ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰੂਪ-ਮੁਦਰਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੀ ਦਾ ਆਮੰਤ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਰੰਦਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਟਿਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੋਮ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪੌਰੰਦਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੋਹਿਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੂਜੇ ਆਵਰਨ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਧਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਵਿਵਸਵਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ, ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਜਯੰਤੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਵੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੂ-ਵਿਜੇਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਵਰਣ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਹਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਓਮ’ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ‘ਜੁਂ’ ਅੱਖਰ। ਫਿਰ, ਈਸ਼, ਵਿਸ਼੍ਣੁ, ਅਰਕ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਰਵ-ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਵਚ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਕਵਚ ਸੌ ਵਾਰੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਫਲ, ਯਗਿਆਂ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ-ਵਿਜੇਤਾ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਰ ਅਤੇ ਅਭੈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਦੇਵੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਵਾਣੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਪ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ, ਦਿਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੰਧੀਆਂ ਤੇ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਧੀ—ਆਵਾਹਨ, ਸਥਾਪਨਾ, ਨਿਗ੍ਰਹ, ਸੱਤਾਪਨ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ—ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚਿਰਾਗ, ਵਸਤ੍ਰ, ਅਭੂਸ਼ਣ, ਭੋਜਨ, ਪਾਨ ਅਤੇ ਪੰਖਾ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਾਦ-ਯੰਤਰ, ਗਤਿ, ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ, ਸਥਾਪਨਾ-ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭੋਜਨ-ਪਾਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਆਧਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਾਣ-ਆਯਾਮ ਅਤੇ ਆਸਨ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨਾ ਕਰਕੇ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲ ਚਿੱਤਰ ਜਾਂ ਮੰਡਲ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਬੁਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਆਦਿਕ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਸਤਰ-ਧਾਰੀ ਸੇਵਕ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਗਣ, ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। "ਓਮ ਅਮ੍ਰਿਤੇਸ਼੍ਵਰ", "ਓਮ ਭੈਰਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ, ਗਰੁੜ-ਕ੍ਰਮ ਦੀ, ਵਿਵਰਣਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ, ਚਿਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਦਰਖਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਹੇਠਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ। ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ, ਕਰਕ, ਮੇਸ਼, ਮੂਲ, ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ, ਮਘਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਇੱਕ ਦੰਡਧਾਰੀ, ਸ਼ਸਤਰ-ਧਾਰੀ, ਭਿਖਾਰੀ, ਨੰਗਾ ਜਾਂ ਯਮਦੂਤ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਦਿਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਭੋਗਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਹੋਰ। ਸੱਪ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ। ਕਰਕੋਟ, ਗਿਆਤਾ, ਗੁਰੂ, ਪਦਮਾ, ਮਹਾਪਦਮਾ ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ—ਇਹ ਸੱਪ ਹਨ। ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਅਮਰਾਂਤਕ ਦਾ ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਵਤੀ ਨਾਮਕ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਧੇ ਯਾਮ ਦੇ ਸੰਧੀ ਤੇ ਹੈ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਛੇ ਹਿੱਸੇ ਵੇਦ ਦੇ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਤੀਹ ਹਿੱਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹਨ। ਨਾਭੀ, ਹਿਰਦੇ, ਛਾਤੀ, ਗਲਾ, ਨੱਕ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ—ਇਹ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਜੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।