ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੋਤਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਲਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਖੂਨ ਵਾਲੇ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤਪਤ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਕਸ਼ੈਲ, ਮੰਥਾ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ, ਪਾਪਣਾ, ਭੇਦਕਾ, ਸੌਵੰਜਨ, ਗੋਕਸ਼ੁਰਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਛਾਲ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਗ ਅਤੇ ਜਉ ਦੀ ਖਾਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਰੋਗ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੀ ਪਿੱਪਲੀ, ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਭੱਲਾਤਕ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਪੇਟ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਦੀਮਕ ਦੇ ਟੇਲੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਲ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਥਾਈ ਦੀ ਲਕਵਾ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦਾ ਸੰਚਯ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਟਗਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਛਾਛ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ 'ਝਿੰਝਣੀ ਵਾਤ' ਇੰਝ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵਜਰ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਗੰਢ ਵਾਸਤੇ, ਇਹ ਜੜ੍ਹ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਮਾਸ ਰਸ ਨਾਲ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਵਾਤ ਰੋਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਘਿਉ ਨਾਲ ਮਲ੍ਹ ਕੇ ਸੁੱਕਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੈਰ ਦੀ ਸੋਜ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਹਦ, ਘਿਉ, ਸੈਂਧਾ ਲੂਣ, ਮੋਮ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਗੁਗਗਲ, ਸਰਜਾ ਰਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਤਿਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੈਰ ਨੂੰ ਤੀਖੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਲ੍ਹ ਕੇ, ਧੂੰਏ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਗਰਮ ਕਰਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੈਰ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਜਾ ਰਸ, ਸਿਕਥਕਾ, ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਹਰੜ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਿਉ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜਲਣ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਕੇ, ਜਉ ਦੀ ਰਾਖ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜਲਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਖਮ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਜ਼ਾ ਮਹਿਲਾ ਮੱਖਣ, ਸਾੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪੀਸੇ ਤਿਲ ਅਤੇ ਭੱਲਾਤਕ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਹਰਾ, ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਘਿਉ ਵਾਲੀ ਸੱਟ ਜਾਂ ਸ਼ਸਤਰ ਘਾਤ, ਜਦੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੱਕਣ ਅਤੇ ਦਰਦ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਸਤਰ ਦੁਆਰਾ ਹੋਏ ਜ਼ਖਮ ਵਿੱਚ ਅੰਬ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਰਸ ਭਰ ਕੇ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਧੋ ਲੈਣ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਪੁੰਖਾ, ਲਜਾਲੁਕਾ ਅਤੇ ਪਾਠਾ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸ਼ਸਤਰ ਘਾਤ ਨਾਲ ਹੋਏ ਜ਼ਖਮ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਕਜੰਘਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ, ਜ਼ਖਮ ਦੇ ਪੱਕਣ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ, ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਚੋਟ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਭਯਾ, ਸੈਂਧਾ ਲੂਣ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਅਜੀਰਨ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕਮਰ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਪਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾੜ ਕੇ ਲੈਣ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਕੀ ਹੋਈ ਹਲਦੀ, ਚਿੱਟੀ ਸਰੋਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮਾਤੁਲੁੰਗਾ ਦੇ ਬੀਜ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੂਰਨ ਸੱਤ ਦਿਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੀ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦਾ ਪੱਤਾ, ਨੀਮ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਡਾਕਿਨੀਆਂ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸਸ ਦਾ ਵਸ਼ ਹੋਣਾ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਹਦ ਦੇ ਨਾਲ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੀ ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਪੁਸ਼ਯਾ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਚਿੱਟੀ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਅਤੇ ਚਿਤਰਕ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੋਲੀ ਬਣਾਕੇ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਤਿਲਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਪਲੀ, ਲੋਹਾ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ, ਆਂਵਲਾ, ਸੈਂਧਾ ਲੂਣ ਅਤੇ ਮਿਸਰੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਂਗ ਸੱਤ ਦਿਨ ਲਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। 'ਓਮ ਠ ਠ ਠ'—ਇਹ ਸਭ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਿਅਾਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂ ਦੀ ਰਹਿਣ ਥਾਂ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਲਵੇ; ਇਹ ਰਾਖ ਛਤਰੀ ਹੇਠਾਂ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਉਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਚੂਹੇ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਕਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਠਾ ਸੁੱਟਣ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਸਨਾਨੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਕਾਲੇ ਕਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਿਪ ਕੇ, ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਪੱਤੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਉਪਾਏ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦ ਦੋਵੇਂ ਕਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਲੋਂ ਖਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੀਨੀ, ਸ਼ਹਦ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਗੋਕਸ਼ੁਰਾ—ਇਹ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਲੂ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ, ਬਿਲਵ ਫਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵੈਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਰੋਹੁ ਮੱਛੀ ਦਾ ਮਾਸ, ਰਿੱਛ ਦੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਾਲ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵਧਾਪੇ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਮੋਰ ਦੇ ਖੂਨ ਨਾਲ, ਜੀਉਂਦੇ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸੱਪ ਜਾਂ ਅਜਗਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਿਤਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਖ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅੱਗੇ ਸੁੱਟੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਰਾਖ 'ਓਮ ਠ ਠ ਠ, ਆ ਸੱਪ, ਆ! ਸ੍ਵਾਹਾ। ਓਮ, ਪੇਟ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਕਰ, ਕਰ! ਸ੍ਵਾਹਾ।' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸੁੱਟੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਪੰਛੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਠਾ ਪੁਸ਼ਯਾ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਘਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਸੱਪ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਅਰਕ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਬੱਤੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਬਾਲ ਕੇ, ਸਿੱਧਾਰਥ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਰਸਤੇ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਠਾ, ਹਰਤਾਲ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਲਿਪ ਕੇ, ਜੇ ਚੂਹੇ 'ਤੇ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੋਤਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼, ਜੜ੍ਹੀਆਂ, ਪੱਤਿਆਂ, ਰਸਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਰੋਗਾਂ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਸਮਿਕ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਾਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।