ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਵਿਦੀਅਨੁਸਾਰ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਮਨਤਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਣੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਗੁੱਟਿਆਂ, رانਾਂ, ਪੇਟ, ਦਿਲ, ਛਾਤੀ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ, ਓਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, "ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ" ਕਹਿ ਕੇ, ਇਹੀ ਕਰਮ ਵਾਪਸ ਉਲਟ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨਤਰ ਨਾਲ ਨਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਣਵ ਤੋਂ ਯ ਤੱਕ ਦੇ ਅੱਖਰ ਰੱਖਣੇ ਹਨ; ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਓਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨਤਰ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਓਮ ਨੂੰ ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਿਰ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਇਸ ਮਨਤਰ ਨਿਆਸ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰੋ: "ਓਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਲਈ"। ਫਿਰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚ ਆਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਹਰੀ ਮੇਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਮੇਰੀ ਰਖਿਆ ਕਰੇ। ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਵਾਮਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਨਰਸਿੰਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ। ਵਰਾਹਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਨਾਰਾਯਣ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕਪਿਲ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਵੇ, ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਰੋਗ ਤੋਂ ਬਚਾਏ। ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ, ਕੁਮਾਰ ਕਾਮਦੇਵ ਤੋਂ, ਨਾਰਦ ਹੋਰ ਪੂਜਾਵਾਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਕੂਰਮ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਖਿਆ ਕਰੇ। ਧਨਵੰਤਰੀ ਅਸੁਧ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ, ਨਾਗ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ, ਯਜ੍ਞ ਰੋਗ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ, ਵਿਆਸ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ। ਬੁੱਧ ਵਿਪਰੀਤ ਮਤਾਂ ਤੋਂ, ਕਲਕੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੋਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਨਾਰਾਯਣ ਸਵੇਰੇ ਰਖਿਆ ਕਰੇ। ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਧਵ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਗੋਧੂਲੀ ਵੇਲੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਰਖਿਆ ਕਰੇ। ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਪਦਮਨਾਭ ਅੰਧੇਰੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਤੇ ਤੀਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ। ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਗਰੁੜ ਵੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ; ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣੇ ਬੁੱਧੀ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ। ਸ਼ੇਸ਼, ਨਾਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੇਰੀ ਰਖਿਆ ਕਰੇ; ਨਰਸਿੰਹ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਪਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਖਿਆ ਕਰੇ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਮਨਤਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਗਰੁੜ ਸੰਹਿਤਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ, ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਸੀ।" ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਇਹ ਪੰਜ ਮਹਾ-ਭੂਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਰੁੱਪ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਚਕ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੰਮੇ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਪੂੰਸਕ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਸ਼ਿਵਾ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗ ਹਨ: ਦਿਲ, ਸਿਰ, ਚੋਟੀ, ਕਵਚ, ਅੱਖ ਤੇ ਅਸਤਰ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਹੈ; ਛੇਵਾਂ ਅੱਖਰ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਵੋਚ ਹੈ। ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, 'ਰ' ਅੱਖਰ ਵਾਲੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਠੀਕ ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ। ਦਿਲ, ਹਥੇਲੀਆਂ, ਸਰੀਰ, ਕੰਨਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮਨਤਰ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਸਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੌਕੋਣੇ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਰੁਣ ਦਾ ਚਕ੍ਰ ਸਮਝੋ। ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕੰਵਲ ਸੋਚੋ, ਜੋ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਠੰਢਾ, ਨੀਲੇ ਮਾਣਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ, ਸੁਮੀਤ ਅਤੇ ਕਦੇ ਅੱਗ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਵਾਂਗ। ਤਿਕੋਣ ਸੋਚੋ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਵਸਤਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਵਰਗਾ, ਕਾਲੀ ਸੁਰਮਾ ਵਾਂਗ, ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਸੋਚੋ, ਜੋ ਸੁੱਚੇ ਸਫੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਸੁਕੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਪਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਕਾਰਕੋਟਕ ਅਤੇ ਪਦਮਨਾਭ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਅੱਗ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਕੁਲਿਕ ਅਤੇ ਤਕਸ਼ਕ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਕੰਵਲ ਹਨ, ਹਨ; ਹਵਾ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਉਂਤਿਤ ਕਰੋ। ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਤੱਕ, ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਯਾ ਤੇ ਵਿਜਯਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੱਖਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰੱਖੋ; ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਤੇ ਦਿਲ, ਚੋਟੀ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰੋ। ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਮਨਤਰ ਹੈ, ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੱਖੋ; ਫਿਰ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਨਿਆਸ ਕਰੋ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਣਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਸਾਰੇ ਮਨਤਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਮਨਤਰ ਹੈ; ਇਹ ਅੱਠ ਨਾਗ ਵੰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਨਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਓਮ ਸਵਾਹਾ" ਕਹਿ ਕੇ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਅਤੇ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰੋ; ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਭੜਕਦਿਆਂ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਬੀਜ (ਮੂਲ ਅੱਖਰ) ਦਾ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਰੂਪ ਹੋਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਾਈ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੋ, ਜੋ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ। ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ; ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੂਣੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਤਿਕੋਣ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇ ਸਮੂਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਗਲੇ ਤੱਕ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਫਿਰ, ਤੀਖੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ-ਸਬੰਧੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਕਾਲੀ ਸੁਰਮਾ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀ, ਮਨਤਰ ਨਿਆਸ ਅਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੁਆਰਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਗ, ਪਾਪ, ਅਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਚ ਲਾਭ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।