ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਨ ਤਂ ਵਿਨਾ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਚ ਵਸ੍ਤੁਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਪ੍ਤਿਃ ਕਾਲਤੋ ਨ੍ਯੂਨਤਾ ਚ । ਯਦਾ ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਨਿ ਯਾਮਕੋਭੂਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਨ੍ਤਸ੍ਥੂਲਸृष੍ਟੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ॥ ੩,੨.

ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਹਵਾ ਵੀ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਮੋਟੀਆਂ ਸਿਰਜਣ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ।

ਤਦਾ ਵਾਯੁਰ੍ਨਾਸ਼ਕਦ੍ਵੈ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਬਾਹ੍ਯੇ ਸृष੍ਟੌ ਕਾਲਭੇਦੇਨ ਚਾਸ੍ਤਿ । ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਭਾਰਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਂਬਭੂਵ ॥ ੩,੨.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਾਯੂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬਾਹਰਲੀ ਸਿਰਜਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਸਿਰਜਣ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ, ਭਾਰਤੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਨਮੀ।

ਯਦਾ ਦਸ਼ਾਬ੍ਦਾਃ ਸਮਤੀਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਤਦਾ ਵਾਯੁਃ ਸਮਭੂਲ੍ਲੋਕਪੂਜ੍ਯਃ । ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ੍ਯੂਨਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥੂਲਸृष੍ਟੌ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ਨੈਤਾਵਤਾ ਵਾਨਯੋਃ ਸੌਮ੍ਯਹਾਨਿਃ ॥ ੩,੨.

ਜਦੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਤਾਂ ਵਾਯੂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਮੋਟੀ ਸਿਰਜਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਘੱਟਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ।

ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਵਤ੍ਸਰਾਤ੍ਸਂਬਭੂਵ ਹ੍ਯਨਨ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਜਨ੍ਮਕਾਲਾਤ੍ । ਗਿਰਃ ਸਕਾਸ਼ਾਤ੍ਕਾਲਤੋ ਨ੍ਯੂਨਤਾਸ੍ਤਿ ਵਾਯੋਸ੍ਤਦਾ ਹ੍ਯਧਮਤ੍ਤ੍ਵੇ ਕ੍ਸ਼ਤਿਃ ਕਾ ॥ ੩,੨.

ਸਰਸਵਤੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਨਮੀ; ਉਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੋਂ ਵਾਯੂ ਲਈ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਤਾ ਹੈ। ਪਰ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਲਈ ਘੱਟ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ?

ਵਾਯੋਰਨਨ੍ਤਰਂ ਵਾਣੀ ਹ੍ਯਭੂਤ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਤ੍ਪਰਮ੍ । ਯਾਵਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜਨਿਸ੍ਤਾਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਦੇਹਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੩,੨.

ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਣੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ; ਜਦ ਤੱਕ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੇषਸ੍ਤ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਰੁਦ੍ਰ ਏਤੇ ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚ ਸਮਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਜ੍ਞਾਨਬਲਾਦਿਕੇष੍ਵਪਿ ਤਥਾਪਿ ਤੇषਾਂ ਕਾਲਤੋ ਨ੍ਯੂਨਤਾਸ੍ਤਿ ਕਾਲੋਪਿ ਤੇषਾਂ ਦ੍ਵਿਵ੍ਯੇਸਹਸ੍ਰਵਰ੍षਮ੍ ॥ ੩,੨.

ਸ਼ੇਸ਼, ਇੰਦਰ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਮੇਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ-ਵੱਡਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੈ।

ਅਨਨ੍ਤਰੁਦ੍ਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਯੂ ਯਥਾ ਵਾ ਤਥਾ ਜ੍ਞੇਯੋ ਨੈਵ ਹਾਨਿਃ ਸ੍ਵਰੂਪੇ । ਸ੍ਥੂਲਸ੍ਯ ਸृष੍ਟੌ ਬਾਹ੍ਯਸृष੍ਟੌ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ਕਾਲਾਨ੍ਨ੍ਯੂਨਤ੍ਵਂ ਸ ਮਯਾ ਨੈਵ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਃ ॥ ੩,੨.

ਅਨੰਤ ਰੁਦ੍ਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਾਂ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਮਝੋ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਟਾਅ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਜਦੋਂ ਮੋਟਾ ਤੇ ਬਾਹਰਲਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਤਾ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਤੇषਾਂ ਸਕਾਸ਼ਾਦ੍ਵਾਰੁਣੀ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਚ ਸੌਪਰ੍ਣੀਨਾਮ੍ਨੀ ਤਿਸ੍ਤ੍ਰ ਏਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ । ਦਸ਼ਾਬ੍ਦੇਭ੍ਯੋਨਨ੍ਤਰਂ ਸਂਬਭੂਵੁਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਭਾਰਤੀਵਚ੍ਚ ਬੋਧ੍ਯਾ ॥ ੩,੨.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਰੁਣੀ, ਪਾਰਵਤੀ ਤੇ ਸੌਪਰਣੀ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਜੀਵ — ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵੀ ਆਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਜਾਣੋ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਰੋ ਰੁਦ੍ਰਭਾਰ੍ਯਾਦਿਕੇਭ੍ਯ ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਦੇਹ੍ਯਮਨ੍ਦਮ੍ । ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਸ੍ਯ ਭਵੇਚ੍ਚ ਲੋਕੇ ਸ ਵੈ ਜ੍ਞਾਨੀ ਵੇਦਵੇਦ੍ਯਃ ਸ ਏਵ ॥ ੩,੨.

ਇੰਦਰ, ਵਾਰੁਣ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਆਦਿ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਲ੍ਹਾ ਦਿਓ। ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਐਸਾ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਚਾ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਨ ਵੈ ਜ੍ਞਾਨੀਤ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਯੋ ਨ ਵੇਦ ਸ ਵੇਦਵਾਦੀ ਨ ਚ ਵੇਦਪਾਠਕਃ ॥ ੩,੨.

ਜੋ ਇਹ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਸਚਾ ਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵਾਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪਾਠਕ।

ਵੇਦਾਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ ਯਾਵਨ੍ਤਿ ਪਠਿਤਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ । ਤਾਵਨ੍ਤਿ ਹਰਿਨਾਮਾਨਿ ਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਹਰੇਃ ਸਦਾ ॥ ੩,੨.

ਜਿੰਨੇ ਵੇਦ ਦੇ ਅੱਖਰ ਦੁਜਾਤੀ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਹਰੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਮ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।

ਮਮ ਸ੍ਵਾਮੀ ਹਰਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਾਸੋਹਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਹਰੇਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਗੁਰਵੋ ਮੇ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ ੩,੨.

ਹਰੀ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦਾ ਦਾਸ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ।

ਏਤੇषਾਂ ਚ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਵੇਦੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਗੀਯਤੇ । ਏਵਂ ਜਾਨਂਸ੍ਤੁ ਯੋ ਵੇਦਾਨ੍ਸਂਪਠੇਤ੍ਸ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ ॥ ੩,੨.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਜਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਸ ਵੇਦਪਾਠਕੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਦਨ੍ਯੇ ਵੇਦਵਾਦਿਨਃ । ਵੇਦਭਾਰਭਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸ ਵੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਰ੍ਦਭਃ ॥ ੩,੨.

ਉਹੀ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਦ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਦ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਡ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਗਧਾ ਹੈ।

ਜ੍ਞਾਨਾਭਿਮਾਨੀ ਵੇਦਮਾਨੀ ਉਭੌ ਤੁ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਹ੍ਯੂਚਤੁਃ ਸਰ੍ਵਦੈਵ । ਜਲਂ ਵੇਦੋ ਯਤ੍ਰ ਵਾਸੋ ਮੁਰਾਰੇਰਾਚਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਸਂਗਦੋषਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮ੍ ॥ ੩,੨.

ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਵੇਦ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੈ ਤੇ ਮੁਰਾਰੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਉਥੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੇ ਦੁਜਾਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਗੜਬੜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਹਾਪਰਾਧਾਃ ਸਂਤਿ ਲੋਕੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਕੋਟਿਸ਼ਸ਼੍ਚ । ਹਰਿਸ਼੍ਚ ਤਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਨਾਮਤ੍ਰਯਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ਵੈ ਕੁਪਾਲੁਃ ॥ ੩,੨.

ਵੱਡੇ ਜੀ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਸੈਂਕੜਾਂ, ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਹਨ। ਪਰ ਹਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਇਆਲੂ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਾਪਰਾਧਾਦ੍ਰਹਿਤਂ ਦਾਨਮਾਨੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਦਾ ਤਾਰਤਮ੍ਯਾਚ੍ਚ ਹੀਨਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾਪਰਾਧਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਹਾਹਾਕਾਰਂ ਕੁਰੁਤੇ ਕ੍ਰੋਧਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ॥ ੩,੨.

ਜੋ ਦਾਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਵਧੇਰੇਪਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ — ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਸੁਵੇਦਵੇਦ੍ਯ ਸੋਵ੍ਯਾਤ੍ਕृਤਾਖ੍ਯੋ ਮਯਿ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਸੀਦ । ਭੋ ਕੇਸ਼ਵੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਸੁਖਸ੍ਵਰੂਪ ਸृष੍ਟੌ ਵ੍ਯਯੇ ਵਰ੍ਤਯਿਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥਃ ॥ ੩,੨.

ਉਠੋ, ਗੋਵਿੰਦ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ — ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਇਆ ਕਰੋ। ਭੋ ਕੇਸ਼ਵ, ਉਠੋ, ਸੁਖ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।

ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪ੍ਰੇਰਯੇਤ੍ਪੂਜ੍ਯਸृष੍ਟੌ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰੇਰਯੇਤ੍ਸਂਹृਤੌ ਚ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਯੋਗ੍ਯਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ੇषਾਦਿਦੇਵਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਹਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ ॥ ੩,੨.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਦਿਸਦੇ ਤੇ ਨਾ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇ।

ਹਰੇ ਮੁਰਾਰੇ ਸ੍ਵਾਪਹੀਨਾਦ੍ਯ ਤਿष੍ਠ ਕਲ੍ਪਾ ਦਿਕਾਨਨ੍ਤਰਜ੍ਞਾਨ (ਰਂ ਬੁਦ੍ਧਿ) (ਜਾਨ) ਹੀਨਾਤ੍ । ਸਮ੍ਯਗ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਮਹਾਤ੍ਮਲ੍ਲਂਬ੍ਧਂ ਤਮੋ ਦਾਹਿ ਦੁਃ ਖਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ ॥ ੩,੨.

ਹਰੇ, ਮੁਰਾਰੇ, ਹੁਣ ਕਲਪ ਤਕ ਬਿਨਾ ਨੀਂਦ ਦੇ ਖੜੇ ਰਹੋ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਾ ਘਟੇ। ਕਰਮ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਠੀਕ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੀ, ਜੋ ਹਨੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ।

ਦੈਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨ੍ਦੁਃ ਖਮਤੀਨ੍ਹ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਮਸ੍ਯਨ੍ਧੇਸਰ੍ਵਦਾ ਚਿਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪੀ । ਤਸ੍ਮਾਦਾਹੁਰ੍ਦੁਃ ਸ੍ਵਰੂਪੀ ਹਰਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੁਃ ਖਸ੍ਵਰੂਪਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਦੁਃ ਖੀ ਹਰੇ ਤ੍ਵਮ੍ ॥ ੩,੨.

ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੈਤ ਆਦਿ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰੇ; ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹਰੇ।

ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਨਾਰਾਯਣ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਿष੍ਠ ਕृष੍ਣਾਚ੍ਯੁਤ ਮਾਧਵੇਤਿ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਵੈਕੁਣ੍ਠ ਦਯਾਰ੍ਦ੍ਰਮੂਰ੍ਤੇ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼ ਨਮੋਨਮਸ੍ਤੇ ॥ ੩,੨.

ਉਠੋ, ਨਾਰਾਇਣ, ਵਾਸੁਦੇਵ; ਉਠੋ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮਾਧਵ। ਉਠੋ, ਵੈਕੁੰਠ, ਦਇਆਲੂ ਸਰੂਪ; ਉਠੋ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਮਧ੍ਵੇਸ਼ ਸਰਸ੍ਵਤੀਸ਼ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਰੁਦ੍ਰੇਸ਼ ਤਥਾਂਬਿਕੇਸ਼ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇਸ਼ ਤਥਾ ਸ਼ਚੀਸ਼ ਵਿਪ੍ਰੇਸ਼ ਭਕ੍ਤੇਸ਼ ਗਵੇਸ਼ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੨.

ਉਠੋ, ਮਧਵ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ; ਉਠੋ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਮਾਲਕ। ਉਠੋ, ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹਮੇਸ਼ਾ।

ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਿਯੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ऋਚਿ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਜੁਃ ਪ੍ਰਿਯੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਨਿਦਾਨਮੂਰ੍ਤੇ । ਸਾਮਪ੍ਰਿਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਥਾ ਮੁਰਾਰੇ ਅਥਰ੍ਵਵੇਦਪ੍ਰਿਯ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤ੍ਵਮ੍ ॥ ੩,੨.

ਹੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਉਠੋ! ਤੁਸੀਂ ਰਿਗਵੇਦ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ; ਉਠੋ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਰੂਪ, ਪਿਆਰੇ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਮਵੇਦ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਹੋ, ਹੇ ਮੁਰਾਰੀ; ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਥਰਵੇਦ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰੇ ਹੋ.

ਗਦ੍ਯਪ੍ਰਿਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਪੁਰਾਣਮੂਰ੍ਤੇ ਸ੍ਤੁਤਿਪ੍ਰਿਯੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਵਿਚਿਤ੍ਰਮੂਰ੍ਤੇ । ਸੁਗਾਯਨਪ੍ਰੀਤਿਕਰਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਹ੍ਯੁਤਿष੍ਠ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਕਮਲਾ ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ॥ ੩,੨.

ਤੁਸੀਂ ਗੱਦੀ ਲਿਖਣ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ; ਉਠੋ, ਹੇ ਅਜੋਬਾ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ! ਮਿੱਠੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ; ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਠੋ, ਹੇ ਕਮਲਾ ਦੇ ਪਤੀ!

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰਜਃ ਪੁਰਾਣੋ ਹ੍ਯਤਿਤ੍ਵਰਾਵਾਨੁਤ੍ਥਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਬਦ੍ਧਃ ॥ ੩,੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਆਦਿ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਠਿਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਬਾਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ.

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਬਭੂਵੇਚ੍ਛਾ ਮਮ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸृਜ੍ਯਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਯੋਗ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਤੁਮ੍ । ਇਚ੍ਛਾਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਦੈਵਾਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤਥਾਪਿ ਤਦ੍ਵ੍ਯਾਹਰਣਂ ਚ ਲੌਕਿਕਮ੍ ॥ ੩,੩.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਯੋਗ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.

ਤਦਾ ਹਰਿਰ੍ਜਗृਹੇ ਲੌਕਿਕਂ ਚ ਤਮਃ ਪਾਨਂ ਤੇਨ ਰੂਪੇਣ ਚਕ੍ਰੇ । ਤਦ੍ਰੂਪਮਾਹੁਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਵੈ ਤਦਜ੍ਞਾ ਹ੍ਯਨ੍ਧਂ ਤਮਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਸਰ੍ਵੇ ॥ ੩,੩.

ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਪੀ ਲਿਆ; ਉਸ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.

ਅਵਤਾਰਾ ਮਹਾਵਿष੍ਣੋਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੂਰ੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਤਤ੍ਪਰਂ ਰੂਪਂ ਪੂਰ੍ਣਾਤ੍ਪੂਰ੍ਣਾਃ ਸਮੁਦ੍ਗਤਾਃ ॥ ੩,੩.

ਮਹਾਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਵਤਾਰ ਪੂਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ.