ਇੱਕ ਵਾਰ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਨੂੰ ਮੂਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੇਹ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੂਤਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖੁੱਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੂਤਰ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਸਤਾ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੂਤਰ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਗੋਮੇਦਕਾ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਗਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਮੂਤਰ-ਪਾਸੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਖੂਨ ਅਤੇ ਮਾਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਵਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਚਬਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੰਬਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਪੀੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਹਿ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਖਾਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਵੀ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਕਰਕੇ ਪਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੱਥਰੀ ਕਾਲੀ ਤੇ ਖੁਰਦਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖੀ; ਪਿੱਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੂਤਰ-ਥੈਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦੀ ਹੈ। ਪੱਥਰੀ ਭੱਲਾਤਕ ਦੇ ਬੀਜ ਵਾਂਗ, ਲਾਲ, ਪੀਲੀ ਜਾਂ ਚਿੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਕਫ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਠੰਡੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ, ਚਿੱਟੀ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ-ਰੰਗੀ, ਮਸੂਦ-ਪੱਥਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਧ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੂਤਰ-ਰਸਤਾ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਕੜ ਕੇ ਕੱਢ ਸਕੀਏ, ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਵੀਰਯ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀਰਯ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀਰਯ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿਕਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵਾਤ ਦੋਵੇਂ ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੀਰਯ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੱਥਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਮੂਤਰ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪੱਥਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਘੁੰਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਤੇ ਖੰਘ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੱਥਰੀ ਕਣਕ-ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਾਂ ਵਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪੱਥਰੀ ਟੁੱਟ ਕੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਥਰੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੂਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੱਢ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਵਾਤ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੂਤਰ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੂਤਰ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਰਦ, ਖੁਜਲੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੂਜਨ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪੱਥਰੀ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਹਿਲੀ ਹੋਈ, ਮਲ-ਮੂਤਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅਨੁਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਰਦ, ਜਲਨ, ਧੜਕਣ ਤੇ ਮੋੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੂਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ "ਵਾਤ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪੀੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ, ਵਧੀਕ ਵਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਾਤ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੀੜਾ, ਗਾਂਠੀ ਤੇ ਉਭਰੀ ਹੋਈ ਪੱਥਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਸਲ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ "ਵਾਤ-ਮਸਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਾਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਗੜਬੜ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਤ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਪੀੜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਤਰ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੜਤਾ, ਮੋੜ ਅਤੇ ਭਾਰੀਪਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਮੂਤਰ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ "ਵਾਤ-ਗੁੰਝਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਮੂਤਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਕਲਦਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟ ਦਰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਕਰਕੇ ਵਾਤ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੇਟ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਪੀੜਾ, ਫੂਲਣ, ਅਸਮਰਥਤਾ ਅਤੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਦੇ ਜਮਾਵ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਮੂਤਰ ਪੇਟ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਗੜਬੜ ਜਾਂ ਵਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੂਤਰ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਜਾਂ ਨਾਭੀ ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਦਰਦ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਦਰਦ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਤਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਲਿੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅੰਦਰਲੀ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਪਿਆਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਤੇ ਜਲਦੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਥਰੀ-ਵਾਂਗ ਦਰਦ ਵਾਲੀ ਗਾਂਠ ਨੂੰ "ਮੂਤਰ-ਗਾਂਠ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂਤਰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤ ਵੀਰਯ ਨੂੰ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੂਤਰ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀਰਯ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵੀਰਯ-ਮੂਤਰ ਨੂੰ "ਭਸਮ-ਪਾਣੀ" ਵਾਂਗ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਾਤ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਖਾਣਾ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੂਤਰ-ਰਸਤਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਖਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਖਾਣਾ ਜਾਂ ਮੂਤਰ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਿੱਤ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਖੱਟੇ ਖਾਣੇ, ਫੂਲਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਾਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਖੂਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੂਨ-ਰੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਮੂਤਰ ਗਰਮ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ "ਗਰਮ ਵਾਤ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਥਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਖੁਰਦਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਤਰ ਦੀ ਘਟਾਓ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਜਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਿੱਤ, ਕਫ਼ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ, ਵਾਤ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਮੂਤਰ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਪਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੀਲਾ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟਾ ਜਾਂ ਗਾੜ੍ਹਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਲਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਰੋਚਨਾ, ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਪਾਊਡਰ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੂਤਰ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹਰ ਰੰਗ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ "ਮੂਤਰ-ਕਮਜ਼ੋਰੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੂਤਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਪ੍ਰਮੇਹ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ, ਸੁਣੋ! ਪ੍ਰਮੇਹ ਦੀਆਂ ਵੀਸ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ: ਦਸ ਕਫ਼ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਤੋਂ। ਚਾਰ ਤੇ ਛੇ ਵਾਤ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਚਰਬੀ, ਮੱਜਾ ਤੇ ਕਫ਼ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ।" ਹਰੀਦ੍ਰਮੇਹੀ ਤਿੱਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਲਦੀ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਪਖਾਣਾ ਵੀ ਉਸ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਮੰਜਿਸ਼ਠਾ-ਮੇਹ: ਮੰਜਿਸ਼ਠਾ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਵਿਸਤ੍ਰ ਗਰਮ, ਨਮਕੀਨ ਤੇ ਲਾਲੀਮਾਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਰਕਤਮੇਹਤਾ ਮੂਤਰ ਖੂਨ-ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਸਾ-ਮੇਹੀ ਮੂਤਰ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਚਰਬੀ ਵਾਂਗ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੱਜਾ-ਮੇਹੀ ਮੂਤਰ ਮੱਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੱਜਾ ਵਾਂਗ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਸਤੀ-ਮੱਤਾ-ਅਜਸ੍ਰ: ਮੂਤਰ ਬਿਨਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇ, ਗਾੜ੍ਹਾ ਤੇ ਚਿਪਚਿਪਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ "ਹਾਥੀ-ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਮੇਹ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਧੁਮੇਹੀ: ਮੂਤਰ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ, ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਘਟਾਓ ਜਾਂ ਵਾਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰੁਕਣ ਕਰਕੇ। ਜਦੋਂ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਕਦੇ ਘੱਟ, ਕਦੇ ਪੂਰਾ, ਇਹ ਰੋਗ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਰੋਗ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਧੁਮੇਹ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਮੇਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੂਤਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿੱਠਾ, ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਧੁਮੇਹ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅਜੀਰਨ, ਰੁਚੀ ਦੀ ਘਟਾਓ, ਉਲਟੀ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਟਾਓ, ਖੰਘ ਅਤੇ ਨੱਕ ਦੀ ਬੰਦ ਹੋਣੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਮੂਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੇਹ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।