ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਰਸਾਇਣਾਂ ਅਤੇ ਤੰਤ੍ਰ-ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਅੰਗ ਨਾਲ ਬੜੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਨੀਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਜਦੋਂ ਕਮਰ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਵੇ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਪਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਲਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਹਲਦੀ, ਚਿੱਟੀ ਸਰੋਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮਾਤੁਲੁੰਗਾ ਦੇ ਬੀਜ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤਕ ਚੂਰਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੀ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਨੀਮ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਟਪਕਾਏ ਜਾਣ, ਡਾਕਿਨੀਆਂ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੀ ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਪੁਸ਼ਯਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਚਿੱਟੀ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਅਤੇ ਚਿਤਰਕਾ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗੋਲੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਹ tilak ਵਜੋਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਪਲੀ, ਲੋਹਾ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ, ਅਤੇ ਆਂਵਲਾ—ਇਹ ਸਭ ਰੁਦ੍ਰ! ਚਟਾਣੀ ਲੂਣ ਅਤੇ ਮਿਸਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੇ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤਕ ਖਾਧੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। 'ਓਮ ਠ ਠ ਠ'—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਸਾੜ ਦੇਵੇ; ਉਸ ਦੀ ਰਾਖ ਛਤਰੀ ਹੇਠਾਂ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਚੂਹੇ ਦੀ ਖਾਲ ਉੱਤੇ ਕਾਂ ਦੀ ਮਲ ਨੂੰ ਸੁਤਲੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਕਾਲੇ ਕਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ, ਸ਼ਹਦ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਗੋਕਸ਼ੁਰਾ—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ! ਵੈਰੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਵੈਰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਲੂ ਦਾ ਖੂਨ, ਕਾਲੇ ਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਅਤੇ ਬਿਲਵ ਫਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਨਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵੈਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਹੁ ਮੱਛੀ ਦਾ ਮਾਸ, ਭਾਲੂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਲਿਸ਼ ਕਰਨਾ, ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਵਾਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਜਦੋਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਜਾਵੇ ਤੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਲਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਰ ਦੇ ਖੂਨ ਨਾਲ, ਜੀਵਤ ਸਾਂਪਾਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਨ ਲੈ ਸਕੀਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ। ਸਾਂਪ ਜਾਂ ਅਜਗਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਖ ਵੈਰੀਆਂ ਅੱਗੇ ਸੁੱਟੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਰਾਖ 'ਓਮ ਠ ਠ ਠ, ਆ ਸੱਪ ਆ, ਸ੍ਵਾਹਾ। ਓਮ, ਪੇਟ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਸ੍ਵਾਹਾ।' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੁੱਟੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੈਰੀ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਪੰਛੀ ਦੀ ਮਲ, ਪੁਸ਼ਯਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਘਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਂਪ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਅਰਕਾ ਬੂਟੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਬੱਤੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਬਲਾਈ ਹੋਈ, ਸਿਧਾਰਥ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜਲਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸਾਂਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਮਲ, ਹਿਰਮਚੀ (orpiment) ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਜੇ ਚੂਹੇ ਉੱਤੇ ਲਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੂਹਾ ਹੋਰ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਰੁਦ੍ਰ! ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਕੱਚੇ ਅਰਜੁਨ, ਭਲਲਾਤਕ ਅਤੇ ਸ਼ੀਰੀਸ਼ਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੱਕ, ਸਾਲ ਗੁੰਦ, ਵਿਦੰਗ ਅਤੇ ਗੁਗਲ—ਇਹ ਧੂਪ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਮੱਛਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਹਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਬ੍ਰਹਮਦੰਡੀ, ਵਚਾ, ਕੁਠ, ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਨਾਗਕੇਸਰ—ਇਹ, ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, 'ਓਮ, ਨਾਰਾਇਣੀ ਨੂੰ, ਸ੍ਵਾਹਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਪਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ 'ਓਮ ਹਰੀਹ ਹਰੀਹ ਸ੍ਵਾਹਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੋਦੰਤ ਅਤੇ ਹਿਰਮਚੀ, ਕਾਂ ਦੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪੀਸ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੀ ਸਰੋਂ ਦੀ ਖਲ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਭੀਤਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਖੋਟਕਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਝਗੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖੰਜਰੀ ਪੰਛੀ ਦਾ ਮਾਸ, ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਔਰਤ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੁਰਖ ਉਸ ਦਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਰੁ, ਗੁਗਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਗੁੜ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰਾਜਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਧੂਪ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੀ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਪੀਸ ਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਕਜੰਘਾ, ਵਚਾ, ਕੁਠ, ਨੀਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਕੇਸਰ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਖੂਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀ ਦਾ ਖੂਨ, ਕਰੰਜ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕਾਜਲ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਓਮ, ਵਜਰਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਯਕਸ਼ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾ, ਸ੍ਵਾਹਾ। ਓਮ, ਰੁਦ੍ਰ, ਹ੍ਰਾਮ ਹ੍ਰੀਮ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਓਮ, ਮਾਤਾਵਾਂ, ਸਥੰਭਨ ਕਰੋ, ਸ੍ਵਾਹਾ।'—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਪਣ ਨਾਲ ਚੋਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਸੁਗੰਧਿਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੀਜ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਓਮ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਿੱਧੀ ਦਿਓ, ਸਿੱਧੀ ਦਿਓ, ਸ੍ਵਾਹਾ।'—ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਮੰਤਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਜੇ ਔਰਤਾਂ ਅੱਗੇ ਘੁਮਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਵਸ਼ੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਦੰਡੀ ਅਤੇ ਵਚਾ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਸਤਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਜੇ ਬ੍ਰਹਮਦੰਡੀ ਦੀ ਨੋਕ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੀਜ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਪੀਸ ਕੇ, ਬੀਜ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਕਾਜਲ ਵਜੋਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਸ਼ੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਨੋਕ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉੱਚਤਮ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ, ਪੈਰ, ਟਖਣੇ, ਗੁੱਟ, ਕਮਰ, ਨਾਭੀ, ਛਾਤੀ, ਪੇਟ, ਬਾਂਹ, ਗਲ੍ਹ ਅਤੇ ਗਲ੍ਹ ਦੇ ਪਾਸੇ, ਹੋਠ, ਅੱਖ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ—ਇਥੇ ਚੰਨਣ ਦੀਆਂ ਕਲਾ ਹਨ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਹਨ। ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੌਂਸਠ ਕਲਾ, ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ, ਜੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਸਨਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲ੍ਹ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਤੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ।