ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਕਤ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਸਫਾਈ ਦੇ ਕਾਰਣ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਵਾਤ ਜਾਂ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਉਸ ਰਕਤ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਣ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਤ ਅਜਿਹੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਕਤ ਨਾਲ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਰਕਤ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਲਦਵਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਵਾਤ-ਰਕਤ ਵਿਆਧੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਰੋਗ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰ, ਉਲਟੀ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਇਹ ਰੋਗ ਕੋਢ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਸਾਂਬੁਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੋਡਿਆਂ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ, رانਾਂ, ਕਮਰ, ਮੋਢਿਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ, ਹਥੇਲੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ, ਸੂਈਆਂ ਵਰਗਾ ਚੁਭਨ, ਤੀਖਾ ਦਰਦ, ਭਾਰ, ਸੁੰਨਪਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਲੱਛਣ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਇਹ ਰੋਗ ਪੈਰਾਂ ਜਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਤਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਚੂਹੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ-ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਮਾਸ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ-ਅੰਦਰ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਧਾਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਮਰ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਚਮੜੀ ਤਾਮਬੀ, ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸੋਜ, ਸਖਤ ਗੰਢ ਅਤੇ ਪੱਕਣ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਤ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮੱਝ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੋਂ, ਇਹ ਵਾਤ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਕਰਕਰਾਂਵਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੰਗੜਾਪਣ ਜਾਂ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਾਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਝਟਕੇ, ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਅਹਿਸਾਸ, ਸੋਜ ਦਾ ਸੁੱਕ ਜਾਣਾ, ਕਾਲਾਪਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ ਦਾ ਵਧਣਾ ਜਾਂ ਘਟਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਸਾਂ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕੋਚ, ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਜਕੜ, ਟੇੜਾਪਣ, ਠੰਢ ਨਾਲ ਚਿੜ, ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਆਰਾਮ, ਅਕੜ, ਕੰਬਣ ਅਤੇ ਸੁੰਨਪਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਕਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਜ, ਲਾਲੀ, ਚੁਭਨ, ਤੇਲੀਆਂ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਿੱਤ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੜਨ, ਮੂਰਛਾ, ਕੁੜਵਾਂ ਸਵਾਦ, ਹੋਸ਼ ਖੋ ਜਾਣਾ, ਨਸ਼ਾ, ਪਿਆਸ, ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਅਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਸੁੱਕਾਪਣ, ਪੱਕਣ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਫ਼ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਕੜ, ਭਾਰ, ਨੀਂਦ, ਚਿਕਣਾਪਣ, ਠੰਢ, ਹੌਲੀ ਖੁਜਲੀ, ਮੰਦ ਦਰਦ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤਿੰਨੋਂ ਦੋਸ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤਿੰਨੋਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਇਕੱਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਦੋ ਹੋਣ ਤੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤਿੰਨੋਂ ਦੋਸ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਰੋਗ ਜਲਦੀ ਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਰਕਤਪਿੱਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਰਕਤ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਡੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਤ ਸੁੱਕਾਪਣ, ਬੇਚੈਨੀ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਛਲ-ਕੂਦ, ਵਧੇਰੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਚੋਟ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਤੇਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਨੱਕ ਬੰਦ ਹੋਣਾ, ਸੜਨ, ਪਿਆਸ, ਖੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ, ਰਸ ਦਾ ਘਟਣਾ, ਉਲਟੀ, ਭੁੱਖ ਦਾ ਘਟਣਾ, ਅਤੇ ਨੱਕ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਗਲੇ, ਜਬੜੇ ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਨ ਵਾਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿਲਣ-ਜੁਲਣ, ਨ੍ਹਾਉਣ, ਖੇਡ, ਵਿਲਾਸਤਾ, ਅਣਕੂਲ, ਸੁੱਕੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਜਾਂ ਉਤੇਜਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਰਤਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਤਾਕਤ, ਦੁੱਖ, ਮਨ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ, ਬੁਖਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਰਦ, ਲੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਫੈਲਣ ਵਾਲੇ ਛਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਨ ਵਾਤ ਗਲਤ ਹਜ਼ਮੇ ਅਤੇ ਠੰਢੇ, ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਲਤ ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਜਾਗਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦਰਦ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੰਢ, ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਪਾਨ ਵਾਤ ਸੁੱਕੇ, ਭਾਰੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਕੂਦ-ਫਾਂਦ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ, ਵਧੇਰੇ ਸਵਾਰੀ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਹਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਉਤੇਜਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨੀਚਲੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਪਿਸਾਬ, ਵੀਰਜ, ਬਾਅਸ, ਮਲਦਵਾਰ ਦਾ ਨਿਕਲ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤਾਪਨ, ਭਾਰ ਅਤੇ ਆਲਸ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਿਕਣਾਪਣ ਅਤੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸੁੱਤੋਂ ਉਠਣ ਕਰਕੇ ਠੰਢ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮੇ ਦੀ ਅੱਗ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਖੁਜਲੀ, ਸੁੱਕਾਪਣ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਠੀਕ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਲਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਨ। ਵਾਤ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਪਿੱਤ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੜਨ, ਪਿਆਸ, ਦਰਦ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਿੱਖੇ, ਗਰਮ, ਖੱਟੇ ਅਤੇ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਸੜਨ, ਠੰਢ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਭਾਰ, ਦਰਦ, ਹਜ਼ਮੇ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਘਟਣਾ, ਕੁੜਵਾਂਪਣ ਅਤੇ ਘਿਉ-ਦੁੱਧ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਪਵਾਸ, ਮਿਹਨਤ, ਸੁੱਕਾਪਣ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਫ਼ ਦੇ ਢੱਕਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਕਫ਼ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦਰਦ, ਦਿਲ ਦੀ ਥਕਾਵਟ, ਭਾਰ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਕਤ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸੜਨ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਮਾਸ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਲਾਲੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਧੱਬੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਜ ਮਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਖਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦਿਲ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਫੋੜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਚਮੜੀ ਉੱਤੇ ਚਿਊਂਟੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਜ ਨਰਮ, ਠੰਢੀ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਢਿਆ-ਵਾਤ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਟਾਪੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਛੂਹਣ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗਰਮ ਜਾਂ ਠੰਢੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਢੱਕੀ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਮੱਝ ਨਾਲ ਢੱਕਣ ਹੋਣ ਤੇ ਅਣਯਮਤ ਜੰਭਾਈ ਅਤੇ ਸੰਕੋਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਉਣ ਤੇ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਢੱਕਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਵਧੀਕ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਮਾ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਿਸਾਬ ਰੁਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੂਤ੍ਰਾਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਛਿਦਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਕੋਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਠੀਕ ਥਾਂ ਵਿੱਛੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਰਛਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀਰਜ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਦਬਾਉਣ ਨਾਲ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਖਰਾਬ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਾਤ ਸਾਰੇ ਧਾਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਮਰ, ਜੰਘਾ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਾਤ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਪਿੱਤ ਨਾਲ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੱਕਰ, ਮੂਰਛਾ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੜਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਆਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਆਲਸ, ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਘਟਣਾ ਅਤੇ ਸੜਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ, ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਦਰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਰਮੀ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਸੜਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਪਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਲ-ਮੂਤ੍ਰ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਰੋਗ ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਦੋਸ਼ ਜਾਂ ਧਾਤੂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।