ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਜੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਹਲਕੀ ਬੁਖਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਸੁੱਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਲੰਘਦੀ ਹੈ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਅੰਗ ਜਕੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਫ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੁਖਾਰ ਪੀਲੀਆਂ ਰੰਗ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਹਲਦੀ ਦਾ ਰੰਗ, ਅਤੇ ਮਧੁਮੇਹ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਤ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ "ਹਰੀਦ੍ਰਕ" ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਂ ਘਾਤਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਫ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਵੇਂ ਵਧੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵਾਤ ਵਾਲੀ ਬੁਖਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਕਫ ਤੇ ਪਿੱਤ ਹੇਠਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਠੰਢਾ ਤੇ ਅੱਧਾ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਿੱਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕਫ ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਗਰਮ ਤੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਠੰਢੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਬਿਮਾਰੀ ਰਸ, ਖੂਨ, ਮਾਸ, ਚਰਬੀ, ਹੱਡੀ ਜਾਂ ਮਜਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਮਕ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨਸਾਨ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਖਾਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਂਗ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਵੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੰਦਾ, ਗਰਮ ਪਖਾਨਾ ਬਲ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੁਖਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਹਲਕਾ, ਥਕਾਵਟ, ਭਰਮ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਪਚਨ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਠੀਕ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਸੀਨਾ, ਛੀਕ, ਮਨ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭੁੱਖ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਖੁਜਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਨਵੰਤਰੀ ਜੀ ਖੂਨ-ਪਿੱਤ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਗਰਮ, ਤਿੱਖਾ, ਖਟਾ, ਨਮਕੀਨ ਜਾਂ ਜਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਦਰਵਾ, ਉਦਾਲਕ ਆਦਿਕ ਵਸਤਾਂ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿੱਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਪਿੱਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਰਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਖੂਨ ਵਿਚ ਗੜਬੜ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਕੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਪਿੱਤ-ਖੂਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਵੀ। ਜਦੋਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਤੇ ਵਾਸ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਿੱਤ-ਖੂਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੇ ਥਾਵਾਂ, ਤਿਲੀ ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਭਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਠੰਢੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਧੂੰਏਂ ਜਾਂ ਖੱਟੀ ਡਕਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਲਟੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਵਿਰੁੱਦੀ, ਖੰਘ, ਘੁੱਟਣ, ਚੱਕਰ, ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਖੂਨ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਮੱਛੀ ਵਰਗੀ ਵਾਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਬੁਖਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗ ਲਾਲ, ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਹਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ, ਲਾਲ ਤੇ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲਪਨ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਲੱਛਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਮਾਰੀ ਵਧਣ 'ਤੇ, ਇਹ ਉੱਤੇ ਨੱਕ, ਅੱਖਾਂ, ਕੰਨ, ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਗੁਦਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇ enna ਦੇ ਰੋਮ-ਕੂਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਫ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੁਧੀ (ਪੁਰਗੇਸ਼ਨ) ਨਾਲ ਠੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਤ ਲਈ ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪੁਰਗੇਸ਼ਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਫ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ੁਧੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ; ਕਸੈਲੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਰਸ ਕਫ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਠੀਕ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਕੁਦਰਤਿ ਤਿੱਖੀਆਂ, ਤਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂ ਕਸੈਲੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਲਟੀ (ਵਮਨ) ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਿੱਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਉਲਟੀ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ; ਜਿੱਥੇ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਿੱਤ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਉਲਟੀ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਐਸੇ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਕਸੈਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹਨ। ਜੇ ਕਫ ਤੇ ਵਾਤ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਸਾਧ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਿਮਾਰੀ ਸਹਿੰਣਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਦਿਸਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਅਸਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੁਧੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਪਰ, ਜਿੱਥੇ ਦਿਸਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਖੂਨ-ਪਿੱਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ੁਧੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ੁਧੀ ਦੋਵੇਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦੋਸ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਉਹ ਰਹਿ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਦੋਸ਼ ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਤੀਰ ਵਰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਗਾੜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਧਨਵੰਤਰੀ ਜੀ ਖੰਘ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਖੰਘ ਜਲਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੰਘ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਵਾਤ, ਪਿੱਤ, ਕਫ, ਚੋਟ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ (ਕਮਜ਼ੋਰੀ) ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ।" ਜਿਹੜੀਆਂ ਖੰਘਾਂ ਸ਼ੋਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਧਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਤੇ ਰੁਚੀ ਦੀ ਘਾਟ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਨ, ਮੂੰਹ ਤੇ ਗਲਾ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਵਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਤ ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਨਸਾਂ ਤੇ ਨਲੀਆਂ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਆਵਾਜ਼ ਭਾਰੀ, ਤੇ ਪਾਸੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੰਘ ਟੁੱਟੇ ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਿਲ, ਪਾਸੇ, ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਭਰਮ, ਚਿੰਤਾ, ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਣਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁੱਕੀ ਖੰਘ, ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਤੇ ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਲੋਮਹਰਸ਼ (ਰੋਮਾਂ ਦਾ ਖੜਾ ਹੋਣਾ), ਸੁੱਕਾ ਕਫ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਤ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਪੀਲੀਆਂ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਪਨ, ਬੁਖਾਰ, ਚੱਕਰ, ਪਿੱਤ ਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਉਲਟੀ, ਪਿਆਸ, ਗਲੇ ਦੀ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼, ਧੂੰਏਂ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਤੇ ਨਸ਼ਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਖੰਘ ਲੰਮੀ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਜੀਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਕਫ ਤੋਂ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦਰਦ, ਦਿਲ ਭਾਰੀ ਤੇ ਸੁਸਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਰਤ, ਭੁੱਖ ਦੀ ਘਾਟ, ਨੱਕ ਵਗਣਾ, ਉਲਟੀ, ਰੁਚੀ ਦੀ ਘਾਟ, ਲੋਮਹਰਸ਼, ਗਾੜ੍ਹਾ ਤੇ ਚਿਕਣ ਕਫ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਾਧੂ ਪੈਦਾ ਹੋਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜੰਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਔਕਾਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਤ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਿੱਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੰਘ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਫ ਦੇ ਨਾਲ ਖੂਨ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੀਲਾ, ਕਾਲਾ, ਸੁੱਕਾ, ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤੇ ਉਤਪਾਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਗਲੇ ਤੋਂ ਦਰਦ ਨਾਲ ਥੂਕਦਾ ਹੈ, ਛਾਤੀ ਚੀਰੀ ਜਾਂ ਸੁਈ ਜਾਂ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਚੁਭੀ ਹੋਈ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਰਦ ਨਾਲ ਛੂਹਣ, ਚੀਰਣ, ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ, ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ, ਬੁਖਾਰ, ਘੁੱਟਣ, ਪਿਆਸ, ਗਲੇ ਦੀ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਕੰਬਣਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਬੂਤਰ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਪਾਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਫ ਆਦਿ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਲਟੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਕਤ, ਰੰਗ ਤੇ ਪਚਨ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਨਵੰਤਰੀ ਜੀ ਨੇ ਸਰੀਰਕ ਰੋਗਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਕਾਰਣ ਤੇ ਉਪਚਾਰ ਬੜੀ ਵਿਸਥਾਰਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝਾਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਕੇ, ਸਹੀ ਜੀਵਨ ਜੀ ਸਕੇ।