ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਸਾਧਕ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਕਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਅੰਡਾ ਉਤਪੰਨ ਕਰਕੇ, ਕੇਵਲ “ਓਂ” ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਉਸ ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੰਖ, ਚਮੇਲੀ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਧਾਰਣ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਵਿਗ੍ਰਹ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਗ੍ਰਹ ਮਸਤਕ ਤੇ ਮੁਕੁਟ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਧਕ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮুদ্রਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਮুদ্রਾ, ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਆਸਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮੰਤਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੁਵਾਸਤਿਕ ਆਦਿ ਚਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਚ੍ਯੁਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯਮੁਨਾ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਖਜਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ! ਉਹ ਆਧਾਰ ਰੂਪ ਕਛੂਏ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵ, ਰਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ! ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਏਕਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ "ਓਂ" ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ "ਨਮਹ" ਜਾਂ ਸੰਬੋਧਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਧੂਪ ਆਦਿ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਹਰਾ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਾਮਨ ਹੱਥ ਮুদ্রਾ ਨਾਲ ਵਿਗ੍ਰਹ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ੰਖ ਧਾਰੀ ਦੀ ਆਮੰਤਰਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿ਷ਣੂ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਿ਷ਣੂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਤਿਥਿ ਸਤਕਾਰ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਆਚਮਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ! ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਪੜਾ ਭੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ! ਉਹ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੈਰਵ ਦੇਵ ਦੀ ਜੜ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ। "ਓਂ ਕ੍ਸ਼ੀਂ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਓਂ ਕ੍ਸ਼ੈੰ, ਕਵਚ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਕਵਚ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਓਂ ਕ੍ਸ਼: ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਤਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਆਦਿ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਯਥੋਚਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਪੰਨਤਾ ਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਤਲਵਾਰ, ਗਦਾ, ਪਾਸ, ਅੰਕੁਸ਼, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ, ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਪੀਤਾਂਬਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨਾਰਦ, ਸਿੱਧ ਮੁਨੀ, ਆਚਾਰਯ ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਚਾਰਯ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਈਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵੀ ਯਥੋਚਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਜ੍ਰ, ਸ਼ੂਲ, ਦੰਡ, ਖੜਗ, ਪਾਸ, ਧਵਜ ਅਤੇ ਗਦਾ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਵ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪੂਜਾ ਕ੍ਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀਅ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।