ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਵੈਦਕ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਅਨਮੋਲ ਨੁਸਖੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, mashaka ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਤਹ ਇੱਕ drone ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਪਾਣੀ ਚੌਥਾਈ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਹ ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਅਧਕਾ ਖੱਟੀ ਮਾਂਢ ਅਤੇ ਕੁੱਟੇ ਹੋਏ punarnava, gokshura, ਸਾਂਭਰ ਲੂਣ, tryushana ਅਤੇ vacha ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ salt, suradaru, manjistha, ਅਤੇ kantakarika ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਇਹ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਪੀਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਰੀ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਕੰਨ ਦਰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਂਦੇਵ! ਜੇ ਚਟਾਣੀ ਲੂਣ, ਸੁੰਠੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਕਿਸਮ ਦੇ ਚਿਤਰਕਾ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਸ ਨਾਲ ਮਲ੍ਹਮ ਬਣਾਈਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹਿਰਾਪਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਤਹ sauvira ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਹ ਤੇਲ ਇਕੱਠੇ ਪਕਾ ਕੇ, ਇਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਗਣ, ਮੂੰਹ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਵਿਗੜ ਜਾਣ, ਤਲੀ ਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਦੁੰਬਰ, ਵਟ, ਪਲੱਖ, ਦੋ ਜਾਮੁਨ, ਅਰਜੁਨ, ਪਿੱਪਲੀ, ਕਦੰਬ, ਪਲਾਸ਼, ਲੋਧਰਾ, ਤੇ ਟਿੰਡੂਕ, ਮਧੂਕ, ਆੰਬ, ਸਰਜਾ, ਬੇਰੀ, ਪਦਮਕਾ ਦਾ ਫੁੱਲ, ਸ਼ੀਰਿਸ਼ਾ ਦੇ ਬੀਜ ਤੇ ਕਟਕਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਕਾਢ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਤੇ ਜਖਮ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਿਆਜ਼, ਜੀਰਾ, ਕੁਸ਼ਠ, ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ, ਅਜਮੋਦਾ, ਵਚਾ, ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੂਣ ਪਾਊਡਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਦਾ ਰਸ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਖਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧਾਰਥਕਾ, ਵਚਾ, ਹਿੰਗ, ਕਰੰਜਾ, ਦੇਵਦਾਰੂ, ਮੰਜਿਸ਼ਠਾ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਵਿਸ਼ਵ, ਸ਼ੀਰਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹਲਦੀ, ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਨੀਮ, ਤ੍ਰਿਕਟੁ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ, ਮਲ੍ਹਮ ਜਾਂ ਲਪੇਟ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਿਰਗੀ, ਜ਼ਹਿਰ, ਪਾਗਲਪਨ, ਖਾਂਸੀ, ਦੁਭਾਗਾ, ਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਪਚਾਰ, ਜੇ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਧੂਪ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਭੂਤ-ਪਰੇਤ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੀਮ, ਕੁਸ਼ਠ, ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹਲਦੀ, ਸ਼ਿਗਰੂ, ਸਾਰਸੋਂ, ਦੇਵਦਾਰੂ, ਪਤੋਲਾ, ਤੇ ਧਨੀਆ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਾਛ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਤੇਲ ਲਾ ਕੇ, ਜਦ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਮਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ, ਕੋੜ ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਟਾਣੀ ਲੂਣ, ਸੈਂਧਵ ਲੂਣ, ਖਾਰ, ਕਾਲੀ ਰਾਈ, ਸਧਾਰਨ ਲੂਣ, ਵਿਦ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਜੰਗ, ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ ਤੇ ਸੂਰਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਹੀਂ, ਗਾਂ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਪਕਾ ਕੇ, ਇਸ ਦਾ ਚੂਰਨ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਤੇ ਭੁੱਖ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਪਚਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੂਰਨ ਨਾਭੀ, ਪੇਸ਼ਾਬ, ਗਠ, ਤਲੀ ਦੇ ਦਰਦ, ਤੇ ਅਜੀਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰੀਤਕੀ, ਆਮਲਾ, ਅੰਗੂਰ, ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ, ਕੰਟਕਾਰੀ, ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ, ਪੁਨਰਨਵਾ ਤੇ ਸੁੰਠ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਖਾਂਸੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੀਤਕੀ, ਆਮਲਾ, ਅੰਗੂਰ, ਪਾਠਾ ਤੇ ਵਿਭੀਤਕ, ਚੀਨੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਜੇ ਖਾਧੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਬੁਖਾਰ ਵਾਸਤੇ ਉਪਚਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਬੇਰੀ, ਅੰਗੂਰ ਤੇ ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ ਵਿਸ਼ੋਧਕ ਹਨ; ਹਰੀਤਕੀ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਤੇ ਲੂਣ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿਸ਼ੋਧਕ ਹੈ। ਕਛੂਆ, ਮੱਛੀ, ਘੋੜਾ, ਭੈਂਸ, ਗਾਂ, ਗਿੱਦੜ, ਬਾਂਦਰ, ਬਿੱਲੀ, ਮੋਰ, ਕਾਂ, ਸੂਰ, ਉੱਲੂ ਤੇ ਮੁਰਗਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੈ, ਪਿਸਾਬ, ਮਾਸ, ਵਾਲ ਜਾਂ ਖੂਨ—ਧੂਪ ਵਜੋਂ ਜਲਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਪਾਗਲਪਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਮਾ ਪਤੀ! ਇਹ ਸਾਰੇ ਔਖਧੀਆਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੂੰ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਧਿਆਨ, ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਕਵਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।" ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਜਨਮਾ, ਸਦਾ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਰਾਖੀ ਦਾ ਧਾਗਾ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਟੱਲ, ਅਦੁੱਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। "ਵਿਸ਼ਨੂ ਮੇਰੀ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਰਾਖੀ ਕਰੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ, ਹਰੀ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਦੀ, ਜਨਾਰਦਨ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ। ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ, ਕੇਸ਼ਵ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਦੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰਸ਼ਣ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨਾ ਮੇਰੀ ਨੱਕ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਮੇਰੀ ਚਮੜੀ, ਵਣਮਾਲੀ ਮੇਰੇ ਗਲੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਮੇਰੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ। ਚਕ੍ਰ ਮੇਰੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਰਾਖੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ; ਗਦਾ ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੇ; ਗਦਾ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਦੀ, ਹਲ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਦੀ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ, ਤੇ ਨੰਦਕਾ ਮੇਰੀਆਂ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ। ਸ਼ੰਖ ਮੇਰੀਆਂ ਐੜੀਆਂ, ਕਮਲ ਮੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ; ਗਰੁੜਾ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਵਰਾਹਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਵਾਮਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਨਰਸਿੰਹਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕੇਸ਼ਵ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ। ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਮੈਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦੇਵੇ, ਕਪਿਲਾ ਮੇਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਕਰੇ। ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਦਾ ਵਾਸੀ ਮੈਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰੇ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪਾਪ ਨਿਕਾਲੇ, ਹੰਸਾ, ਮਤਸਿਆ ਤੇ ਕੂਰਮਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਣ। ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਾ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਕੱਟੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ। ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਦੇਵੇ, ਵਡਾਵਾਮੁਖਾ ਮੇਰੇ ਕੀਤੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਸ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਪਰਮ ਸੁਖ ਦੇਣ, ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ-ਧਾਨ, ਤੇ ਸਜਣ-ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਉਹ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਜੜ ਤੋਂ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।