ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਦ ਹੀ ਅੰਨ ਹੈ, ਅੰਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਨੰਦ ਦਾ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਰੋਹਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਦੁੰਦੁਭੀ ਹੈ, ਹਾਸੇ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਖਿੜਣ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਚ੍ਯੁਤ ਹੈ, ਸਤ੍ਯ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਹੂ, ਕੇਤੂ, ਗ੍ਰਹ, ਪਕੜਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਨਰ, ਸਿੱਧ, ਛੰਦ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਗਣ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਜਾਗਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਗ, ਸੁਪਨਾ ਜਾਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਕੋਚ (ਵਾਪਸੀ), ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਸੰਕੋਚ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਉਹ ਅਲਿਪਤ, ਨਿਰਲੇਪ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਰਸੋਈਆ, ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਰਿਆ, ਆਨੰਦਮਈ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ, ਜਨਕ, ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬਲਿਦ੍ਵਜਧਾਰੀ, ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਿ਷ਣੁ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਮੈਨੂੰ ਫਿਰੋਂ ਧਿਆਨ ਬਤਾਓ, ਹੇ ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ।" ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਅਜਨਮਾ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ, ਨਿਤ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਪਰਸ਼, ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਨਾਂ ਅੱਗੇ, ਸਭ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਮਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਆਨਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਬਤਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। "ਓਮ, ਖਖੋਲਕਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਮ, ਤਿੰਤੀਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਖੋਲਕਾ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਗਿਆਤਾ ਨੂੰ ਠਠਾ, ਚੂੜਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਮ, ਸਭ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਠਠਾ, ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਹ ਮੰਤਰ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਰੱਖਿਆ ਕਿਲਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੰਡਪਾਨੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵਜਰਪਾਣੀ, ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਭੂ, ਭੁਵ, ਸਵਹ ਵਿੱਚ; ਓਮ, ਅੰਗਾਰਕ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਵਾਗੀਸ਼ਵਰ, ਸਭ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਕੇਤੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਈਸ਼ਾਨ ਤੱਕ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬਲਿਦ੍ਵਜਧਾਰੀ; ਓਮ, ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਰਮ ਸਿਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਪੀਲੇ, ਆਉ, ਆਉ ਇੱਥੇ; ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਇਹ ਅਰਘਯਾ ਸਵੀਕਾਰੋ, ਸਵੀਕਾਰੋ, ਹੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਨੰਗੇ, ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਹੋਵੋ, ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਹੋਵੋ, ਠਠਾ, ਨਮਸਕਾਰ!" ਇਸ ਆਹਵਾਨ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਿਦਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਬਤਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਨਦਾਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।