ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਪੂਰ੍ਣਂ ਪਦਵਿਤਾਰਗਮ੍? । ਰੂਪਂ ਤਦਾਤ੍ਮਨ੍ਯਾਦਾਯ ਪੂਰ੍ਣਮੇਵਾਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ॥ ੩,੩.

ਪਹਿਲਾ ਰੂਪ ਵੀ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਉੱਚੇ ਪਦ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੂਪ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੂਰਨਤਾ ਹੀ ਬਚਦੀ ਹੈ.

ਲੌਕਿਕਵ੍ਯਵਹਾਰੋਯਂ ਭੂਭਾਰਕ੍ਸ਼ਪਣਾਦਿਕਃ । ਤਸ੍ਯ ਦृਰ੍ष੍ਟਿ ਵਿਨਾ ਨਾਨ੍ਯੋ ਲਯਃ ਕृष੍ਣਾਦਿਨਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ ੩,੩.

ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਵਹਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣਾ, ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ.

ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਪੀਡਾ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਤਯਾ ਦੁਃ ਖਾਨਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਪੀਡਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰੋਗਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੩,੩.

ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਇਸ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਰੋਗ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ.

ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਾਂਸ਼ੇ ਤੁ ਪੀਡਾ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਗੁਰੁਣਾ ਸਹ । ਤਮਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨਂ ਚਾਹੁਃ ਸ ਏਵ ਚੁ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੩,੩.

ਪਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਪੀੜਾ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਗੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.

ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਹਰੇਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਚਾਰਂ ਤੁ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਤਾਵੇਵ ਗੁਰੁਸ਼ਿष੍ਯੌ ਤੁ ਵਿਨਤਾਨਨ੍ਦਸਂਯੁਤ ॥ ੩,੩.

ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਤੱਤ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਗੁਰੂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਨਤਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ.

ਗੁਰੁਣਾਪਿ ਸਮਂ ਹਾਸ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕੁਟਿਲਂ ਵਿਨਾ । ਹਰ੍षਾਮਰ੍षਯੁਤਃ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਗੁਰੁਃ ਕੌਟਿਲ੍ਯਸਂਯੁਤਃ ॥ ੩,੩.

ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਵੀ ਹਾਸਾ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਪਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ; ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਰੁੱਸੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਗੁਰੂ ਕਪਟ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.

ਉਭੌ ਤੌ ਨਿਰਯਂ ਯਾਤੋ ਯਾਵਦਾਚਨ੍ਦ੍ਰਤਾਰਕਮ੍ । ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧਰਿਃ ਪੁਰੁषਃ ਪਿਙ੍ਗਲਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਵਮਾਯਾਯਾਂ ਗੁਣਮਯ੍ਯਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ । ਸ੍ਵਪੌਰੁषੇਣੈਵ ਸੁਮਙ੍ਗਲੇਨ ਅਧਾਤ੍ਤੁ ਵੀਰ੍ਯਂ ਭਗਵਾਨ੍ਵੀਰ੍ਯਵਾਂਸ਼੍ਚ ॥ ੩,੩.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੱਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਧਾ ਹਰੀ, ਪਿੰਗਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਆਪਣੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਵੀਰਿਆ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਵੀਰਿਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ.

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਵੀਰ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੀਰ੍ਯੇ ਤ੍ਵਦੀਯੇ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ ਵਿਭਾਤਿ । ਕਿਂ ਵੀਰ੍ਯਮੀਸ਼ਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਭੂਤਂ ਕਿਂ ਵਾ ਵਿਭਿਨ੍ਨਂ ਵਦ ਸਾਧੁ ਵੇਤ੍ਸਿ ॥ ੩,੩.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਵੀਰਿਆ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਦੱਸੋ; ਤੇਰੇ ਵੀਰਿਆ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਹੈ। ਕੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਵੀਰਿਆ ਉਸ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ? ਚੰਗਾ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ.

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਯਦ੍ਵੀਰ੍ਯਮਾਧਤ੍ਤ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਮਾਯਾਭਿਧਾਯਾਂ ਵਿਨਤਾਤਨੂਜ । ਤਦ੍ਵੀਰ੍ਯਮਾਹੁਰ੍ਨृਹਰੇਃ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤੋ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ॥ ੩,੩.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰੀ ਨੇ ਜੋ ਵੀਰਿਆ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਵੀਰਿਆ, ਜੋ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨ੍ਰਹਰੀ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ.

ਭਿਨ੍ਨਂ ਤਦਾਹੁਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਮੇਵ ਚਾਹੁਃ ਸ੍ਵਨਾਭਿਪਦ੍ਮਾਦਿਕਵਚ੍ਚ ਬੋਧ੍ਯਮ੍ । ਨੈਤਾਵਤਾ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨ ਵੀਰ੍ਯਹਾਨਿਰਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਮ੍ ॥ ੩,੩.

ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਕਮਲ ਉਗਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਗਿਆਨ-ਸਵਰੂਪ ਜਾਂ ਵੀਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਇਹ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ.

ਵੀਰ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪੀ ਭਗਵਾਨ੍ਵਾ ਸੁਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦੇਸ਼ੇਪਿ ਚ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇ । ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਵਾਨ੍ਯਦਿ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਰ੍ਹੀਸ਼੍ਵਰਃ ਪੁਰੁषੋ ਨੈਵ ਸ ਸ੍ਯਾਤ੍ ॥ ੩,੩.

ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਵੀਰਿਆ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ, ਕਦੇ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ.

ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਵੀਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਵੀਰ੍ਯੈਰ੍ਦ੍ਵਿਰੂਪਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਮੇਕਂ ਪੁਰੁषਂ ਤਥਾ ਪਰਮ੍ । ਉਭੇ ਰੂਪੇ ਵੀਰ੍ਯਵਤੀ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਯੋਰਭੇਦਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ ਹਿ ਸਮ੍ਯਕੂ ॥ ੩,੩.

ਅਕਲਪਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਝ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੋ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਨਾਰੀ ਦਾ, ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਦਾ। ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਇਕਤਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਵਾਨ੍ਯਦਿ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਖਰ੍ਗੇਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਕਥਂ ਪ੍ਰਤਿਬਿਂਬਤ੍ਵਮੇਵ ॥ ੩,੩.

ਜੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੋਲ ਨਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ?

ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਮਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਂ (ਦ੍ਵਾਸ੍ਤਵਂ) ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਂ ਸ੍ਵਰੂਪਮੇਤਨ੍ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਵਨ੍ਨੈਵ ਵਿਚਿਨ੍ਤਨੀਯਂ ਨਪੁਂਸਕਂ ਤ੍ਬਸ੍ਯ ਜਨ੍ਯਂ ਹਿ ਵਿਦ੍ਧਿ ॥ ੩,੩.

ਨਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣਾ। ਨਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਨਪੁੰਸਕ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਪੁੰਸਕ ਉਸ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੈ।

ਨਪੁਂਸਕਂ ਨਵੈਵ ਸ੍ਵਰੂਪਭੂਤਮਤੋ ਹਰੌ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਚਿਨ੍ਤਨੀਯਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਿਂਬਭੂਤੇ ਹਰਿਰੂਪੇ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਰੂਪਮਸ੍ਤੀਤਿ ਵਿਚਿਨ੍ਤਨੀਯਮ੍ ॥ ੩,੩.

ਨਪੁੰਸਕ ਰੂਪ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਨਪੁੰਸਕਤਾ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣੀ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਨਾਰੀ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀ ਰੂਪ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਸਂਯੋਗਂ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮਹੁਰ੍ਮਨੀषਿਣਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਭੂਤੇ ਵਿਂਬੇ ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੩,੩.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾਰੀ ਦਾ ਨਾਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਪਰ ਨਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਵਿੱਚ, ਨਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਸ੍ਥਿਤੌ ਤਤ੍ਰ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕृष੍ਣ ਮਮ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੩.

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਥੇ ਇਸ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਿਂਬਭੂਤਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਨਿਤ੍ਯਾਵਿਯੋਗਿਨੀ ਦੇਵੀ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ ੩,੩.

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਸਦਾ ਅਟੁੱਟ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ?

ਹਰੇਰਨਨ੍ਤਰੂਪਾਣਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਾਣਾਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਅਨਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਰੂਪੇਣ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਰਤਾ ॥ ੩,੩.

ਹਰੀ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਬੇਅੰਤ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਵਿਯੋਗਸ੍ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਕਨੀਯਃ ਕਥਞ੍ਚਨ । ਨਾਰਾਯਣੋ ਨਾਮ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿਨਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਦਾਪਿ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ । ਹਰੇਰ੍ਮੁਕੁਨ੍ਦਸ੍ਯ ਪਦਾਰਵਿਨ੍ਦੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਮਾਣਾ ਪਰਮਾਦਰੇਣ ॥ ੩,੩.

ਇਸ ਲਈ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ; ਨਾਰਾਇਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਰਕਸ਼। ਉਹ ਹਰੀ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਕੰਵਾਂ ਵਾਲੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਹਰਿਂ ਵਿਨਾ ਸ਼੍ਰੀਰਪਿ ਦੇਸ਼ਕਾਲੇ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ੇਚ੍ਛੁਭਿਰੇਵ ਵੇਦ੍ਯਮ੍ । ਯਸ੍ਯਾਮਧਾਦ੍ਵੀਰ੍ਯਮਨੁਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਸਾ ਮਾਮਿਕਾ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਾ ਤ੍ਮਿਕੇਤਿ ॥ ੩,੩.

ਹਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਰ ਪਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਹੈ, ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ।

ਵਦਨ੍ਤਿ ਯੇ ਅਸੁਰਾ ਮੂਢਰੂਪਾ ਅਧਂਮਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਸਰ੍ਵੇ । ਮਾਯਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਤ੍ਵੇਮਾਹੁਃ ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਰੂਪਾ ਨ ਤੁ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਿਕਾ ॥ ੩,੩.

ਜੋ ਅਸੁਰ ਹਨ, ਮੂਰਖ ਰੂਪ ਅਤੇ ਨੀਵੀਂ ਸੋਚ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਤਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਰੂਪ ਮਾਇਆ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਸਿਰਫ ਜਾਦੂ ਨਹੀਂ।

ਤਸ੍ਯਾਭਿਮਾਨਃ ਸ਼੍ਰੀਰਿਤਿ ਵੇਦਿਤਵ੍ਯੋ ਵੀਰ੍ਯਾਧਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਤੇषਾਂ ਚ ਮੇਲਃ । ਕਾਰ੍ਯੋਨ੍ਮੁਖਂ ਮੇਲਨਂ ਚਾਹੁਰਾਰ੍ਯਾ ਇਤੋ ਰੂਪਂ ਨਾਹੁਰਾਯ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੋਃ ॥ ੩,੩.

ਉਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ 'ਸ਼੍ਰੀ' ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕੱਠ ਹੈ। ਉੱਚ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਿਲਾਪ ਕੰਮ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ।

ਸਾਨਾਦਿ ਨਿਤ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਰੂਪਾ ਚ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮਿਥ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਸਾ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ । ਸਤ੍ਯਾ ਤਨੁਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਸ੍ਤਨ੍ਨਿਗੂਢਾ ਸਤ੍ਯਤ੍ਵਮਾਹੁਰ੍ਵ੍ਯਵਹਾਰਾਰ੍ਥਰੂਪਮ੍ ॥ ੩,੩.

ਉਹ ਆਦਿ ਰਹਿਤ, ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਝੂਠੀ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ? ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਸਲ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਵੱਲੋਂ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵ੍ਯਵਹਾਰਰੂਪਾ ਸਤ੍ਯਤਾ ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾਸ੍ਤਦਾ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਦਨਾਦਿਭੂਤਾ । ਅਨਾਦਿਨਿਤ੍ਯਾ ਯਦਿ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸੁਸ਼ੂਕ੍ਸ਼੍ਮਰੂਪੇਣ ਨ ਕਾਰਣਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ॥ ੩,੩.

ਜੇ ਸੱਚਾਈ ਸਿਰਫ ਰਵਾਇਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਦਰਤ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ? ਜੇ ਉਹ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਖਮ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।

ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇਣ ਰੂਪੇਣ ਚ ਕਾਰਣਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਰ੍ਹਿ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ੍ਯ ਚ ਕਾਰਣਂ ਵਦ । ਅਵਿਦ੍ਯਾਯਾ ਵਸ਼ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰੇਵ ਨਾਨਾਰੂਪੈਰ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵਿष੍ਣੁਰੇਵ ॥ ੩,੩.

ਉਸ ਦੇ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਤਾਂ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਪ੍ਰਪੰਚ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਨਾਸ਼ਮੇਤਿ ਹ੍ਯਵਿਦ੍ਯਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯੋ ਹਰਿਣਾ ਚੈਕ੍ਯਮੇਤਿ । ਏਵਂ ਬ੍ਰੂषੇ ਯਦਿ ਵਾਦਤ੍ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇਹਂ ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤਿਂ ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਮ੍ ॥ ੩,੩.

ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਹਰੀ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਤਰਕ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੁਣ।

ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਰੂਪਸ੍ਯ ਹਿ ਮੇ ਮੁਰਾਰੇਃ ਕਥਂ ਹਰੇਰ੍ਘਟਤੇ ਹ੍ਯਜ੍ਞਤਾ ਚ । ਸੂਰ੍ਯੇ ਯਥਾ ਤਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਥਾ ਨਾਰਾਯਣੇ ਹਰੌ । ਅਜ੍ਞਾਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ੀਦ੍ਰ ਕਥਂ ਤਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਵੀष੍ਯਹੋ ॥ ੩,੩.

ਮੁਰਾਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਖਗ; ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦਾ?

ਅਤੋ ਨਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਵਾਦਿਕਾਲਾਦੁਪਾਧਿਸਂਬਨ੍ਧਵਸ਼ਾਦਜ੍ਞਤਾਚੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋਸੌ ਕੁਤ੍ਰ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਰਲ੍ਪਜ੍ਞਜੀਵੋ ਜ੍ਞਾਨਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕੁਤ੍ਰ ॥ ੩,੩.

ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਅਗਿਆਨ ਉਪਾਧੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨ ਰਹਿਤ ਜੀਵ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?