਃ ਪੁਰੁषੇ ਦੇਵਦੇਵ ॥ ੩,੬.

ਹੇ ਮੁਕੁੰਦ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕਵਲ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਟੁੱਟੀ-ਅਟੁੱਟ ਭਕਤੀ ਦੇ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹੀ ਰਹੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪੁਰੁਸ਼ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

ਅਹਂ ਚ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਮਿ ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਰ ਭਵਾਨ੍ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ । ਵ੍ਯਂਸਿਰ੍ਮਮੇਯਂ ਚ ਸ਼ਰੀਰਮਧ੍ਯੇ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਸ਼੍ਚੈਵ ਨ ਚੈਤਤਦਨ੍ਯੈਃ ॥ ੩,੬.

ਹੇ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹਾਂ; ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਤੂੰ ਵੀ ਹੈਂ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ; ਇਹ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

ਮਦੀਯਨਿਦ੍ਰਾ ਤਵ ਵਨ੍ਦਨਂ ਪ੍ਰਭੋ ਮਦੀਯਯਾਮਾਚਰਣਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਮਦੀਯਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਹਰਣਂ ਸ੍ਤੁਤਿਃ ਸ੍ਯਾਦੇਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥ ੩,੬.

ਮੇਰੀ ਨੀਂਦ ਤੇਰੀ ਵੰਦਨਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਮੇਰਾ ਖਾਣਾ ਤੇਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਬੋਲਚਾਲ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਮਦ੍ਵृਦ੍ਧਿਯੋਗ੍ਯਂ ਚ ਪਦਾਰ੍ਥਜਾਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰੇਃ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਏਵ ਤਚ੍ਚ । ਇਤ੍ਥਂ ਮਤ੍ਵਾਹਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਦੇਵਦੇਵ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਹਰਿਰੂਪਾਨ੍ ਭਜਿष੍ਯੇ ॥ ੩,੬.

ਜੋ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਮੇਰੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਹਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਰੀ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ।

ਯਚ੍ਚਨ੍ਦਨਂ ਯਤ੍ਤੁ ਪੁष੍ਪਂ ਚ ਧੂਪਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਯਦ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚ । ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਮੇਵੇਤ੍ਯੇਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵੈ ਕਰਿष੍ਯੇ ॥ ੩,੬.

ਜੋ ਵੀ ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਕਪੜਾ, ਤੇ ਜੋ ਭੋਜਨ-ਪਦਾਰਥ ਆਦਿ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕਰਾਂ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਭਾਵਾਂ।