ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਪਾਸਨਾ ਆਧਾਰ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਵਾਸ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਮੂਡਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਪਾਸਕ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੱਥ ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲ either ਮੂਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਅਲਤਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਆਮੰਤਰਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਸਾਥੀ ਧਰਮ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਸਮੂਹ, ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, "ਓਮ, ਅੰਮ੍ਰਿਤੇਸ਼ਵਰ; ਓਮ, ਭੈਰਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਦੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਗਰੁੜ ਵਿਧੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਅੰਤਿਮ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ, ਚੂਹੇ ਦੇ ਬਿਲ, ਪਹਾੜ, ਗੁਫਾ ਜਾਂ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ, ਕੈਂਸਰ, ਮੇਸ਼, ਮੂਲਾ, ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ, ਮਘਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਧੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਦੰਡਧਾਰੀ, ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ, ਭਿਖਾਰੀ, ਨੰਗਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਦੂਤ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਦਿਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅੱਧੀ ਪਹਰ ਲਈ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਹੋਰ। ਸਰਪ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੀਰ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ। ਕਰਕੋਟਾ, ਗਿਆਨ, ਗੁਰੂ, ਪਦਮਾ, ਮਹਾਪਦਮਾ ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ—ਇਹ ਸਰਪ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰਾਂਤਕ ਵਿਆਪਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਵਤੀ ਨਾਮਕ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਧੀ ਯਾਮਾ ਦੇ ਸੰਧੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਛੇ ਹਿੱਸੇ ਵੇਦ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਤੀਹ ਹਿੱਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਨਾਭੀ, ਹਿਰਦਾ, ਛਾਤੀ, ਗਲਾ, ਨੱਕ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ—ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ। ਜੇ ਚੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਦ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਲਹਮ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ ਨਾਸਕ ਬੀਜ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੈ: ਛੇਵਾਂ ਰੂਪ, ਤੀਜਾ, ਵਿਸਰਗ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚੌਥਾ। ਇਹ ਮੰਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰੁੜ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਟਖਣਿਆਂ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਰਪ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਪਥਰ ਉੱਤੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਸਰਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਓਮ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਲੇ, ਮੁਰਗੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸੁਆਹਾ"—ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਜੇ ਵਿਸ਼-ਦਸਤ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਤੱਕ ਹੱਥ ਤੇ, ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵਿਸ਼-ਧਾਰੀ ਸਰਪ ਉਸ ਛਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦੇ। "ਓਮ ਹ੍ਰੀ ਹ੍ਰੌ ਹ੍ਰੀੰ ਭੀ ਰੁਣਡਾਯੈ ਸੁਆਹਾ"—ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ‘ਅ’ ਅਤੇ ‘ਆ’ ਪੈਰ ਦੇ ਝੋੜ ਤੇ, ‘ਇ’ ਅਤੇ ‘ਈ’ ਟਖਣੇ ਤੇ, ਫਿਰ ਗੋਡੇ ਤੇ ਰੱਖਣੇ। ਵਿਲੱਖਣ, ਦਾਗ-ਰਹਿਤ ਅੰਗ ਤੇ ‘ਅਹ’ ਅਤੇ ‘ਹੰਸਾ’ ਦੇ ਅੱਖਰ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣੇ। "ਮੈਂ ਗਰੁੜ ਹਾਂ"—ਇਸ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ ਨਾਸਕ ਕਰਮ ‘ਰੀਂ’ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ‘ਹੰਸਾ’ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਨੱਕ ਤੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ। ਹਵਾਈ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਵਿਸ਼-ਦਸਤ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ ਹਟਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਯਿੰਗਿਰਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਫੈਦ ਬ੍ਰਿਹਤੀ, ਕਰਕੋਟੀ ਅਤੇ ਅਗਨੀ-ਕਰਨਿਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਗਰਮ ਘੀ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ ਵਾਧਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਉਪਚਾਰ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਜਾਂ ਪੀ ਕੇ, ਵਿਸ਼-ਨਾਸਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਵਿਧਾਨ, ਮੰਤਰ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼-ਨਾਸਕ ਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸ਼੍ਰਧਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਉੱਚਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਚੰਡ ਮਾਹਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।