ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਉਪਾਏ ਦੱਸੇ। ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਜਦੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰਕਤ ਦਾ ਵਹਾਉ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਆਟਰੂਪਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ—ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁੱਛਤਾਛ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਰਕਤਸ੍ਰਾਵ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨੂੰ ਚਾਵਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਰਕਤਸ੍ਰਾਵ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰੀ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਝਟ ਵਾਲੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ: ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਕੁਟਜਾ ਦੀ ਛਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅਜੀर्ण ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ, ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਤਾਗਰਾ, ਵਚਾ, ਦੇਵਦਾਰੂ ਦੀ ਰਾਲ, ਪਾਠਾ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਲੈਣ। ਇਸ ਉਪਚਾਰ ਨਾਲ ਦਸਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲਾਈ ਜੌਂਡਿਸ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਰੀਤਕੀ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪਚਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਚਿਤ੍ਰਕ, ਚਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਕਟੁਕਰੋਹਿਨੀ—ਇਹ ਪਚਕਾਰੀ ਮਧੁਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਲਕਵਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰੀਤਕੀ, ਸ਼ੁੰਠੀ, ਦੇਵਦਾਰੂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨੂੰ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿਚ, ਅਪਾਮਰਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਾਲ ਉਬਾਲ ਕੇ, ਜਾਂ ਜਯੰਤੀ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਲਕਵਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੰਠੀ ਦਾ ਬਰੀਕ ਚੂਰਨ, ਗੁੱਗਲੁ ਅਤੇ ਗੁੜ ਬਰਾਬਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗੋਲੀ ਬਣਾਓ; ਇਹ ਨਸਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਵਾਤ ਅਤੇ ਅਜੀਰਨ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਖਪੁਸ਼ਪੀ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਿਰਗੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਅਤੇ ਅਭਯਾ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਰਕਤਸ੍ਰਾਵ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਵਧੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਹਰੀਤਕੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਠਾ ਦਾ ਚੂਰਨ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਭਰੋ, ਫਿਰ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ—ਇਸ ਨਾਲ ਉਲਟੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਡੂਚੀ, ਪਦਮਕਾ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਧਨਿਆਕ ਅਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ—ਇਹ ਪਿਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੇ ਬੁਖਾਰ, ਉਲਟੀ, ਜਲਣ, ਪਿਆਸ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੰਖਪੁਸ਼ਪੀ ਨੂੰ ਕੰਨ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: "ਓਮ ਜੰਭਿਨੀ ਸਤੰਭਿਨੀ, ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜੀ ਦੇ, ਠਾ ਠਾ, ਵਿਛੋੜੀ ਦੇ, ਫਟ।" ਇਹ ਮੰਤਰ ਫੁੱਲ 'ਤੇ 108 ਵਾਰੀ ਜਾਪ ਕੇ, ਨਖ 'ਤੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਵਾਲਾ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੰਬੂ ਫਲ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਸੱਪ ਦੀ ਖਾਲ ਦੀ ਧੂਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਬੁਖਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਵਾਲਾ, ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਵੀਰਾ, ਭ੍ਰਿੰਗਾ ਪੱਤੇ, ਨਮਕ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਠ-ਕਰਕਟਾ ਨੂੰ ਪਿਸ ਕੇ ਪਿਸਾਬ ਵਿਚ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਪਕਾ ਕੇ, ਉਸ ਤੇਲ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੁਜਲੀ, ਕੋੜ, ਕੋਲ਼ ਅਤੇ ਜਖਮ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੱਪਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਪੀਣ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤਿਲੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਰਾਨਾ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵੀ। ਪਿੱਪਲੀ ਅਤੇ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਵਿਚ ਪੀਸ ਕੇ ਪਿਛਵਾੜੇ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਬਾਝੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤਿਲੀ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਿੰਧਾ ਨਮਕ, ਵਿਦੰਗਾ, ਸੋਮਰਾਜੀ ਅਤੇ ਰਾਈ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਵਿਚ ਪੀਸ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਕੋੜ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੀਮ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ। ਹਲਦੀ, ਕੇਲੇ ਦੀ ਡੰਡੀ ਅਤੇ ਖਾਰ ਦਾ ਲੇਪ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸਫੈਦ ਚਟਕੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਕੋੜ ਲਈ, ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਪਾਠਿਆ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਕਮਰ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਭਯਾ, ਮੱਖਣ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲੀ ਨੂੰ ਪੀਣ ਨਾਲ ਬਾਝੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਵਧੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਘੀ ਨੂੰ ਅਤਰੂਸ਼ਕਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਪਕਾ ਕੇ, ਪਿਸ ਕੇ, ਇਹ ਪਾਟੀ ਬਾਝੀ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਗੁੱਗਲੁ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦੇ ਕਾਢ ਪੀਣ ਨਾਲ ਭਗੰਦਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਜਾਜੀ (ਕਰਾਵੇ) ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵੇਰਾ (ਅਦਰਕ) ਦੇ ਭਾਤ ਬਣਾਓ। ਨਮਕ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪਿਸਾਬ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਯਵਖਾਰਾ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਵੀ ਪਿਸਾਬ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਿਤਾ ਦੀ ਰਾਖ, ਗਿਰਗਿੱਠ ਦੀ ਲਦ, ਘੋੜੇ ਦੀ ਝੱਗ, ਸੌਭਾਂਜਨਾ ਅਤੇ ਵਾਸਨੇਤ੍ਰ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਧੂਨੀ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ। ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿਚ ਜੌ ਪਕਾ ਕੇ, ਕਾਲੀ ਸਾਈ ਬਣਾਓ ਤੇ ਲਗਾਓ; ਉਸ ਤੇਲ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ੍ਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਲੱਜਾਲੁ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਪੁੰਖਾ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਪਕਾ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਓ; ਇਹ ਸੜ੍ਹ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਓਮ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਠਾ ਠਾ, ਕੱਟੋ, ਕੱਟੋ! ਅੱਗ ਲਗਾਓ, ਭੜਕੋ, ਨਾਸ ਕਰੋ! ਹੂਮ ਫਟ।" ਨਿਰਗੁੰਡੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੱਥ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ ਫ਼ੌਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਿੱਟੀ ਗੁੰਜਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਕੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਝੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੁਕ੍ਰਾਂਤਾ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਚੋਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਦੰਡੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦਾ ਚੂਰਨ ਘੀ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕੋੜ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਨਰਨਵਾ, ਬਿਲਵਾ, ਅਤੇ ਪਿੱਪਲੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਘੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਹcups, ਅਸਥਮਾ, ਖੰਘ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰੀ-ਬੀਜ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘੀ ਵਿਚ ਪਕਾ ਕੇ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਵੀਰਯ ਅਖੰਡ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੰਗਾ, ਮਧੁਕਾ, ਪਾਠਾ, ਮਾਂਸੀ, ਸਰਜਰਸਾ, ਹਲਦੀ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਅਪਾਮਰਗ ਅਤੇ ਮਨਸ਼ੀਲਾ— ਉਦੁੰਬਰ ਅਤੇ ਧਾਤਕੀ ਨੂੰ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਪੀਸੋ; ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਵਿਚ ਪਰਸਪਰ ਆਨੰਦ ਵਧਦਾ ਹੈ। "ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਆਕਰਸ਼ਕ, ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ! ਸਵਾਹਾ!"—ਇਸ ਤੇਲ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਕਰਾ, ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ 'ਤੇ ਖਾਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਨਰਨਵਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ, ਦੁਰਵਾ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰਵਰੁਨੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਰਸ ਨਿਕਾਲ ਕੇ, ਕਰੂਸੀਬਲ ਵਿਚ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਮਧ, ਘੀ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਝੁਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਵਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਧ, ਘੀ, ਗੁੜ, ਤਾਂਬਾ ਅਤੇ ਕਰੇਲੇ ਦਾ ਰਸ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਚਾਂਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਗਾਂ, ਦੁਖਾਂ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਅਧਾਂ ਲਈ ਉਪਾਏ ਦੱਸੇ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਜੜੀਆਂ, ਤੇਲਾਂ, ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਮਲ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁਖੀ, ਸਵਸਥ ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।