ਪਵਿੱਤਰ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਹ ਵਰਨਨਾ ਵਧੀਆ ਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਵੈਦਿਕ ਨੁਸਖਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਵਿਡੰਗ, ਗੰਧ ਪਾਸ਼ਾਣ ਅਤੇ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇਲ, ਜਾਂ ਮਨਸਾ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤੇਲ, ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਤੇਲ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨੂੰ ਮਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਡਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਵੇਂ ਸੜੇ ਹੋਏ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਸੀਸੇ ਨਾਲ ਘਿਸ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨੰਦੀਧਰ ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ, ਲੋਹਾ ਚੂਰਨ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਅਤੇ ਬੀਜਪੂਰਕਾ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਲਣ ਨਾਲ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ, ਰੋਮਣ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੀਲ ਅਤੇ ਕਰਵੀਰ ਨੂੰ ਗੁੜ ਨਾਲ ਪਕਾ ਕੇ, ਇਸ ਮਹੌਤੀ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ ਕਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਬ ਦੀ ਗੁਠਲੀ ਦੀ ਗਿਰੀ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਨੀਲ, ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ, ਪੁਰਾਣਾ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਲੋਹਾ ਚੂਰਨ ਅਤੇ ਖੱਟੀ ਮਾਂਢ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਕ੍ਰਮਰਦ ਬੀਜ, ਕੁਸ਼ਠ ਅਤੇ ਅਰੰਡ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੱਟੀ ਮਾਂਢ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਥਰ ਲੂਣ, ਵਚ, ਹੀੰਗ, ਕੁਸ਼ਠ, ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ, ਸ਼ਤਪੁਸ਼ਪਾ ਅਤੇ ਦੇਵਦਾਰੂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤੇਲ ਬੜਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਗੋਪੁਰੀ ਰਸ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਭਾਰੀ ਕੰਨ ਦਰਦ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੇੜ ਦੀ ਮੂਤ ਅਤੇ ਪਥਰ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਨਾਲ, ਕੰਨ ਦੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਸੂਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕੰਨ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਪੀਪ ਵਾਲਾ ਰਿਸਾਅ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਠ, ਮਾਸ, ਪੀਪਲ, ਟਗਰ, ਸ਼ਹਦ, ਅਪਾਮਾਰਗ, ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ, ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਰਾਈ ਵਰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਲਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੌ, ਤਿਲ ਤੇ ਪਥਰ ਲੂਣ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ੀ ਲਿੰਗ, ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਤੇਜ਼ ਤੇਲ, ਭਲਾਤਕ, ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਅਤੇ ਅਨਾਰ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੋਭਾਂਜਨਾ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਸੀ ਤਿਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਜਾਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਉਸ਼ਾ, ਨਿੰਬ, ਆਮਲਾ, ਸੁੱਕਾ ਸੁੰਠ, ਪੀਪਲ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਵਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੀਭੀਤਕ ਫਲ ਦੀ ਗਿਰੀ, ਸ਼ੰਖ ਚੂਰਨ, ਮਨਹਸ਼ਿਲਾ, ਨਿੰਬ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ—all ਨੂੰ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਮੂਤ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ੰਖ, ਅੱਧਾ ਮਨਹਸ਼ਿਲਾ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਪਥਰ ਲੂਣ ਪਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਸੋ, ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾ ਕੇ ਅੰਜਨ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਓ। ਇਹ ਅੰਜਨ ਹਨੇਰਾ ਤੇ ਚਿਪਚਿਪੀ ਅੱਖ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਕਟੂ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਅਤੇ ਕਰੰਜਾ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਵਧੀਆ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ। ਪਥਰ ਲੂਣ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਅੰਜਨ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਟਰੂਸ਼ਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਖੱਟੀ ਮਾਂਢ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਕਰਾ ਅਤੇ ਬਦਰੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਖਾਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਥਰ ਲੂਣ, ਤੇਜ਼ ਤੇਲ ਅਤੇ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਖੱਟੀ ਮਾਂਢ ਵਿਚ ਪੀਸ ਕੇ ਤੰਬੇ ਦੇ ਵਾਸਣ ਵਿਚ ਅੰਜਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚਿਪਚਿਪੀ ਅੱਖ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ ਅੰਜਨ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਿਲਵ ਅਤੇ ਕਨੀਲਿਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੀਸ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੀਪਲ, ਟਗਰ, ਹਲਦੀ, ਆਮਲਾ, ਵਚ ਅਤੇ ਖਦੀਰ—all ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਅੰਜਨ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਅੰਜਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਅਰੰਡ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੱਤਾ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਲਣ ਤੇ ਤਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਦਨ, ਪਥਰ ਲੂਣ, ਪੁਰਾਣਾ ਪਲਾਸ਼, ਹਰੜ, ਕੁਸੁਮ ਅਤੇ ਨੀਲਿ—all ਨੂੰ ਅੰਜਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਦੇਦਾਰੀ ਤੇ ਧੱਬੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੂੰਜਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਮੂਤ ਨਾਲ ਘਿਸ ਕੇ ਚਾਂਦੀ, ਤੰਬੇ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸਲਾਈ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਕਾਲਾ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਪੀਲੀਆ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਘੋਸ਼ਾ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਸੁੰਘਣ ਨਾਲ ਪੀਲੀਆ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਬ, ਅਨਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਅਲਕਤਾ ਤੇ ਹਰੜ ਦਾ ਰਸ ਨੱਕ ਦੀਆਂ ਗਿੱਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਤ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਨੱਕ ਦੀਆਂ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੀਸ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਰਸ ਨੱਕ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਨੱਕ ਦੀਆਂ ਗਿੱਲੀਆਂ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਾਂ ਦਾ ਘੀ, ਸਾਲ ਰਸ, ਧਨੀਆ, ਪਥਰ ਲੂਣ, ਧਤੂਰਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ—all ਨੂੰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਪ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਫੱਟੇ ਜਾਂ ਚੀਰੇ ਹੋਏ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਾਸੂਮ ਦਾ ਪੱਤਾ ਚਬਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਸਰ ਦੇ ਬੀਜ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਜੇ ਦੰਦ ਹਿਲਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁਥੀ, ਕੁਸ਼ਠ, ਇਲਾਇਚੀ, ਮੁਲੇਠੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹਨ। ਧਨੀਆ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਦੀ ਵਾਸ਼ੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਸੇਲੇ, ਤਿੱਖੇ ਜਾਂ ਕੜਵੇ ਸਾਗ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਲ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਵਾਸ਼ੀ ਸਦਾ ਲਈ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਖਮ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖੱਟੀ ਮਾਂਢ ਤੇ ਤੇਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਪਾਨ ਦੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਨੁਸਖੇ ਮਹਾਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁਖਮਈ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।