ਪਵਿੱਤਰ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉਕਤੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀਸੀ ਹੋਈ ਗੁਡੂਚੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪਲ, ਘੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪਤਝੜ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਉਪਚਾਰ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਗੁਡੂਚੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼atavari ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮੱਧਮ ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਪਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਸਭ ਪਸ਼ੂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਾਜਿਬ ਕਾਰਨ ਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲਗਣ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮਰਣ ਲੱਗ ਪੈਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਮ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਵਨ ਆਦਿ ਰਸਮਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀਤਕੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਰੀਤਕੀ ਨੂੰ ਗੋਮੂਤਰ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਲੂਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਪੰਜ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸੌ ਪਲ ਤੱਕ ਦੇਣੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਅੱਸੀ ਜਾਂ ਸੱਠ ਪਲ ਵੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹਰੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਂ ਹਾਥੀ ਦੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿਦਿਆ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਹਾਥੀਆਂ ਲਈ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਮਾਰੀ ਫੈਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਤਨ ਅਤੇ ਇਕ ਪੀਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੋ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਲਾ ਬੰਨ੍ਹਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰੋਚਾਰ ਨਾਲ ਵੈਦ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਛਤ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇਣ। ਸੂਰਜ, ਸ਼ਿਵ, ਦੁਰਗਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਵਿ्णੂ ਦੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ-ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਭੋਜਨ, ਰਾਖ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਪੰਚਕੋਲਾ, ਦਸ਼ਮੂਲਾ, ਵਿਡੰਗ, ਸ਼atavari, ਗੁਡੂਚੀ, ਨਿੰਮ, ਵਾਸਕਾ ਅਤੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਵਰਗੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਥੀਆਂ ਲਈ ਸੁੱਕੀ ਤੇ ਕਸੈਲੀ ਦਵਾਈ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਆਯੁਰਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਲੇਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹਰੀ ਜੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਨਰਨਵਾ ਜਾਂ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਜੜ, ਜੇ ਔਰਤ ਦੇ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪੀੜਾ ਜਾਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਵ ਵੇਲੇ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮਿੱਟੀ, ਪੇਠਾ ਦੀ ਜੜ ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਆਟਾ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸੱਤ ਦਿਨ ਖਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣੀ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਦਾ ਲੇਪ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਬਣਾਕੇ, ਔਰਤ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਪ ਜੇ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਰਭਾਸ਼ਯ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਰੇਵੱਲਾ ਦੀ ਜੜ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਲੇਪ ਜੇ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰਸ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਰਭਾਸ਼ਯ ਤੋਂ ਰਸ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਨੀਲੀ ਅਤੇ ਪਟੋਲਾ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ, ਘਿਉ ਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਲੇਪ ਬਣਾਕੇ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਜਲਣ ਤੇ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਾਠਾ ਦੀ ਜੜ, ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਮਾੜ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਪਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਰੋਗ ਜਾਂ ਕੋਢ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਾਖ, ਘਿਉ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਭਾਰ ਵਿੱਚ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਵਿਜਯਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਕਟੂ ਦਾ ਚੂਰਨ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਿਲ ਦੇ ਕਾੜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖੂਨੀ ਗੰਢ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਾਲ ਕਮਲ ਦੀ ਜੜ, ਚੀਨੀ ਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਪੀ ਕੇ, ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਰੁਕੜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਪੁੰਖਾ ਨਾਲ ਉਬਾਲੀ ਹੋਈ ਮਾੜ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵੀ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਗ ਅਤੇ ਕਲਾ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਥੇ ਤੇ ਨਿੰਬੂ ਦੀ ਜੜ ਬੰਨ੍ਹਣ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਵ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਜੜ ਜੇ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਲਈ ਉਖਾੜ ਕੇ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਧੀ। ਜੇ ਉਹੀ ਜੜ ਔਰਤ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਰਭਾਸ਼ਯ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਗਰਭਾਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ, ਮਦਨ ਫਲ ਅਤੇ ਮੁਲੇਠੀ ਭਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਵੀ ਸੋਹਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਬੱਚਾ ਮੱਥੇ ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਗੇਰੂ ਲਾ ਕੇ, ਚੀਨੀ ਤੇ ਕੁਸ਼ਠ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਡਰ ਰਹਿਤ, ਵਿਸ਼, ਭੂਤ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਖ, ਨਾਭੀ, ਵਚ, ਕੁਸ਼ਠ ਅਤੇ ਲੋਹਾ ਸਦਾ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ। ਪਲਾਸ਼ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਿਦ, ਘਿਉ, ਆਵਲਾ ਤੇ ਵਿਡੰਗ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼-ਬੁੱਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਇਹ ਉਪਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਬੀਜ, ਘਿਉ, ਤਿਲ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੁਢਾਪਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ-ਆਮਲਾ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਿਦ, ਤੇਲ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ-ਆਮਲਾ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਲੈਣ ਨਾਲ ਨੱਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਠ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਘਿਉ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਸੁਗੰਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਚਿੜਕਾ ਹੋਇਆ ਮੂੰਗ, ਘਿਉ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾ ਕੇ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਕਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਦ, ਘਿਉ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੌ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੇੜ੍ਹੇ ਦਾ ਰਸ, ਅਰੰਡ ਤੇ ਗੰਧਕ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਜੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਕੁਲਕੁਲਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਚਿਕਿਤਸਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਯੁ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।