ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਖਾਖੋਲਕਾ, ਜੋ ਤਿੰਤੀਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਚਮਕ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਸਮੇਤ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕੰਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਾਇਤਰੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ, ਫਿਰ ਵਾਇੁ ਨੂੰ ਭੂ: ਭੁਵ: ਸਵ: ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਅੰਗਾਰਕਾ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਵਾਗੀਸ਼ਵਰ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਈਸ਼ਾਨ ਦਿਸ਼ਾ ਤੱਕ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਯੋਗ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਰਧਯਾ ਦੇ ਕੇ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—"ਹੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ! ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ! ਸਰਵੋਤਮ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ! ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁਨਹਿਰੀ! ਆਓ, ਆਓ, ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਇਹ ਅਰਘਯਾ ਸਵੀਕਾਰੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਨੰਗ-ਧੜੰਗ! ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਵੋ, ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਵੋ, ਠਠਾ, ਨਮਸਕਾਰ!" ਇਸ ਆਹਵਾਨ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੂਜਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਨਦਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਹਵਾਨ ਦੀ ਮਦਰਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਹੇ ਸ਼ਿਵਾ, ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੌਰੰਦਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਪੌਰੰਦਰੀ ਵਿੱਚ ਲੋਹਿਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਸਵਿਤਾ, ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਵਸਵਤ ਆਦਿ। ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਜਯੰਤੀ ਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਮ੍ਰਿਤਿਉਂਜੈ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, "ਓਮ" ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ "ਜੁਂ" ਅੱਖਰ। ਈਸ਼, ਵਿ਷ਣੁ, ਅਰਕ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਰਵਸਿੱਧੀ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਕਵਚ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪਾਠ ਸੋ ਵਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੇਦਾਂ, ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਰ ਅਤੇ ਅਭਯ mudra ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ, ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ, ਅਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਨਿਰੰਤਰ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਹਵਾਨ, ਸਥਾਪਨਾ, ਸੰਯਮ, ਸਾਨਿਧਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੀਵਾ, ਵਸਤ੍ਰ, ਆਭੂਸ਼ਣ, ਭੋਜਨ, ਪਾਨੀ ਅਤੇ ਪੱਖਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਾਜਾ, ਨ੍ਰਿਤ, ਅੰਗਸਥਾਪਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ, ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਰਘਯਾ ਪਾਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਫਿਰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ। ਆਧਾਰ ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਆਸਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲ ਚਿੱਤਰ ਜਾਂ ਆਲਯ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ। ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਿਆਉਣੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਆਦਿ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ, ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ ਭਗਤ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਾਤਾਵਾਂ, ਗਣਾਂ, ਨੰਦੀ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇ। "ਓਮ, ਅਮ੍ਰਿਤੇਸ਼ਵਰ; ਓਮ, ਭੈਰਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਕਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਗਰੁੜ ਵਿਧੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ, ਚੀਟੀ ਦੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਤਲੇ—ਇਹ ਪੂਜਾ ਹਰ ਥਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮ ਲਾਭ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।