ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸੇਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ: ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਤੋਂ ਦਕਸ਼। ਦਕਸ਼ ਤੋਂ ਪਿਤਾ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਵਸਵਾਨ। ਵਿਵਸਵਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਮਨੁ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ, ਸ਼ਾਰਯਾਤੀ, ਨ੍ਰਿਗ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਧ੍ਰ ਜਨਮੇ। ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ, ਨਾਭਾਗ, ਦਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ਕ ਵੀ ਸਨ। ਮਨੁ ਦੀ ਇਕ ਧੀ ਇਲਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਸੀ। ਇਲਾ ਅਤੇ ਬੁਧ ਤੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁੁਰੂਰਵਾਸ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇ। ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਤੋਂ ਉਤਕਲਾ, ਵਿਨਤਾ ਅਤੇ ਗਯਾ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਗੋਵਧਾ ਤੋਂ ਅਭ੍ਰਸ਼ਰਧ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਮਨੁ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਧ੍ਰ। ਕਰੂਸ਼ਾ ਤੋਂ ਕਾਰੂਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਜਨਮੇ। ਦਿਸ਼ਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਭਾਗ ਵੈਸ਼ਿਆ ਬਣੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਭਲੰਦਨਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਤਸਪ੍ਰੀਤੀ। ਵਤਸਪ੍ਰੀਤੀ ਤੋਂ ਪਾਂਸ਼ੂ, ਫਿਰ ਖਨੀਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਭੂਪ। ਭੂਪ ਤੋਂ ਕਸ਼ੁਪਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਂਸ਼ਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਵਿੰਸ਼ਕਾ ਸੀ। ਵਿਵਿੰਸ਼ਕਾ ਤੋਂ ਖਨੀਨੇਤ੍ਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਭੂਤੀ, ਫਿਰ ਕਰੰਧਮਾ, ਅਤੇ ਆਵਿਕਸ਼ਿਤ। ਆਵਿਕਸ਼ਿਤ ਤੋਂ ਮਰੁੱਤਾ, ਮਰੁੱਤਾ ਤੋਂ ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ, ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ ਤੋਂ ਤਮਾ, ਅਤੇ ਤਮਾ ਤੋਂ ਰਾਜਵਰਧਨ। ਰਾਜਵਰਧਨ ਤੋਂ ਸੁਧ੍ਰਿਤੀ, ਸੁਧ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਨਰਾ, ਨਰਾ ਤੋਂ ਕੇਵਲਾ, ਅਤੇ ਕੇਵਲਾ ਤੋਂ ਧੁੰਦੁਮਾਨ। ਧੁੰਦੁਮਾਨ ਤੋਂ ਵੇਗਵਾਨ, ਵੇਗਵਾਨ ਤੋਂ ਬੁਧ, ਬੁਧ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਨਬਿੰਦੂ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਨਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਕਾਨਿਆ ਅਤੇ ਚੈਲਵਿਲਾ। ਅਲੰਬੁਸਾ ਨੇ ਤ੍ਰਿਨਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਤੋਂ ਹੇਮਚੰਦ੍ਰ, ਫਿਰ ਚੰਦ੍ਰਕਾ। ਚੰਦ੍ਰਕਾ ਤੋਂ ਧੂਮਰਾਸ਼ਵ, ਫਿਰ ਸ੍ਰੰਜਯਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੰਜਯਾ, ਸੰਜਯਾ ਤੋਂ ਸਹਦੇਵ, ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਸੋਮਦੱਤਾ, ਫਿਰ ਜਨਮੇਜਯਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਮੰਤੀ—ਇਹ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਰਯਾਤੀ ਤੋਂ ਸੁਕੰਯਾ, ਜੋ ਚਯਵਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ; ਸ਼ਾਰਯਾਤੀ ਤੋਂ ਅਨੰਤਾ, ਅਨੰਤਾ ਤੋਂ ਰੇਵਤਾ। ਰੇਵਤਾ ਤੋਂ ਰੈਵਤਾ, ਅਤੇ ਰੈਵਤਾ ਤੋਂ ਧੀ ਰੈਵਤੀ। ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਧਾਰਸ਼ਟਕ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਨਾਮੀ ਹੋਈ। ਨਾਭਾਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨੇਸ਼ਠਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਅੰਬਰੀਸ਼, ਫਿਰ ਵਿਰੂਪਾ, ਅਤੇ ਵਿਰੂਪਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਸ਼ਦਸ਼ਵ। ਪ੍ਰਿਸ਼ਦਸ਼ਵ ਤੋਂ ਰਥੀਨਰਾ, ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ: ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ, ਨਿਮੀ ਅਤੇ ਦੰਡਕਾ। ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ, ਜੋ ਸ਼ਸ਼ਾਦਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਖਾਧਾ। ਸ਼ਸ਼ਾਦਾ ਤੋਂ ਪੁਰੰਜਯਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਕੁਤਸਥ। ਕਕੁਤਸਥ ਤੋਂ ਅਨੇਨਾ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਥੁ; ਪ੍ਰਥੁ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਰਾਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਰਾਤਾ ਤੋਂ ਆਰਦ੍ਰਾ। ਆਰਦ੍ਰਾ ਤੋਂ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ, ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਸ਼ਾਵਸਤ, ਸ਼ਾਵਸਤ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਦਾਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਦਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਕੂਵਲਾਸ਼ਵ। ਧੁੰਦੁਮਾਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਡ੍ਰਿੜਾਸ਼ਵ, ਡ੍ਰਿੜਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਚੰਦਰਾਸ਼ਵ, ਕਪਿਲਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਹਰਿਆਸ਼ਵ। ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਤੋਂ ਨਿਕੁੰਬਾ, ਨਿਕੁੰਬਾ ਤੋਂ ਹਿਤਾਸ਼ਵ, ਹਿਤਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਪੂਜਾਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਪੂਜਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ। ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਮਾਂਧਾਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਬਿੰਦੁਮਤੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ: ਮੁਚੁਕੁੰਦਾ, ਅੰਬਰੀਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਰੁਕੁਤਸ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਚਾਸ ਧੀਆਂ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਸੌਭਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀਆਂ। ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਤੋਂ ਹਰਿਤਾ, ਅਤੇ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਅੰਬਰੀਸ਼। ਪੁਰੁਕੁਤਸ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਤ੍ਰਸਦਸਯੂ, ਤ੍ਰਸਦਸਯੂ ਤੋਂ ਅਨਰਣਯਾ, ਅਤੇ ਅਨਰਣਯਾ ਤੋਂ ਹਰਿਆਸ਼ਵ। ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵਸੁਮਾਨਸ, ਵਸੁਮਾਨਸ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਧਨਵਨ, ਤ੍ਰਿਧਨਵਨ ਤੋਂ ਤ੍ਰੈਯਾਰੁਣ, ਅਤੇ ਤ੍ਰੈਯਾਰੁਣ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਰਥ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਾਂਕੁ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦ੍ਰ, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦ੍ਰ ਤੋਂ ਰੋਹਿਤਾਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਰੋਹਿਤਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਹਰਿਤਾ। ਹਰਿਤਾ ਤੋਂ ਚੰਚੂ, ਚੰਚੂ ਤੋਂ ਵਿਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ ਤੋਂ ਰੁਰੂਕਾ, ਅਤੇ ਰੁਰੂਕਾ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਕਾ। ਵ੍ਰਿਕਾ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਬਾਹੂ, ਅਤੇ ਬਾਹੂ ਤੋਂ ਸਾਗਰ। ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਸੁਮਤੀ ਤੋਂ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਪਰ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਤੋਂ ਇਕ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਸੀ—ਅਸਮੰਜਸਾ। ਅਸਮੰਜਸਾ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਦਿਲੀਪ, ਦਿਲੀਪ ਤੋਂ ਭਗੀਰਥ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ। ਭਗੀਰਥ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤਾ, ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਤੋਂ ਨਾਭਾਗ, ਨਾਭਾਗ ਤੋਂ ਅੰਬਰੀਸ਼, ਅੰਬਰੀਸ਼ ਤੋਂ ਸਿੰਦੁਦਵੀਪ। ਸਿੰਦੁਦਵੀਪ ਤੋਂ ਆਯੁਤਾਯੁ, ਆਯੁਤਾਯੁ ਤੋਂ ਰਿਤੁਪਰਣ, ਰਿਤੁਪਰਣ ਤੋਂ ਸਰਵਕਾਮਾ, ਅਤੇ ਸਰਵਕਾਮਾ ਤੋਂ ਸੁਦਾਸਾ। ਸੁਦਾਸਾ ਤੋਂ ਸੌਦਾਸਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰਸਹਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਮਯੰਤੀ ਤੋਂ, ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦਾ। ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦਾ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਕਾ, ਅਸ਼ਵਕਾ ਤੋਂ ਮੂਲਨ੍ਰਿਚਛਕਾ, ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਚੈਲਵਿਲਾ। ਚੈਲਵਿਲਾ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਸਹਾ, ਵਿਸ਼ਵਸਹਾ ਤੋਂ ਖਟਵਾਂਗਾ, ਖਟਵਾਂਗਾ ਤੋਂ ਦੀਰਘਬਾਹੂ, ਅਤੇ ਦੀਰਘਬਾਹੂ ਤੋਂ ਅਜਾ। ਅਜਾ ਤੋਂ ਦਸ਼ਰਥ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ: ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਅਤੇ ਭਰਤ। ਰਾਮ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਲਵ; ਭਰਤ ਤੋਂ ਤਾਰਕਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰਾ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ ਅਤੇ ਚੰਦਰਕੇਤੁ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰੀ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।