ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਭੈਰਵ ਜੀ ਨੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, “ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਮਣੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸੂਰਜ, ਦੇਵੀ, ਸਭ ਸੰਘ, ਅਤੇ ਸੋਮ (ਚੰਦ੍ਰਮਾ) ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਗਾਂ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਵਗਦੀ ਧਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਬੈਨਰ ਆਦਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਬੈਨਰ, ਧੂੰਆ, ਸ਼ੇਰ, ਕੁੱਤਾ, ਬਲਦ, ਗਧਾ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਗੀਧ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਸਮੇਤ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੈਨਰ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਨਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਾਜ, ਧਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੈਨਰ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਧੂੰਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਥੇ ਸ਼ੇਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਧਨ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਥੇ ਕੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨੌਕਰਾਂ, ਸੁਖ ਆਦਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਬਲਦ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪਦਵੀ ਅਤੇ ਲਾਭ, ਗਧੇ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜਾ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪਦਵੀ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਭ, ਤੇ ਗੀਧ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਧੂੰਏ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਨਰ ਹੋਵੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਫਿਰ ਧਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਥੇ ਧੂੰਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਝਗੜੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਲਿਓਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਨ, ਧਨ ਆਦਿਕ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਤੇ ਲਾਭ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਬਲਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਘੋੜੇ, ਧਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗਧਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰੋਗ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਥੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰਾਜ, ਜਿੱਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਗੀਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰਾਜ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਰ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਨਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰਾਜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਧੂੰਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੁਆਰੀ, ਧਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸ਼ੇਰ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਲਦ ਆਉਣ ਨਾਲ ਘਰ, ਖੇਤ, ਧਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਹਾਥੀ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸਿਹਤ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਾਂ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕੁਆਰੀ, ਅਨਾਜ ਤੇ ਗੁਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਨਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਦਵੀ ਤੇ ਸੁਖ, ਧੂੰਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਝਗੜਾ ਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਨਾਸ, ਸ਼ੇਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੰਮ ਸਫਲ, ਕੁੱਤਾ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਬਲਦ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰ ਆਦਮੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਧਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਝਗੜੇ ਦਾ ਡਰ, ਹਾਥੀ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਤੇ ਕਾਂ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਲਦ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਨਰ ਜਾਂ ਧੂੰਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਇੱਜਤ ਤੇ ਸੁਖ, ਸ਼ੇਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਧਨ, ਕੁੱਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤਾਕਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਬਲਦ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਾਮ, ਸੰਤੋਖ, ਸੁਖ, ਗਧਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ, ਹਾਥੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਕਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਥਾਂ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ। ਗਧੇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਨਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰੋਗ ਤੇ ਦੁੱਖ, ਧੂੰਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਡਰ, ਸ਼ੇਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇੱਜਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਜਿੱਤ, ਕੁੱਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਬਲਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੁਖ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਗਧਾ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜਾ, ਹਾਥੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੁਖ ਤੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਕਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਝਗੜਾ ਤੇ ਰੋਗ। ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਨਰ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਸੁਖ, ਧੂੰਆ ਆਉਣ ਨਾਲ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਸ਼ੇਰ ਆਉਣ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਤੇ ਸਫਲਤਾ, ਕੁੱਤਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸੁਖ, ਬਲਦ ਆਉਣ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੀ ਇੱਜਤ, ਆਦਰ ਤੇ ਧਨ, ਗਧਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਫਿਰ ਸੁਖ, ਹਾਥੀ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖੇਤਾਂ, ਅਨਾਜ, ਆਰਾਮ ਆਦਿਕ ਦੀ ਵਾਧੂਤਾ, ਕਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਵਿਚ ਵਾਧਾ। ਕਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਨਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਨਾਸ, ਧੂੰਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼, ਸ਼ੇਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਝਗੜਾ ਤੇ ਦੁੱਖ, ਕੁੱਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਘਰ ਦੀ ਨਾਸ ਦਾ ਡਰ, ਬਲਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਦਵੀ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਗਧਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਤੇ ਹਾਰ, ਹਾਥੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਧਨ, ਨਾਮ ਆਦਿਕ, ਤੇ ਕਾਂ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਆਦਿਕ। ਫਿਰ ਭੈਰਵ ਜੀ ਨੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੇਨੂੰ ਹਵਾ ਦੀ ਜਿੱਤ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਲਕੜਾਂ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ — ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ — ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ। ਹਵਾ ਜਦੋਂ ਖੱਬੇ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਹੋਵੇ, ਵਧਦੀ ਹੈ; ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਰੁਣ (ਪਾਣੀ) ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਹਿੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ; ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ, ਉਤਰਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ, ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਹਿਲੀ ਤਿੱਥ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਮ ਉਲਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਘਟਾਅ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਹੋਵੇ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਡੁੱਬੇ, ਤਾਂ ਗੁਣ ਵਧਦੇ ਹਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸੋਲਾਂ ਬਦਲਾਵ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।