ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਪਾਸਕ ਨੇ ਅਰਘਯ ਪਾਤਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਕਮਲ ਦੇ ਬਾਹਰ "ਹੌਂ" ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਸ੍ਰੀਵਤਸ, ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ, ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਭਾਗ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। "ਓਮ ਹੌਂ" ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਏਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਉਪਾਸਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਅਲਤਰ ਵਿਚ, ਮੱਧ ਵਿਚ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਆਵਾਹਨ, ਸਥਾਪਨਾ, ਸਾਨਿਧਿਆ ਅਤੇ ਨਿਗ੍ਰਹ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੀਤ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਚਮਨ, ਅਭਯੰਗ, ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੜ ਆਚਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੁਖ ਵਾਸ, ਪਾਨ ਅਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਦੀ ਰੀਤ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੂਜਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਵਰੂਪ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਪਾਠ ਦਾ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ, ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਰੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਕ੍ਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਤੂੰ, ਗੁਫਾ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ, ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਾਠ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।" ਫਿਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ, ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਭੋਗਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਭਲਾ ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ। ਵਾਤਾਵਾਰਣ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ। ਉਜਾਲਾ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਸੁਗੰਧ, ਸਵਾਦ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਧੁਨੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣੇ ਹਨ। ਅੱਖ, ਜੀਭ, ਨੱਕ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਆਲੋਕਨ ਕਰ। ਮਾਇਆ, ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ, ਈਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕਰ। ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹਰੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਹੈ; ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਨਾਡੀਆਂ—ਪਿੰਗਲਾ ਅਤੇ ਇਡਾ—ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਤਾਵਰਣ—ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ। ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਵਾ, ਜੋ ਇਕੋ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕਰ। "ਓਮ ਹ੍ਰੀੰ" ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ, "ਹ੍ਰੂੰ ਹ੍ਰ: ਫਟ"—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ, ਚੌਰਾਸੀ ਕਰੋੜ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਧਰਤੀ ਤੱਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ। ਉਸ ਵਿਚ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ। ਵਾਮਾਦੇਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੈ, ਸੁਸ਼ੁਮਨਾ ਵੀ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਗੁਣ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਧਿਆਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹਨ। ਕਮਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਪਦਮਾ ਦਾ, ਜੋ ਬਾਈਂਤੀ ਕਰੋੜਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਯਾਦ ਕਰ। ਤਾਲੂ ਤੇ ਕਮਲ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਅਘੋਰਾ ਜੋ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕਰ। ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਉੱਤਮ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਸਭ ਧਿਆਨ ਕਰ। ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚਾਈ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੱਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰ। ਕੱਛੂਆ, ਮਗਰਮੱਛ, ਹਵਾ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਕਾਰਨ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰ। ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀਤ, ਅੱਠ ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲਾ। ਬਾਰਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ। ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਲਾਂ ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ, ਪੱਚੀ ਉੱਚਾਈ ਨਾਲ। ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ, ਬੀਜ-ਗੁਰੂ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ। ਦੋ ਚਿਹਰੇ—ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ—ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਰੇਸ਼ਾ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਤੱਤ, ਰੂਪ, "ਹੀ ਹੌਂ", ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਮਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੂਜਾ ਕ੍ਰਮ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।