ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਰੀ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਈ ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਪੀੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਉਪਾਏ ਹਨ, ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਪੌਦਿਆਂ, ਜੜਾਂ, ਅਤੇ ਅਨੋਖੀ ਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਮਲਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਵਰਨ-ਬਦਲਾਵ ਹਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਜੇਕ ਓਟਾ ਦੀ ਦੁਧ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਜੇਕਰ ਮਜੋਨ ਕਰਕੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਵਿਟੁਸ਼ਾ ਦੇ ਦਾਣੇ ਲੈ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚੂਰਨ ਨਵੇਂ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅੱਧਾ ਜਾਂ ਇੱਕ ਕਰਸ਼ਾ ਲੈਣਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਠ-ਦਾਣਾ ਚਾਵਲ ਖਾਣਾ, ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ—ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਝੁਰੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ, ਨਾ ਸਫੈਦ ਵਾਲ। ਪੁਸ਼ਯਾ ਨक्षਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਚੂਰਨ ਸੌਵੀਰਾ (ਫਰਮੈਂਟਡ ਪੀਣ) ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਰਤਣ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਝੁਰੀਆਂ ਤੇ ਸਫੈਦ ਵਾਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀ ਸਕਦਾ, ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਬਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ, ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਹਰੀ ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਕੋਈ ਜ਼ਖ਼ਮ ਜਾਂ ਪੀਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਝਟਕਾ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਲ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਰਸ ਜ਼ਖ਼ਮ 'ਤੇ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਹਿਣਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਪੀਪ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਰੁਦ੍ਰ-ਲਾਂਗਲਿਕਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ। ਬਾਲਮੂਲਾ ਜਾਂ ਮੇਸ਼ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਲ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਹਿੰਗੂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਭੈਂਸ ਦੇ ਦਹੀਂ ਤੇ ਕੋਦਰਵਾ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਦੇਣ ਤੇ ਭਗੰਦਰ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਬ੍ਰਹਮਯਸ਼ਟੀ ਦਾ ਫਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਲ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਜੌ, ਵਿਡੰਗਾ, ਗੰਧਪਾਸ਼ਾਣ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ ਦੀ ਰਾਖ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਫੋੜੇ-ਫੁੰਸੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੌਭਾਂਜਨ ਦੇ ਬੀਜ, ਅਤਸੀ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ-ਬੀਨ, ਇਹ ਸਭ ਰਾਈ ਦੇ ਦਾਣੇ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਪੇਸਟ ਬਣਾਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਗਲਗੰਡ ਉਤਪਾਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਫੈਦ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਚਾਵਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਨਾਸਿਕਾ-ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਖਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਮਰੀਚਾ, ਸੱਪ ਦੀ ਖਾਲ, ਹਿੰਗ, ਨੀਮ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ, ਜੌ—ਇਹ ਸਭ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਾਂ ਦੀ ਪਿੱਤ, ਮਰੀਚਾ, ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ, ਕਲਾ ਨਮਕ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਅੰਜਨ—ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਦਵਾਈ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਗਲ ਤੇ ਉਲੂ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਬਣੀ ਧੂਪ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਦੀ ਬੁਖਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਕਪੜਾ ਲਪੇਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਫਿਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਸਫੈਦ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੇ ਫੁੱਲ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਣ ਨਾਲ, ਪੀੜਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਗੋਕਸ਼ੁਰਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਚਬਾਉਣ ਨਾਲ, ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੋਈ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਪਾਦਿਨੀ ਦਾ ਰਸ, ਗਾਂ ਦੇ ਦੁਧ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪੀਣ ਤੇ, ਸਫੈਦ ਅਰਕ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ, ਔਰਤ ਦਾ ਪੇਟ ਦਾ ਗਠ ਤੇ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਫੈਦ ਅਰਕ ਦਾ ਫੁੱਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਰਵਕ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਧਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਵੱਟਣ ਨਾਲ, ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਲਾਸ਼ ਜਾਂ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੱਥ 'ਤੇ ਵੱਟਣ ਨਾਲ, ਹਰਾ, ਸਾਰੀ ਬੁਖਾਰ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਆਦਿ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਛੂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਰਾਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਲਦੀ ਬੁਖਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੜ੍ਹ ਵਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਟਣ ਨਾਲ, ਇੱਕ-ਦਿਨ ਤੇ ਦੋ-ਦਿਨ ਦੀ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੱਜਾਲੁਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਬੀਜ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਠਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਗਾਂ ਦੇ ਘੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਰਾਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੇ ਲਾਲ ਚਿਤ੍ਰਕ ਦਾ ਰਸ, ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਪੀਲੀਆ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਫੈਦ ਕੋਕਿਲਾਕਸ਼ਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਬਕਰੀ ਦੇ ਦੁਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਕੱਤੀ ਦਿਨ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਯਕ-ਸ਼ਮਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਬਕਰੀ ਦੇ ਦੁਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਖੂਨ ਤੇ ਵਾਤ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਗਲ 'ਤੇ ਵੱਟਣ ਨਾਲ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਜਾਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਫੈਦ ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਜੜ੍ਹ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਰੁਦ੍ਰ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਡੰਡਾ ਨਾਲ ਹੱਥ 'ਤੇ ਵੱਟਣ ਜਾਂ ਗਲ 'ਤੇ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚੌਦਵੀ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਕਮਰ 'ਤੇ ਵੱਟਣ ਨਾਲ, ਨੀਲਲੋਹਿਤਾ, ਸਿੰਹ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁਕ੍ਰਾਂਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਕਪੜੇ ਦੀ ਡੋਰੀ ਨਾਲ ਕੰਨ 'ਤੇ ਵੱਟਣ ਨਾਲ, ਮਕਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਗਲਗੰਡ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਿੰਗਿਨੀ, ਅਰੰਡ, ਸ਼ੂਕ ਤੇ ਸ਼ਿੰਬੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਤੇ ਗਲ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭੈਂਸ ਦਾ ਘੀ, ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ, ਪਿੱਪਲੀ, ਵਚਾ ਤੇ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੁਸ਼ਠ, ਪੇਸਟ ਬਣਾਕੇ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਨਲੀਆਂ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਠ, ਨਾਗ ਤੇ ਬਲਾ ਦਾ ਚੂਰਨ ਨਵੇਂ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੇਸਟ ਵਜੋਂ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਭਰਪੂਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਦੂਰੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਸੁੱਟਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਤਿਲੀ ਦਾ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਫੈਦ ਪੁਨਰਨਵਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਫੋੜੇ-ਫੁੰਸੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੀ ਰਾਖ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ, ਪੀੜਾਵਾਂ, ਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਪੌਦਿਆਂ, ਜੜਾਂ, ਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਦੱਸ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁਖ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤੇ ਆਤਮ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।