ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਨੂੰ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗਠ ਦੇ ਉਤਪਤਿ ਦੇ ਕਾਰਣਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਗੁਲਮਾ" ਨਾਮਕ ਗਠ ਅਕਸਰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਥੈਲੀ, ਨਾਭੀ, ਦਿਲ ਜਾਂ ਪਾਸੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਰ ਦਰਦ, ਬੁਖਾਰ, ਤਲ spleen ਅਤੇ ਆੰਤਾਂ 'ਚ ਅਜੀਬ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਗਠ ਨਾਲ ਸੂਈ ਵਰਗਾ ਚੁਭਨ ਵਾਲਾ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਲ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਅੰਗਾਂ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਅਤੇ ਪਚਨ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਾਤ ਦੇ ਕਾਰਣ ਚਮੜੀ ਸੁੱਕੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਠ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਗਠ ਵਿੱਚ ਧੜਕਨ ਅਤੇ ਹਿਲਚਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਤੇ ਚੀਟੀਆਂ ਘੁਮ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਜਦੋਂ ਪਿੱਤ ਤੋਂ ਗਠ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਲਣ, ਖਟਾਸ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਦਸਤ, ਪਸੀਨਾ, ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਪੀਲਾਪਣ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਜ ਤੇ ਗਠ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਫ ਜਾਂ ਘਟ ਜਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਲਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਫ ਦੇ ਕਾਰਣ ਭਾਰੀਪਣ, ਰੁਚੀ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਬੁਖਾਰ, ਨੱਕ ਬੰਦ ਹੋਣਾ, ਥਕਾਵਟ, ਉਲਟੀ, ਅਤੇ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਪੀਲਾਪਣ ਜਾਂ ਕਾਲਾਪਣ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਠ ਅਕਸਰ ਡੂੰਘੀ, ਸਖਤ ਤੇ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਗਠਾਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਗਠਾਂ ਦੋ ਦੋਸ਼ ਜਾਂ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਕਾਰਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਅਤੇ ਜਲਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਲਦੀ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਤੇ ਉਭਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, "ਖੂਨ-ਗਠ" ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਗਰਭਾਸ਼ੈ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਦੌਰਾਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਵਾਤ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਗਰਭਾਸ਼ੈ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਰਭਾਸ਼ੈ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਨਨ-ਅੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਲਟੀ, ਲਾਲਚ, ਦੁਧ ਆਉਣ, ਅਤੇ ਇੱਛਾ-ਪ੍ਰਵਨ ਵਿਹਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਤ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਪਿੱਤ ਗਰਭਾਸ਼ੈ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤ ਤੇ ਪਿੱਤ ਤੋਂ ਬਣਦੀਆਂ ਗਠਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਰਭਾਸ਼ੈ ਅਤੇ ਖੂਨ-ਨਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਜਨਨ-ਅੰਗ ਤੋਂ ਰਸ, ਬਦਬੂ ਅਤੇ ਵਧੀਕ ਜਲਣ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਗਠ ਹਮਲ ਜਿਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗਠਾਂ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੱਕਣ 'ਤੇ ਫੋੜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਠ impure blood ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜਲਦੀ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਲਣ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਫੋੜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗਠ ਡੂੰਘੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਜਲਣ, ਤਲ spleen ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਪਚਨ ਦੀ ਅੱਗ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦੀ ਹਾਨੀ ਜਾਂ ਅਜੀਬ ਲੋੜਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਗਠ ਪੇਟ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਰੰਗ-ਬਦਲ, ਖੰਘ ਜਾਂ ਬਾਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਵਧੀਕ ਸੋਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੇਟ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਵਾਤ ਉਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਰੋਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ "ਤਿਮਪਨਾਈਟਸ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਧਨ ਦੀ ਥੈਲੀ ਵਰਗਾ, ਗਠ-ਗਠਾ ਜਾਂ ਮੋਟਾ pestle ਵਰਗਾ ਉਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ pestle-ਆਕਾਰ ਦੀ ਗਠ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗਠ ਆੰਤਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਾਤ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਡਕਾਰ, ਕਬਜ਼, ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਪਚਣ ਦੀ ਅਸਮਰਥਤਾ, ਅਤੇ ਆੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗੜਗੜਾਹਟ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੇਟ ਦੀ ਸੋਜ ਧਨ ਦੀ ਥੈਲੀ ਵਰਗੀ, ਪਚਣ ਦੀ ਹਾਨੀ—ਇਹ impending tumor ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਧਨਵੰਤਰੀ ਫਿਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ, ਸੁਣ। ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਚਣ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਵੀ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਪਰਲੇ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਵਾਤ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਲਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਕੇ ਮਾਸ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪੇਟ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਸੋਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਠ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਂ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, spleen, groin ਜਾਂ ਜਖਮਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਹੋਠ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੇਟ ਵਾਤ ਨਾਲ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਭੂਤ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਛਾਣਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਭੁੱਖ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਣਾ, ਅਤੇ ਜਲਣ ਵਾਲਾ ਦਰਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪਕੇ ਅਤੇ ਅਣਪਕੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਅਸਮਝੀ ਖਾਣਾ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਹ ਛੋਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਥੈਲੀ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦਰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਹਲਕਾ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਣਾ ਹੋਵੇ; ਪੇਟ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਅਪਚਨ ਤਾਕਤ ਦੀ ਹਾਨੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਸਤਤਾ, ਆਲਸ, ਅਤੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਨੀਂਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਲ-ਮੂਤ੍ਰ ਘੱਟ, ਪਚਣ ਦੀ ਅੱਗ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਜਲਣ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪੇਟ—ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਹੋਵੇ। ਜਲ-ਭਰੇ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮੌਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਰੋਣਾ ਵਿਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪੇਟ, ਜਿਵੇਂ ਰਗਾਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਵਾਲੀ ਖਿੜਕੀ, ਗੜਗੜਾਹਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਭੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦਬਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਵਾਤ ਨਾਲ ਦਿਲ, ਕਮਰ, ਨਾਭੀ, ਮੂਹ, ਅਤੇ groin 'ਚ ਦਰਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਤ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਘੱਟ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਵਧੇਰੇ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਸਵਾਦ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਤ-ਕਾਰਣ ਪੇਟ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਮੂੰਹ, ਅਤੇ ਪੇਟ 'ਚ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; groin, ਪਾਸੇ, ਪੇਟ, ਕਮਰ, ਪਿੱਠ, ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਕੀ ਖੰਘ, ਸਰੀਰ-ਦਰਦ, ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਭਾਰੀਪਣ, ਗੰਦਗੀ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ; ਚਮੜੀ ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਸਵਾਦ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੇਟ ਦਰਦ ਨਾਲ ਫਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਗਾਂ ਨੀਲ-ਕਾਲੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਪੇਟ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਵਾਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਰਦ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਿੱਤ-ਕਾਰਣ ਪੇਟ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਜਲਣ ਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਪਣ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੱਕਰ, ਦਸਤ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਪੀਲਾਪਣ; ਰਗਾਂ ਪੀਲੀਆਂ ਜਾਂ ਤਾਮਬੇ-ਵਰਗੀਆਂ, ਪਸੀਨਾ ਤੇ ਗਰਮੀ, ਜਲਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗਾ, ਛੂਹਣ 'ਤੇ ਨਰਮ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਫ-ਕਾਰਣ ਪੇਟ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਣ, ਪਸੀਨਾ, ਤੇ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਸਤਤਾ, ਅਸੁਖ, ਭੁੱਖ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਛੋਟੀ ਸਾਹ, ਖੰਘ, ਤੇ ਚਮੜੀ ਦਾ ਪੀਲਾਪਣ; ਪੇਟ ਧੁੰਦਲਾ, ਤੇਲੀਆ, ਤੇ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਸਫੈਦ ਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਰਗਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਗਠਾਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਨੂੰ ਸਮਝਾਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰ ਸਕਣ।