ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਉੱਤਰੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮੀ ਹੋਈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਂ ਦੇਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਚਾਹੇ ਤਿਵੇਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭੋਗ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ।" ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੋਤਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹਨ। ਸੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੋਤਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧੋਣੇ ਹਨ। "ਓਮ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ," ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪਿਤਰ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਤਰ ਦੇਣ, "ਅਸੀਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਹੋਏ," ਤਾਂ "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਚਰਨ-ਜਲ ਅਰਘ ਹੈ, ਸ੍ਵਾਹਾ," ਕਹਿ ਕੇ ਕੂਸ਼ਾ ਘਾਹ ਮਿਲਾਇਆ ਪਾਣੀ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਸੁਤ੍ਰ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੋਤ੍ਰ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਪਰਦਾਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, "ਇਹ ਚਰਨ-ਜਲ ਅਰਘ ਹੈ, ਸ੍ਵਧਾ," ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ, ਘਾਹ ਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਤਾ-ਪੱਖੀ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ "ਇਹ ਆਚਮਨ ਲਈ ਹੈ, ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸ੍ਵਧਾ," ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਅਰਘਿਆ ਤੇ ਫੁੱਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, "ਓਮ, ਇਹ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਹੈ," ਕਹਿ ਕੇ, "ਓਮ ਭੂਃ, ਓਮ ਭੁਵਃ, ਓਮ ਸੁਵਃ, ਓਮ ਮਹਃ, ਓਮ ਜਨਃ, ਓਮ ਤਪਃ, ਓਮ ਸਤ੍ਯਮ," ਇਹ ਸੱਤ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬਿਠਾਉਣਾ ਹੈ। "ਓਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਧਾ ਤੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ, ਉਹ ਸਦਾ ਇੱਥੇ ਵੱਸਣ," ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰਨਾ ਹੈ। ਫਿਰ, "ਓਮ, ਅੱਜ, ਇਸ ਥਾਂ, ਇਸ ਮਹੀਨੇ, ਇਸ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੋਤ੍ਰਾਂ ਲਈ, ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਪਰਦਾਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਉਪਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਾਂਗਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ।" "ਓਮ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ।" "ਓਮ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਆਓ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਇਸ ਭੇਟ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਬੈਠੋ, ਆਤਮੋਸਫੀਅਰ ਵਾਲੇ, ਉੱਚੇ, ਯੋਗ ਭੋਗ ਵਾਲੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ।" "ਬੂਟੀਆਂ ਸੋਮਾ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।" "ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਓ, ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।" "ਰਾਖਸ, ਦੈਤ, ਭੂਤ ਆਦਿ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ," ਕਹਿ ਕੇ ਜੌ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਛਿੜਕਣੇ ਹਨ। "ਓਮ, ਮੈਂ ਭਾਂਡਾ ਤਿਆਰ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਓਮ, ਕਰ," ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨਾ ਹੈ। "ਓਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਜਲ ਪੀਣ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਣ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਖਦਾਈ ਵਹਿਣ," ਕਹਿ ਕੇ ਪਾਣੀ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ। "ਤੂੰ ਜੌ ਹੈਂ, ਸਾਡੀ ਵੈਰਤਾ ਦੂਰ ਕਰ," ਕਹਿ ਕੇ ਜੌ ਦੀ ਭੇਟ। "ਜੋ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਅਜੈ, ਸਦਾ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ," ਕਹਿ ਕੇ ਸੁਗੰਧ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ। "ਉਹ ਜਲ ਜੋ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਯਜਨਾ ਲਈ ਯੋਗ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਣ," ਕਹਿ ਕੇ ਜਲ, ਅਰਘ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਾਉਣਾ। ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਜਲ ਨਾਲ ਧੋ ਕੇ, ਪਾਸੇ ਰੱਖਣਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਛਾਣਣਾ। ਛਾਣਿਆ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ। "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਇਹ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਵਸਤ੍ਰ ਆਦਿ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਹਨ। ਸੁਗੰਧ ਆਦਿਕ ਦੀ ਭੇਟ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੋਵੇ।" "ਇਹ ਹੋਵੇ," ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਪਰਦਾਦਾ, ਮਾਤਾ-ਪੱਖੀ ਦਾਦਾ-ਪਰਦਾਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਾਂਗਾ," ਕਹਿਣਾ ਹੈ। ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਣ "ਕਰੋ," ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ "ਓਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ," ਉਚਾਰਨਾ ਹੈ। "ਓਮ, ਅਮੁਕ ਗੋਤ੍ਰ ਦੇ, ਅਮੁਕ ਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਆਸਨ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ," ਕਹਿ ਕੇ ਆਸਨ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। "ਓਮ, ਮੈਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਓਮ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਤੇਜਸਵੀਓ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਲਿਤਓ, ਸੌ ਪਿਤਰ ਲਿਆਓ।" "ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਰੋ, ਅਗਨਿਸ੍ਵਾਤ ਪਿਤਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਸਤੇ ਆਓ, ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ ਇਸ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਲਵੋ, ਅਸੀਸ ਦਿਓ।" "ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰ, ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਣ," ਕਹਿ ਕੇ ਤਿਲ ਛਿੜਕਣੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਰੱਖਣਾ। "ਤੂੰ ਤਿਲ ਹੈਂ, ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਪੁਰਾਣੇ ਜਲ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ; ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ, ਪਿਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ," ਕਹਿ ਕੇ ਤਿਲ ਦੀ ਭੇਟ। ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, "ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ," ਆਖ ਕੇ, "ਹੇ ਅਮੁਕ ਗੋਤ੍ਰ ਦੇ ਪਿਤਰ, ਹੇ ਅਮੁਕ ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਅਰਘ ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ," ਕਹਿ ਕੇ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਭਾਂਡਾ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ, "ਤੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਆਸਨ ਹੈਂ," ਕਹਿ ਕੇ ਭਾਂਡਾ ਉਲਟ ਕੇ ਰੱਖਣਾ। "ਓਮ, ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਨ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ; ਤੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਆਸਨ ਹੈਂ," ਕਹਿ ਕੇ ਉਲਟੇ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ। "ਅਮੁਕ ਗੋਤ੍ਰ ਦੇ, ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਪਰਦਾਦਾ, ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਵਸਤ੍ਰ, ਜਨੇਊ ਤੁਹਾਡੇ ਹਨ ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ; ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧ ਆਦਿਕ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਇਹ ਭੇਟ ਅਖੂਟ ਹੋਵੇ, ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋਣ," ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ-ਪੱਖੀ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਵਿਧੀ ਹੈ। "ਓਮ, ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ," ਕਹਿ ਕੇ ਜਗ੍ਹਾ ਸਾਫ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਘੀ ਮਿਲੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਜਨੇਊ ਰਖ ਕੇ, ਪਿਤਰ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ "ਓਮ, ਮੈਂ ਅੱਗ ਵਿਚ ਵਿਧੀ ਕਰਾਂਗਾ," ਆਖਣਾ। ਜਦ ਆਗਿਆ ਮਿਲੇ, "ਓਮ, ਅੱਗਿ, ਹਵਨ ਲੈਣ ਵਾਲੀ, ਸ੍ਵਾਹਾ," ਕਹਿ ਕੇ ਦੋ ਭੇਟਾਂ ਦੇਵਤਾ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ, ਫਿਰ ਪਿੰਡਾ ਲਈ ਭੋਜਨ, ਬਾਕੀ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਮਾਤਾ-ਪੱਖੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਉਣਾ। ਭਾਂਡਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉੱਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, "ਓਮ, ਧਰਤੀ ਤੇਰਾ ਭਾਂਡਾ, ਆਕਾਸ਼ ਓਹਦਾ ਢੱਕਣ, ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੁੰਹ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਸ੍ਵਾਹਾ," ਕਹਿ ਕੇ ਭਾਂਡੇ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨੀ। "ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਧਰ ਕੇ ਲੋਕ ਮਾਪੇ, ਧੂੜ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ; ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਭੇਟ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ," ਕਹਿ ਕੇ, ਸਿੱਧਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਭੋਜਨ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ। "ਅਪਹਤ" ਉਚਾਰ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜੌ ਛਿੜਕਣੇ। "ਓਮ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਰਾਖਸ, ਯਕਸ਼, ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨ ਨਾਸ ਹੋਣ," ਕਹਿ ਕੇ ਸਿਧਾਰਥ ਦੇ ਦਾਣੇ ਛਿੜਕਣੇ। ਫਿਰ, ਧੂਰੀਲੋਚਨ ਨਾਮ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਘੀ, ਪਾਣੀ, ਲਵਣ ਨਾਲ ਭੋਜਨ "ਸ੍ਵਾਹਾ" ਕਹਿ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਨੀ। "ਓਮ, ਇਹ ਭੋਜਨ ਅਖੂਟ ਹੋਵੇ; ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋਣ।" ਫਿਰ, ਜਨੇਊ ਉਲਟ ਕੇ, ਘੀ ਤੇ ਲਵਣ ਮਿਲਿਆ ਭੋਜਨ ਪਿਤਰ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ, ਉੱਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੋਈ। "ਓਮ, ਧਰਤੀ ਤੇਰਾ ਭਾਂਡਾ," ਕਹਿ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ ਭਾਂਡਾ ਚੁੱਕਣਾ, "ਓਮ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੈ," ਆਖ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਭੋਜਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ। "ਅਪਹਤ" ਉਚਾਰ ਕੇ, ਤਿਲ ਛਿੜਕਣਾ। ਖੱਬਾ ਘੁੱਟ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, "ਅਮੁਕ ਗੋਤ੍ਰ ਦੇ, ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਘੀ, ਪਾਣੀ, ਲਵਣ ਮਿਲਿਆ ਭੋਜਨ, ਨਿਸ਼ਿਦਧ ਪਦਾਰਥ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ," ਕਹਿ ਕੇ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ। ਫਿਰ, "ਓਮ, ਹੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਘੀ, ਦੁੱਧ, ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ, ਸ੍ਵਧਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ," ਕਹਿ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ। "ਓਮ, ਇਹ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੋਵੇ; ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋਣ।" "ਓਮ, ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਸਵਰਗ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇ।" "ਮਿੱਠੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਹਿਣ, ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਮਿੱਠਾਸ ਹੋਵੇ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹੋਣ, ਰਾਤਾਂ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਹੋਣ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਧੂੜ ਮਿੱਠੀ ਹੋਵੇ, ਸਵਰਗ ਪਿਤਾ ਹੋਵੇ, ਰੁੱਖ ਮਿੱਠੇ ਹੋਣ, ਸੂਰਜ ਮਿੱਠਾ ਹੋਵੇ, ਗਾਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹੋਣ," ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿੱਠੇ-ਮਿੱਠੇ ਉਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭੇਟ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ। "ਜੋ ਚਾਹੋ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭੋਗੋ, ਪਰ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸਯਮ ਰੱਖੋ।" ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਂ, ਤਦ ਪਿਤਰ-ਸਤੋਤਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਜੋ ਸੱਤ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਤ ਰੋਗ ਹਨ: ਦਸਾਰਣ ਦੇ ਹਿਰਣ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਪਤਝੜ ਟਾਪੂ ਦੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ, ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਹੰਸ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਲੰਮੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਕਲੇ, ਹੁਣ ਕਿਉਂ ਥੱਕ ਗਏ ਹੋ? ਫਿਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਜਨੇਊ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਭੇਟ ਅੱਗੇ ਛੱਡੋ। "ਓਮ, ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ, ਜੋ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੜੇ, ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ; ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਮਿਲਿਆ ਭੋਜਨ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਣਾ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁੰਹ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤੇ "ਮਧੁਵਾਤਾ" ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੋ। "ਓਮ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਿਲੇ," ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵਤਾ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿਓ। ਜਦ ਉਹ ਆਖਣ "ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਿਲੀ," "ਬਾਕੀ ਭੋਜਨ" ਕਹਿ ਕੇ ਆਪ ਭੋਜਨ ਕਰੋ। ਪਿਤਰ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਜਨੇਊ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, "ਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ," ਕਹੋ। ਜਦ ਉਹ ਆਖਣ "ਅਸੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ," ਪਾਣੀ ਜਮੀਨ ਤੇ ਛਿੜਕੋ, ਗੋਲ ਤੇ ਚੌਕੋਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਓ, ਤੇ ਤਿਲ ਛਿੜਕੋ। "ਓਮ, ਅਮੁਕ ਗੋਤ੍ਰ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਅਮੁਕ ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡਾ ਆਸਨ ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ," ਕਹਿ ਕੇ, ਲਾਈਨ ਵਿਚ ਵਿਚਕਾਰ, ਦਾਦਾ ਲਈ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤੇ "ਮਧੁਵਾਤਾ" ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੜ੍ਹੋ, ਘੀ ਮਿਲਿਆ ਭੋਜਨ ਪਿੰਡਾ ਬਣਾਕੇ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ, "ਅਮੁਕ ਗੋਤ੍ਰ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਅਮੁਕ ਸ਼ਰਮਣ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡਾ ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ," ਕਹੋ।