ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਮਹਾਨ ਆਯੁਰਵੇਦਕ ਉਪਚਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਬੁਖਾਰ, ਪੇਟ ਦਰਦ ਜਾਂ ਪਚਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਰਗਵਧ, ਅਭਯਾ, ਮੁਸਤ, ਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥਿਕਾ ਦੇ ਕਢੇ ਦਾ ਸੇਵਨ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਅਜੀਰਨ ਤੇ ਦਰਦ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਢਾ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਧੂਕ, ਸਾਰਾ, ਸਿੰਧੂਤਤ, ਵਚਾ ਅਤੇ ਉਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਦਮੀ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਬੁਖਾਰ ਹਟਾਉਣੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਕਟੁਕਾ ਅਤੇ ਆਰਗਵਧ ਦੇ ਕਢੇ ਵਿੱਚ ਖਾਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਬੁਖਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤਰਤੀਆਕ ਬੁਖਾਰ ਲਈ, ਮਹਾਔਸ਼ਧ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ, ਮੁਸਤ, ਚੰਦਨ, ਉਸ਼ੀਰ ਅਤੇ ਧਾਨਿਆ ਦੇ ਕਢੇ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦੇ ਸੱਤ ਲਾਲ ਧਾਗੇ ਕਮਰ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਨਾਲ ਤਰਤੀਆਕ ਬੁਖਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਲ ਬੱਚਾ ਰਹਿਤ ਸੰਨਿਆਸੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਬੁਖਾਰ ਹਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਡੂਚੀ, ਵਿਪਲਾ, ਵਾਸਕਾ, ਮ੍ਰਿਦਵੀਕਾ ਅਤੇ ਬਲਾ ਦੇ ਕਢੇ ਅਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤੇਲ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਾਤਰੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਕਣਾ ਅਤੇ ਵਹਿਨੀ ਦੇ ਕਢੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਦਵਾਈ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਦਸਤ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਨਿਪਰਣੀ, ਬਲਾ, ਬਿਲਵਾ, ਨਾਗਰ, ਉਤਪਲ, ਧਾਨਿਆ, ਪਾਠਾ, ਇੰਦਰਯਵ, ਭੂਨਿੰਬ, ਮੁਸਤ ਅਤੇ ਪਰਪਟਕਾ ਆਦਿ ਮਹਾਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਕਢੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਦਸਤ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਬੁਖਾਰ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਗਰ, ਅਤਿਵਿਸ਼ਾ, ਮੁਸਤ, ਭੂਨਿੰਬ ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤਵਤਸਕਾ ਦੇ ਕਢੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਦਸਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁਸਤ, ਪਰਪਟਕਾ, ਦਿਵਯ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵੇਰ, ਸ਼ਾਲਪਰਣੀ, ਪ੍ਰਸ਼ਨਿਪਰਣੀ, ਬ੍ਰਹਤੀ ਅਤੇ ਕਣਟਕਾਰਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਣਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਬਲਾ, ਅਸ਼ਵਦੰਸ਼ਟਰਾ, ਬਿਲਵਾ, ਪਾਠਾ, ਨਾਗਰ ਅਤੇ ਧਾਨਿਆ ਨੂੰ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਦਸਤ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਬਿਲਵਾ ਅਤੇ ਆਮ ਦੇ ਗੁਠਲੇ ਦੇ ਕਢੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦਸਤ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਟਜਾ ਦੀ ਛਾਲ ਵਾਲਾ ਕਢਾ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਵਤਸਕਾ, ਅਤਿਵਿਸ਼ਾ, ਵਿਸ਼ਵਕਣਾ ਅਤੇ ਕੰਡਾ ਦੇ ਕਢੇ ਨਾਲ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਾਲੇ ਦਸਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਗ੍ਰਹਣੀ ਰੋਗ ਦਾ ਇਲਾਜ ਸੁਣੋ: ਚਿਤ੍ਰਕ ਦੇ ਕਢੇ ਅਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਘੀ ਗ੍ਰਹਣੀ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਲਮਾ, ਸੋਜ, ਪੇਟ ਦੇ ਰੋਗ, ਤਲੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਬਵਾਸੀਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੌਵਰਚਲ, ਸੈਧਵ, ਵਿਡੰਗ ਅਤੇ ਉਦਭਿਦ ਨੂੰ ਸਾਮੁਦ੍ਰ ਲੂਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੰਜ ਲੂਣਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਵਾਸੀਰ ਲਈ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਹਨ: ਚੀਰ-ਫਾੜ, ਖਾਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ। ਨਵਾਂ ਮਥਿਆ ਹੋਇਆ ਛਾਛ ਵੀ ਬਵਾਸੀਰ ਲਈ ਉਪਚਾਰ ਹੈ। ਗੁਡੂਚੀ, ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਘੀ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨੀ ਅਭਯਾ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਖੱਟੀਆਂ ਤੇ ਨਮਕੀਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪੰਜ ਕੋਲ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਿੱਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੀਤਕੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਜਾਂ ਅਦਰਕ ਤੇ ਗੁੜ ਜਾਂ ਸੈਂਧਵ ਲੂਣ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਫਲਤ੍ਰਿਕਾ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ, ਕਰਵੀ ਭੂਨਿੰਬ ਅਤੇ ਨਿੰਬ ਦੇ ਕਢੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪੀਲੀਆ ਅਤੇ ਅਣਮੀਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਸ਼ਿਆਮਾ, ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਮਿਠਿਆਈ ਖੂਨ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤਕ ਵਾਸਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਤੂੰ ਖੂਨ-ਪਿੱਤ, ਕਸ਼, ਅਤੇ ਖੰਘ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਉਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ? ਆਟਰੂਪਾ, ਅੰਗੂਰ ਅਤੇ ਪਾਥਿਆ ਦੇ ਕਢੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਵੱਧ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਖੰਘ, ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ ਅਤੇ ਖੂਨ-ਪਿੱਤ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਸਾ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਰੋਗ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਲਕੀ, ਬਦਰੀ, ਜੰਬੂ, ਪ੍ਰਿਆਲਾ, ਆਮ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਧਵਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵੀ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਗੁੰਡ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਫਲ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਬਣੇ ਘੀ ਨੂੰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਹਰੀਤਕੀ, ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮਿਠਿਆਈ ਖੰਘ, ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨ ਲੱਗਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੰਟਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੁਡੂਚੀ ਦੇ ਤੀਹ ਪਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਕ ਪ੍ਰਸਥ ਘੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਖੰਘ ਅਤੇ ਪਚਨ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਮਕੋਈ, ਆਂਵਲਾ, ਚਿੱਟੀ ਮਕੋਈ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹਿੱਚਕੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਭਾਰੰਗਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖਾਦਿਰ ਨੂੰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਜਾਂ ਪਾਥਿਆ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਮਿਰਚ ਜਾਂ ਅਦਰਕ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਵੋ। ਵਿਡੰਗ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਲਾ ਦਾ ਚੂਰਨ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਜਾਂ ਆਮ ਤੇ ਜੰਬੂ ਦੇ ਕਢੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉਲਟੀ ਲਈ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਉਲਟੀ, ਪਿਆਸ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਗਵਯ ਪੀਣਾ ਮਿਰਗੀ ਅਤੇ ਭੂਤ-ਬਾਦਾ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ; ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਵਚਾ, ਕੁਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਪੁਸ਼ਪੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਪੁਰਾਣਾ ਘੀ ਪਾਗਲਪਨ, ਭੂਤ-ਬਾਦਾ ਅਤੇ ਮਿਰਗੀ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਦਾ ਕਢਾ ਜਾਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਪੇਸਟ, ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੁਲਿੰਗ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੀਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਡੀ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਿੰਨਾ ਦੇ ਕਢੇ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵਾਤਰਕਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ। ਪੰਜ ਪਾਥਿਆ ਗੁੜ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੁਸ਼ਠ, ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਵਾਤ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਉਪਚਾਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸ, ਲੇਪ, ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਕਢਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਾ ਗੁਡੂਚੀ ਦੇ ਕਢੇ ਅਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਵਾਤਰਕਤ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਘੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਕਾ ਕੇ ਇਹ ਕੁਸ਼ਠ, ਜਖਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਅਤੇ ਗੁੱਗਲੁ ਵਾਤਰਕਤ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਗੁੱਗਲੁ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਰਾਨਾਂ ਦੀ ਜਕੜਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਗੋਕਸ਼ੁਰਾ ਦਾ ਕਢਾ ਵਾਤ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵਾਤ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਸ਼ਮੂਲਾ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ, ਏਰੰਡ, ਰਾਸਨਾ, ਨਾਗਰ ਅਤੇ ਦਰੂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਆਯੁਰਵੇਦਕ ਉਪਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦੱਸੇ ਗਏ।