ਇੱਕ ਵਾਰ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਸਾਇਣਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚਤੁਰ ਰਸਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਰਸ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਝ ਪਦਾਰਥ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਮਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਮੜੀ 'ਚ ਖਜਲ, ਪੇਟ 'ਚ ਫੂਲਣ, ਰੰਗ-ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਬਦਲੀ, ਖੂਨ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੇ ਰੋਗ, ਨਪੁੰਸਕਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ, ਹੋਰਸ-ਰੇਡੀਸ਼, ਦੇਵਦਾਰੂ, ਕੁਸ਼ਠ, ਲਸਣ, ਵਲਗੁਜੀ ਫਲ, ਮੁਸਤਾਂ, ਗੁਗਗਲੂ ਅਤੇ ਲਾਂਗਲੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਤਿੱਖਾ ਰਸ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ, ਖਜਲ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਟਾਪਾ, ਆਲਸੀਪਨ ਅਤੇ ਕੀੜੇ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਰਿਆ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚੱਕਰ, ਜਲਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਤਮਾਲਾ, ਕੀਰਾਣੀ, ਹਲਦੀ, ਜੌ, ਮਿੱਠਾ ਕੰਟਾ, ਵੇਤ੍ਰਾ, ਬ੍ਰਹਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਿਨੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਡੂਚੀ, ਦ੍ਰਵੰਤੀ, ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਤ, ਮੰਡੂਕਪਰਨੀ, ਕਾਰਵੇਲਾ, ਬੈਂਗਣ, ਕਰਵੀਰਾ ਅਤੇ ਵਾਸਕਾ ਵੀ ਗਿਣੇ। ਰੋਹਿਨੀ, ਸ਼ੰਖ ਚੂਰਨ, ਕਰਕੋਟਾ, ਜਯੰਤਿਕਾ, ਜਾਤੀ, ਵਾਰੁਣਕਾ, ਨਿੰਬੂ, ਜੋਤਿਸ਼ਮਤੀ ਅਤੇ ਪੁਨਰਨਵਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਕੜਵਾ ਰਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ, ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਗਲੇ ਦੀ ਦਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੋਗਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਖਾਣਾ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਬੜਾ ਅਕੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫੜਕ, ਦਰਦ, ਸਿਰਦਰਦ ਅਤੇ ਜਖਮ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਸੱਲਕੀ, ਜੰਬੂ, ਆਮਰਾਤਕਾ, ਵਚਾ, ਤਿੰਦੁਕਾ, ਵਕੁਲਾ, ਸ਼ਾਲਾ, ਪਾਲੰਕੀ, ਮੁਡਗਾ ਅਤੇ ਚਿਲਕਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਰਸ ਕਸੈਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੂਕੜਦਾ, ਠੀਕ ਕਰਦਾ, ਬੰਨਦਾ ਅਤੇ ਨਮੀ ਸੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਕਸੈਲਾ ਰਸ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਣਾ, ਬੁਖਾਰ, ਪੇਟ ਫੂਲਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਕੜ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਲਦੀ, ਕੁਸ਼ਠ, ਪੱਥਰ ਦਾ ਲੂਣ, ਮੇਸ਼ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ, ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਲਾ, ਕਚਚੁਰਾ, ਸੱਲਕੀ, ਪਾਠਾ, ਪੁਨਰਨਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਵਰੀ—ਇਹਨਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿਮੰਥਾ, ਬ੍ਰਹਮਦੰਡੀ, ਸ਼ਵਦੰਸ਼ਟਰਾ, ਇਰੰਡਾ, ਜੌ, ਕੋਲਾ, ਕੁਲਠਾ, ਕਰਸ਼ਾਸ਼ੀ, ਦਸ਼ਮੂਲਾ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਾਤ ਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਕਈ ਪਿੱਤ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਤਾਵਰੀ, ਵਿਦਾਰੀ, ਬਾਲਕਾ, ਸ਼ੀਰਾ, ਚੰਦਨ, ਦੂਰਵਾ, ਵਟਾ, ਪਿੱਪਲੀ, ਬਦਰੀ ਅਤੇ ਸੱਲਕੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਿਣੇ। ਕੇਲਾ, ਕਮਲ, ਲਾਲ ਕਮਲ, ਉਡੁੰਬਰਾ, ਪਟੋਲਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਜੋ ਕਫ਼ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਹਲਦੀ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਠ। ਸ਼ਤਪੁਸ਼ਪੀ, ਜਾਤੀ, ਵਯੋਸ਼ਾ, ਅਰਗਵਧਾ, ਲਾਂਗਲੀ, ਘੀ, ਤੇਲ, ਜੰਤੂ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਮੱਜਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਕਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬੁਧੀ, ਯਾਦ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪਚਨ ਦੀ ਅੱਗ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਘੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਪਿੱਤ ਵਧੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਘੀ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵਾਤ ਵਧੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਕਫ਼ ਵਧੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਵਿੱਚ ਵਯੋਸ਼ਾ ਅਤੇ ਖਾਰ ਪਦਾਰਥ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੰਡ, ਨਲੀਆਂ, ਕੀੜੇ, ਕਫ਼, ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਖਾਣਾ ਸਖਤ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤ, ਧੁੱਪ, ਪਾਣੀ, ਭਾਰ, ਸਤਰੀ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕਸਰਤ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ, ਦਰਦ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਪਚਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਤ ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਗਰਭਾਸਥਾਨ ਜਾਂ ਸਿਰ ਦੀ ਦਰਦ ਲਈ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਕਤ ਉਕਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲਾ, ਮੱਧਮ ਲਈ ਤਿੰਨ ਅਕਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਨੀਵੀਂ ਕਿਸਮ ਲਈ ਅੱਧਾ ਪਲਾ ਹੈ। ਘੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁੰਮ ਗਿਆ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਲ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਕਤਤਾ, ਵਾਤ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਉਤਾਰ, ਪਚਨ ਦੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਰੰਗ ਹੈ, ਉਹ ਸਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਾਪਨ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਕਤਤਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਕਤਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾਪਨ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਆਮਾਕਾ, ਕੋਦਰਵਾ, ਦੋਸ਼ਾ, ਨਟਕਰਾ, ਪਿਨਿਆਕਾ ਅਤੇ ਸਕੁਭੀ—ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਕ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮੋਟਾਪਾ, ਸੁੱਕਾਪਨ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੇਕ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਫਿਰ ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਘੀ, ਤੇਲ ਆਦਿ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ, ਜੋ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੁਣ।" ਸ਼ੰਖਪੁਸ਼ਪੀ, ਵਚਾ, ਸੋਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਬ੍ਰਹਮਸੁਵਰਚਲਾ, ਅਭਯਾ, ਗੁਡੂਚੀ, ਅਟਰੂਪਾ, ਕਵਾਗੁਜੀ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥਾ ਘੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਣਟਕਾਰੀ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਮਾਤਰਾ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਘੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਉਤਮ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਚਿਤਰਕਾ, ਬਲਾ, ਨਿਰਗੁੰਡੀ, ਨਿੰਬਵਾਸਕਾ, ਪੁਨਰਨਵਾ, ਗੁਡੂਚੀ, ਬ੍ਰਹਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਵਰੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੌ ਬਲਾ ਦੀ ਜੜਾਂ ਦੇ ਕਢੇ ਵਿੱਚ, ਆਧਾ ਆਢਕਾ ਤੇਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਧੂਕਾ, ਮੰਜਿਸ਼ਠਾ, ਚੰਦਨ, ਉਤਪਲਾ ਅਤੇ ਪਦਮਕਾ ਦੀ ਪਿਸਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਲਾ, ਪਿੱਪਲੀ, ਕੁਸ਼ਠ, ਤਵਕ, ਇਲਾ, ਅਗੁਰੂ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਜੜੀਆਂ ਦੇ ਬਰੀਕ ਚੂਰਨ, ਆਢਕਾ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਆਗ 'ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤ ਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਧਾਤੂਆਂ 'ਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲ ਵਾਤ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥਾ ਸ਼ਤਾਵਰੀ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਮਾਤਰਾ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਤਪੁਸ਼ਪਾ, ਦੇਵਦਾਰੂ, ਮਾਂਸੀ, ਸ਼ੈਲੇਯਕ, ਬਲਾ, ਚੰਦਨ, ਤਗਰਾ, ਕੁਸ਼ਠ, ਮਨਹਸ਼ਿਲਾ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ਮਤੀ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਮਾਤਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥਾ ਘੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਕੁਬੜ, ਬੌਨੇ, ਲੰਗੜੇ, ਬਹਿਰੇ, ਅਪਾਹਜ ਜਾਂ ਕੋੜ ਦੇ ਰੋਗੀ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵਾਤ ਕਰਕੇ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਿ-ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬੁੱਢਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਟ ਫੂਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲ, ਜੋ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਚਮੜੀ, ਨਸਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਰਾਇਣ ਤੇਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇਲ ਅਤੇ ਘੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਸ਼ਤਾਵਰੀ, ਗੁਡੂਚੀ, ਚਿਤਰਕਾ, ਗੋਚਨਾ ਜਾਂ ਨਿਰਗੁੰਡੀ, ਜਾਂ ਕਣਟਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਵਰਸ਼ਾਭੂ, ਆਲਯਾ, ਵਾਸਕਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਫਲਾਂ ਨਾਲ; ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹੀ, ਇਗੰਡਕਾ, ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਠ ਨਾਲ। ਮੂਸਲੀ, ਦਸ਼ਮੂਲਾ, ਖਦੀਰਾ, ਵਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ; ਗੋਲੀ, ਮਿਠਾਈ ਜਾਂ ਚੂਰਨ—ਇਹ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਘੀ, ਸ਼ਹਦ, ਪਾਣੀ, ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ; ਤਿੱਖੇ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਇਲਾਜ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ, ਉਪਯੋਗ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਦੱਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਪਵਿੱਤਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣ ਸਕੇ।