ਹਰੀ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੰਤ੍ਰ-ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤ ਭੋਜਨ ਦਿਓ, ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਰਾਖ ਨਾਲ ਛਿੜਕੋ, ਅਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ; ਹਾਥੀ ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਾਥੀ ਦੀ ਰੋਗ-ਨਾਸ਼ ਲਈ ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਪੰਚਕੋਲਾ, ਦਸ਼ਮੂਲਾ, ਵਿਡੰਗ, ਸ਼atavari, ਗੁਡੂਚੀ, ਨਿੰਬ, ਵਾਸਕਾ ਤੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਵਰਗੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁੱਕੀ ਤੇ ਕਸੈਲੀ ਉਪਚਾਰ ਹਾਥੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਉਪਚਾਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ: “ਪੁਨਰਨਵਾ ਜਾਂ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਜੜ੍ਹ, ਯੋਨਿ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਦਾ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਰੀ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਦਾ ਦਰਦ ਵੀ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ, ਪੇਠਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਜਾਂ ਚਾਵਲ ਦਾ ਆਟਾ ਦੂਧ ਨਾਲ ਸੱਤ ਦਿਨ ਖਾਓ, ਇਸ ਨਾਲ ਨਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦੂਧ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਪੇਸਟ ਘੀ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਨਾਰੀ ਦੇ ਸਤਨ ਦਾ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਸਟ ਖਾਣ ਨਾਲ ਯੋਨਿ ਦਾ ਦਰਦ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਕਾਰਵੈਲਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਪੇਸਟ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਪਦਾਰਥ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਯੋਨਿ ਤੋਂ ਸ੍ਰਾਵ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਨੀਲੀ ਤੇ ਪਟੋਲਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਘੀ ਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਈ ਪੇਸਟ, ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜਲਨ ਤੇ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਠਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਨਕਸਕ ਰੋਗ ਤੇ ਕੋੜੀ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਹਦ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਲੱਕ, ਘੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਭਾਰ ਵਿੱਚ, ਦੂਧ ਨਾਲ ਪੀਣ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਦ੍ਵਿਜਯਸ਼ਟੀ ਤੇ ਤ੍ਰਿਕਟੂ ਦਾ ਚੂਰਨ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਰੋਗ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਲ ਦੇ ਕਢੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਨਾਰੀ ਦੇ ਰਕਤ ਵਾਲੇ ਗਠਾਨੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਦੀ ਉਪਚਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਲਾਲ ਕੰਵਲ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਖੰਡ ਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਨਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਰਕਤ ਸ੍ਰਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ਰਪੁੰਖਾ ਨਾਲ ਉਬਲਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਡ ਪੀਣ ਨਾਲ ਰਕਤ ਸ੍ਰਾਵ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੀੰਗ ਤੇ ਕਲਾ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਨਾਰੀ ਵਿੱਚ ਡਿਲਿਵਰੀ ਸ਼ੀਘਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਕਮਰ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਨਾਲ ਵੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਗਰਭਵਤੀ ਨਾਰੀ ਲਈ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਜੜ੍ਹ ਪੂਰੀ ਖਿੱਚੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਧੀ। ਜੜ੍ਹ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਯੋਨਿ ਦਾ ਦਰਦ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਕੈਂਫਰ, ਮਦਨਾ ਫਲ ਤੇ ਮੁਲੇਠੀ ਯੋਨਿ ਵਿੱਚ ਭਰਨ ਨਾਲ ਵਧੀਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਰੀ ਵਿੱਚ। ਜੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਮੱਥਾ ਚਿੱਟਾ ਗੇਰੂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਕੁਸ਼ਠ ਪੀਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਨਿਰਭਯ, ਵਿਸ਼, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਦਾ ਸ਼ੰਖ, ਨਾਭੀ, ਵਚਾ, ਕੁਸ਼ਠ ਤੇ ਲੋਹਾ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਲਾਸ਼ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਦ, ਘੀ, ਆਮਲਕੀ ਤੇ ਵਿਡੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਮਨੁੱਖ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਬੀਜ, ਘੀ, ਤਿਲ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਬੁਢਾਪਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ-ਆਮਲਕੀ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਦ, ਤੇਲ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਵਾਕ-ਚਤੁਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ-ਆਮਲਕੀ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਦ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਸਵੇਰੇ ਲੈਣ ਨਾਲ ਨੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਠ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਘੀ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਕਾਲਾ ਚਣਾ, ਛਿਲਕੇ ਲਾ ਕੇ, ਘੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਾ ਕੇ, ਦੁਧ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ, ਸ਼ਹਦ, ਘੀ ਤੇ ਦੁਧ ਨਾਲ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਨਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਰੇੜੀ ਦੇ ਤੇਲ ਤੇ ਗੰਧਕ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਗਰਾਰੇ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਲਾ ਚਣਾ ਤੇ ਸ਼ਿੰਬੀ ਦੇ ਬੀਜ, ਦੁਧ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ, ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੌ ਨਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੀ ਨੇ ਗੋ-ਮਾਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ: ਜੇ ਗਾਂ ਆਪਣੀ ਬੱਝੀ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਦੁਧ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਿਲਾਉ, ਤਾਂ ਬੱਝੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਹੱਡੀ, ਭੈਸਾਂ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੀੜੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁੰਜਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਖਵਾ ਕੇ ਗਾਂ ਦਾ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਰੁਣ ਫਲ ਦਾ ਰਸ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਰੜਕ ਕੇ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕੀੜੇ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਯਾ ਨਾਲ ਘਾਵ ਭਰਨ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਾਥੀ ਦਾ ਪਿਸਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਗਾਂ ਤੇ ਭੈਸ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੌ ਤੇ ਚਾਵਲ, ਮੱਠਾ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਕੇ, ਗਾਂ, ਭੈਸ ਜਾਂ ਬਲਦ ਦੇ ਦੁਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣ ਨਾਲ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਪੁੰਖਾ ਦੀ ਪੱਤੀ, ਲੂਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਫੋੜੇ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨੇ ਦੀ ਖੁਜਲੀ, ਅਲੋਇ ਦੀ ਪੱਤੀ ਲੂਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਜੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।