ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਚੱਲੀਆਂ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਦੇ ਵਾਸੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਨੇ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ। "ਹੇ ਹਰੀ, ਦਿਵਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ! ਦਿਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦਿਵਤਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਸ਼ਾਸਕ ਕੌਣ ਹੈ? ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੁਣਾਂ, ਕਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਧਾਰਮਿਕ ਉਪਾਸਨਾ ਦੁਆਰਾ? ਕਿਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਕੌਣ ਇਸ ਨੂੰ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ? ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਲੈ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਮਨੁਆਂ ਦੇ ਚਕ੍ਰ—ਹੇ ਹਰੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਹਰੀ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਅਠਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਦਿਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦਿਵਤਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਬੀਜ ਹਾਂ; ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਅਵਤਾਰਾਂ, ਮੱਛ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜੋ ਬੋਲਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਧਿਆਨ, ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯੰਤ੍ਰ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਹਾਂ; ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਾਰ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਧਾਰਮਿਕ ਆਚਰਨ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਧਰਮ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੱਚਮੁਚ, ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮਾਰਗ ਹਾਂ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਮੈਂ ਸਯਮ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤ ਹਾਂ।" "ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ, ਗਰੁੜ ਪੰਛੀ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਵਿਨਤਾ, ਹੇ ਹਰੀ, ਸੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਵਾਹਨ ਬਣਿਆ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਨ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰ।" ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇਉਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ, ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨਾਸਕ ਬਣੇਂਗਾ। ਮੇਰੀ ਜਿਹੜੀ-ਜਿਹੜੀ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦਿਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗਰੁੜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋਵੇਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪੁੱਛਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ, ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵੰਤ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਗਰੁੜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਨੇ ਖੁਦ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੀ ਸਾਰ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਦਿਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਰਨ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਧਰਮ ਦੀ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ, ਪ੍ਰਲੈ ਅਤੇ ਧਰਮ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਗਿਆਨ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭਗਵਾਨ ਗਰੁੜ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਹਰੀ ਦਾ ਵਾਹਨ ਬਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੜੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ, ਨੇ ਇਹ ਕਰਤਬ ਕੀਤੇ। ਗਰੁੜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਗਰੁੜ ਵੱਲੋਂ ਸਾੜੀ ਹੋਈ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਫੇਰ ਜੀਵੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਪੁਰਾਣਿਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।