ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਆਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੁਝ ਅਮੋਲਕ ਨੁਸਖੇ ਦੱਸੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਟਾ, ਪਰਪਟਕਾ, ਦਿਵਯ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵੇਰਾ, ਸ਼ਾਲਪਰਣੀ, ਪ੍ਰਸ਼ਨਿਪਰਣੀ, ਬ੍ਰਹਤੀ ਅਤੇ ਕੰਟਕਾਰਿਕਾ ਨਾਲ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬੜਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਲਾ, ਅਸ਼ਵਦੰਸ਼ਟਰਾ, ਬਿਲਵ, ਪਾਠਾ, ਨਾਗਰ ਅਤੇ ਧਾਨਯਕਾ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਜੇ ਬਿਲਵ ਅਤੇ ਆਮ ਦੇ ਗੁਠਲੀ ਦੇ ਕਸ਼ਾਯ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਿਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਸਤ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਟਜਾ ਦੀ ਛਾਲ ਦਾ ਕਸ਼ਾਯ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਵਤਸਕਾ, ਅਤਿਵਿਸ਼ਾ, ਵਿਸ਼ਵਕਣਾ ਅਤੇ ਕੰਡਾ ਦਾ ਕਸ਼ਾਯ, ਜਦ ਦਸਤ ਨਾਲ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੂਨ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗ੍ਰਹਣੀ ਰੋਗ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚਿਤਰਕ ਦੇ ਕਸ਼ਾਯ ਅਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਘਿਉਂ ਗ੍ਰਹਣੀ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਲਮਾ, ਸੋਜ, ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਤਲੀ ਦੇ ਰੋਗ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਬਵਾਸੀਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੂਣ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ: ਸੌਵਰਚਲ, ਸੈਂਧਵ, ਵਿਡੰਗ, ਉਦਭਿਦ ਅਤੇ ਸਾਮੁਦ੍ਰ। ਬਵਾਸੀਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਹਨ—ਚੀਰ-ਫਾੜ, ਖਾਰ ਅਤੇ ਅੱਗ। ਤਾਜ਼ਾ ਮਥਿਆ ਹੋਇਆ ਛਾਛ ਵੀ ਬਵਾਸੀਰ ਲਈ ਉਪਚਾਰ ਹੈ। ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਗੁਡੂਚੀ, ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਘਿਉਂ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨਿਆ ਅਭਯਾ ਦੇ ਖੱਟੇ ਤੇ ਨਮਕੀਨ ਪਕਵਾਨ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਤਿਲ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਕੋਲਾ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਿੱਖੇ ਮਸਾਲੇ ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੀਤਕੀ, ਚਾਹੇ ਇਕੱਲੀ ਖਾਈ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਅਦਰਕ ਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਸੈਂਧਵ ਲੂਣ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗਨੀ (ਭੁੱਖ) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਲਤ੍ਰਿਕਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ, ਕਰਵੀਂ ਭੂਨਿੰਬਾ ਅਤੇ ਨਿੰਬਾ ਦੇ ਕਸ਼ਾਯ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਪੀਲੀਆ ਅਤੇ ਅਨਿਮੀਆ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਸ਼ਿਆਮਾ, ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਖੂਨ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਜੁਆਰ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਚਾਰਿਆਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ—ਜਦ ਤੱਕ ਵਾਸਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਖੂਨ-ਪਿੱਤ, ਕਸ਼ਯ ਅਤੇ ਖਾਂਸੀ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਕਿਉਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਆਟਰੂਪਾ, ਅੰਗੂਰ ਅਤੇ ਪਥਿਆ ਦੇ ਕਸ਼ਾਯ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਅਤੇ ਵੱਧ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਖਾਂਸੀ, ਸਾਂਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਅਤੇ ਖੂਨ-ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਸਾ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਰੋਗ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਲਕੀ, ਬਦਰੀ, ਜੰਬੂ, ਪ੍ਰਿਆਲਾ, ਆਮ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਧਵਾ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੈਣ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਗਣ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਗੁੰਡੀ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਘਿਉਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਫਲ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ, ਕਸ਼ਯ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰੀਤਕੀ, ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਖਾਂਸੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਅਭੱਖਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੰਟਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੁਡੂਚੀ ਦੇ ਬੱਤੀਸ-ਬੱਤੀਸ ਪਲ ਰਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਸਤ ਘਿਉਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ ਪਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਖਾਂਸੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤਾਜਗੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਨਾਈਟਸ਼ੇਡ, ਆਂਵਲਾ, ਚਿੱਟੀ ਨਾਈਟਸ਼ੇਡ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਹਿਚਕੀਆਂ ਅਤੇ ਦਮ ਘੁੱਟਣਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰੰਗਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੁਰ ਦੇ ਰੋਗ ਲਈ, ਖਾਦਿਰਾ ਨੂੰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਜਾਂ ਪਥਿਆ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ ਜਾਂ ਅਦਰਕ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤੋ। ਉਲਟੀ ਲਈ ਵਿਡੰਗ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਲਾ ਦਾ ਚੂਰਨ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਆਮ ਤੇ ਜੰਬੂ ਦੇ ਕਸ਼ਾਯ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਉਲਟੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਮੋਸ਼ ਹੋਣਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਗਵਯ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਿਰਗੀ ਅਤੇ ਭੂਤ-ਬਾਦਾ ਦੇ ਰੋਗ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵੀ ਇਹੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾ ਘਿਉਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਵਚਾ, ਕੁਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਪੁਸ਼ਪੀ ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਪਾਗਲਪਨ, ਭੂਤ-ਬਾਦਾ ਅਤੇ ਮਿਰਗੀ ਲਈ ਵਰਤੋ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਦਾ ਕਸ਼ਾਯ ਜਾਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘਿਉਂ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਲੇਪ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ, ਪੁਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਡੀ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਘਿਉਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਚਿੰਨਾ ਦੇ ਕਸ਼ਾਯ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਭਾਰੀ ਵਾਤਰਕਤ ਵੀ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਪਥਿਆ ਜਗਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੁਸ਼ਠ, ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਵਾਤ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸ, ਲੇਪ, ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਕਸ਼ਾਯ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਾ ਗੁਡੂਚੀ ਦਾ ਕਸ਼ਾਯ ਅਤੇ ਲੇਪ ਵਾਤਰਕਤ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਘਿਉਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ ਇਹ ਕੁਸ਼ਠ, ਜਖਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਅਤੇ ਗੁਗਗਲੂ ਵਾਤਰਕਤ ਅਤੇ ਮੋਸ਼ ਹੋਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਗੁਗਗਲੂ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਰਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਗੋਖਰੂ ਦਾ ਕਸ਼ਾਯ ਵਾਤ ਅਤੇ ਸਾਮਵਾਤ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਸ਼ਮੂਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ, ਐਰੰਡ, ਰਾਸਨਾ, ਨਾਗਰ ਅਤੇ ਦਾਰੂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਰੀਚ ਅਤੇ ਗੁੜ ਵਾਲਾ ਕਸ਼ਾਯ ਸੋਜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਖਾਂਸੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਤੇ ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਟਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੁਡੂਚੀ ਦੇ ਤਿੰਤੀ-ਤਿੰਤੀ ਪਲ ਰਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਸਤ ਘਿਉਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਖਾਂਸੀ ਦੂਰ ਤੇ ਦਿਲ ਮਜਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਧਾਤਰੀ, ਚੀਨੀ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਸੈਂਧਵ ਲੂਣ ਅਤੇ ਐਰੰਡ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਕਸ਼ਾਯ ਭਾਰੀ ਵਾਤ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਲਾ, ਪੁਨਰਨਵਾ, ਐਰੰਡ, ਦੋ ਬ੍ਰਹਤੀ, ਗੋਖਰੂ ਅਤੇ ਹਿੰਗੂਲਾ ਰੰਗ ਲਈ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੇ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਨਿੰਬਾ, ਯਸ਼ਟੀ, ਕਟੁਕਾ ਅਤੇ ਅਰਗਵਧਾ ਦੇ ਕਸ਼ਾਯ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਜਲਣ ਤੇ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਜੀਰਨ ਦਾ ਦਰਦ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੁੱਧ ਮੰਡੂਰ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਘਿਉਂ ਨਾਲ ਚੱਟਣ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਹਰੀਤਕੀ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ, ਚਾਰ ਤੇ ਪੰਜ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਗੁੜ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੀਤਕੀ, ਯਵਕਸ਼ਾਰ, ਪਿੱਪਲੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ ਦਾ ਚੂਰਨ ਘਿਉਂ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਉਦਾਵਰਤ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ, ਹਰੀਤਕੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਆਮਾ ਨੂੰ ਸਨੁਹੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਕੇ, ਪਿਸ ਕੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ ਚੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਘਿਉਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਊਸ਼ਣ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਧਨਿਆ, ਵਿਡੰਗ, ਚਵਿਆ ਅਤੇ ਚਿਤਰਕ—all ਪੀਸ ਕੇ ਮਿਲਾਏ ਹੋਣ, ਵਾਤ-ਗੁਲਮਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਦਾਤਾਂ—ਜੜੀਆਂ, ਫਲ, ਲੂਣ, ਦੁੱਧ, ਘਿਉਂ, ਸ਼ਹਦ, ਚੀਨੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦ੍ਰਵਿਆਂ—ਨਾਲ ਬਣੇ ਨੁਸਖੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਰੋਗਯ, ਤੰਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।