ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਾਏ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਓਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਪੀਸਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਲੇਪ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਛ, ਨੀਮ ਪੱਤਿਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੋਛ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਲਦੀ, ਕੇਲੇ ਦੀ ਡੰਡ, ਅਤੇ ਖਾਰ (ਅਲਕਲੀ) ਦਾ ਪੇਸਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਧੱਬੇ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਛ ਲਈ, ਇਸ ਪੇਸਟ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਪਾਠਯਾ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਕਮਰ ਦਰਦ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਭਯਾ, ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਖਣ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਪੀਪਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪਾਈਲਸ (ਬਾਦੀ) ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਅਤਰੁਸ਼ਕਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਘੀ ਵਿੱਚ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਪਕਾ ਕੇ, ਪਿਸ਼ ਕੇ ਬਣਾਈ ਲੇਪ ਬਾਦੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਮ ਹੈ। ਗੁਗਗਲੁ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦੇ ਕਾਢਾ ਪੀਣ ਨਾਲ ਫਿਸ਼ਟੂਲਾ-ਇਨ-ਐਨੋ (ਮਲਦਵਾਰ ਫਿਸ਼ਟੂਲਾ) ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਜਾਜੀ (ਕਰਾਵੇ) ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵੇਰਾ (ਅਦਰਕ) ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਖ਼ੀਰ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਨਮਕ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਯਵਖ਼ਾਰਾ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਵੀ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜੀਬ ਉਪਾਓਂ ਵਿੱਚ, ਚਿਤਾ ਦੀ ਰਾਖ, ਗੋਹ ਦੀ ਲਦ, ਘੋੜੇ ਦੀ ਝਾਗ, ਸੌਭਾਂਜਨਾ, ਅਤੇ ਵਾਸਨੇਤ੍ਰ ਨੂੰ ਧੂਪ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਦੇਵताओं ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ (ਅਦਿੱਖ) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਅਸਾਨ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੇਸਮ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਜੌ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਆਹੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਜਲਣ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਲੱਜਾਲੁ (ਮਿਮੋਸਾ ਪੂਡੀਕਾ) ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਪੁੰਖਾ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਬਣਾਈ ਲੇਪ ਜ਼ਖ਼ਮ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜਲਣ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਾਏ ਨਾਲ, ‘ਓਮ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਠਾ ਠਾ, ਕੱਟੋ, ਕੱਟੋ! ਅੱਗ ਜਲਾਓ, ਭੜਕੋ, ਨਾਸ਼ ਕਰੋ, ਨਾਸ਼ ਕਰੋ! ਹੂੰ ਫਟ।’ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਗੁੰਡੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਹੱਥ ਤੇ ਬੰਨਣ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਿੱਟੀ ਗੁੰਜਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸੱਤ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਹੱਥ ਤੇ ਬੰਨਣ ਨਾਲ ਪਾਈਲਸ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁਕ੍ਰਾਂਤਾ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ, ਚੋਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਦੰਡੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦਾ ਚੂਰਨ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਕੋਛ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਨਰਨਵਾ, ਬਿਲਵਾ, ਅਤੇ ਪੀਪਲੀ ਦਾ ਘੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਹੱਬ, ਦਮਾ, ਅਤੇ ਖਾਂਸੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਥਵਾ, ਨਾਰੀ-ਬੀਜ ਨੂੰ ਦੂਧ ਅਤੇ ਘੀ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਵੀਰਯ (ਸਿਮਨ) ਅਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਾਂਗਾ, ਮਧੁਕਾ, ਪਾਠਾ, ਮਾਮਸੀ, ਸਰਜਰਸਾ, ਹਲਦੀ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਅਪਾਮਾਰਗ ਅਤੇ ਮਨਾਸ਼ੀਲਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਦੁੰਬਰ ਅਤੇ ਧਾਤਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਕੇ, ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿਚ ਪਰਸਪਰ ਆਨੰਦ ਵਧਦਾ ਹੈ। ‘ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ, ਆਕਰਸ਼ਕ, ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ! ਸਵਾਹਾ!’—ਇਹ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਨਰਨਵਾ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ, ਦੁਰਵਾ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰਵਰੁਨੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਰਸ ਨਿਕਾਲ ਕੇ, ਕ੍ਰੂਸੀਬਲ (ਭਾਂਡੇ) ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ, ਸ਼ਹਦ, ਘੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਚਿਹਰੇ ਦੀਆਂ ਝੁਰਕੀਆਂ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਵਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਦ, ਘੀ, ਗੁੜ, ਤਾਮਬਾ ਅਤੇ ਕਰੇਲੇ ਦਾ ਰਸ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਚਾਂਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ। ਧਤੂਰਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸੀਸਾ, ਹਰ ਇੱਕ ਪਲਾ ਭਾਰ, ਅਤੇ ਲੰਗਲਿਕਾ ਦੀ ਡਾਲੀ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਧਤੂਰਾ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦੀਵਾ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚੜ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਲਦ ਨਾਲ ਬੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਧੂਪ ਸੁੰਘਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿੱਚੜ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਕਰਤਬ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਸਰੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਖਡਯੋ ਨਾਂ ਦੇ ਕੀੜੇ ਨਾਲ, ਦੀਵਾ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਲੋਅ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੀਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੁਚੁੰਦਰੀ ਦੇ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ, ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੇਪ ਪੀਣ ਜਾਂ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਜਲਣ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਥੀ ਦੇ ਮਦ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡੰਡੁਭਾ ਸੱਪ ਦਾ ਦੰਦ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੀ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਗਰਮੱਛ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਦੰਦ, ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਖੂਨ, ਚਰਬੀ ਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਗਰਮੱਛ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਕੱਛੂਏ ਦਾ ਦਿਲ, ਚੂਹੇ ਦੀ ਚਰਬੀ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ, ਅਤੇ ਪੋਰਪੋਇਸ ਦੀ ਚਰਬੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਾਂਗ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਹਾ ਚੂਰਨ ਛਾਸ਼ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ (ਅਨੀਮੀਆ) ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੰਦੁਲੀਆ ਅਤੇ ਗੋਕਸ਼ੁਰਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਮਲ ਆਦਿ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਾਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਛਾਸ਼ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਕੋਲਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅਜੀर्ण ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਤਕ੍ਰਾ, ਕੁਸ਼ਮਲਾ ਜਾਂ ਮਰਕਟੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਅਤੇ ਬਕੁਚੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਖੱਟੀ ਖ਼ੀਰ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਦਰਵਰੁਨੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਜ਼ਹਿਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਸੁਰਭਿਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੁਖ-ਦਰਦ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁੰਜਾ ਚੂਰਨ ਦਾ ਪੇਸਟ ਖੱਟੀ ਖ਼ੀਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਬਲਾ, ਅਤਿਬਲਾ, ਯਸ਼ਟੀ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਬਾਂਝ ਮਹਿਲਾ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਿੱਟੀ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ ਪੀਸ ਕੇ ਸਿਰ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਿਰਗੁੰਡੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਗਲੰਡ ਦੀਆਂ ਸੁਜਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਤਕੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਰ, ਗੁੜ ਨਾਲ ਖਾਣ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਪੁੰਖਾ ਛਾਸ਼ ਨਾਲ ਪੀਣ, ਤਿਲਲੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਤੁਲੰਗਾ ਦਾ ਰਸ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੇ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ, ਕਾਲਾ ਨਮਕ ਅਤੇ ਹਿੰਗ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਾਓਂ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਚਮਤਕਾਰ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਹਰੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “‘ਅੰ ਗਣਪਤਯੇ’—ਇਹ ਗਣਪਤਿ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਧਨ ਦੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਮੋਲਕ ਉਪਾਓਂ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।