ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਿਅਸ ਜੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਬਰਤਨ, ਕਾਲਾ ਚਣਾ, ਮਸੂਰ, ਚਣ, ਬਾਜਰਾ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ। ਉਪਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਫੁੱਲ, ਗਹਣੇ, ਵਸਤ੍ਰ, ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਲੇਪ, ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਅੰਜਨ ਲਾਉਣਾ—all these are considered spoiled by fasting. ਉਪਵਾਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗੋ-ਸੰਬੰਧੀ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਦੰਦ-ਕਟੀ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈ ਜਾਂ ਪਾਨ ਖਾ ਲੈ, ਤਾਂ ਵ੍ਰਤ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੋਣਾ ਜਾਂ ਸੈਕਸ ਕਰਨਾ ਵੀ ਉਪਵਾਸ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਧੈਰਜ, ਸੱਚਾਈ, ਦਯਾ, ਦਾਨ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ—ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ, ਸੰਤੋਖ, ਚੋਰੀ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼—ਇਹ ਦਸ ਰੂਪ ਧਰਮ ਹਰ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਨ। ਉਪਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਤਾਰੇ ਦੇਖਣ, ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ, ਇੱਕ ਪਲਾ ਗਉਮੂਤਰ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਅੰਗੂਠੀ ਜਿਤਨਾ ਗੋ-ਮੈਥਾ ਦੇਣਾ—ਇਹ ਵਿਧੀਆਂ ਵੀ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਪਵਾਸੀ ਨੂੰ ਸੱਤ ਪਲਾ ਦੁੱਧ, ਤਿੰਨ ਪਲਾ ਦਹੀਂ, ਇੱਕ ਪਲਾ ਘੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਅਤੇ ਗੰਧੇਤੀ ਸੂਤਰ ਦੀ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਦਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ 'ਤੇਜੋऽਸੀ' ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਹਮਕੂਰਚਾ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਦਾਨ, ਵੇਦ-ਵ੍ਰਤ, ਬਲਦ ਛੱਡਣਾ, ਮੂੰਡਣ ਅਤੇ ਯਜਨਿਓਪਵੀਤ—ਇਹ ਵੀ ਕਰਮ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਜਾਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਤੱਕ ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜੀ ਮਹੀਨਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਸਤਾਈ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ; ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਸੂਰਜੀ ਮਹੀਨਾ, ਪਰ ਉਪਵਾਸ-ਵ੍ਰਤ ਲਈ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੋੜੇ ਦਿਨ, ਛੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਵਾਸੁ ਅਤੇ ਆਂਧ੍ਰ ਦਿਨ; ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਾਰਹਵੀਂ, ਚੌਦਵੀਂ, ਅਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ—ਇਹ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਅਤੇ ਅਮਾਵਸਿਆ ਜਦੋਂ ਇਕੱਠੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ੁਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰਵ ਕਮਾਇਆ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਤਰੀਆਂ ਲਈ, ਮਾਸਿਕ ਧਾਰਾ austerity ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਰਮ, ਜਿਵੇਂ ਦਾਨ, ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਰੀਰਕ ਪਾਲਣਾ ਖੁਦ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗੁੱਸੇ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਵ੍ਰਤ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਭੁੱਖੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਮੂੰਡਣ ਕਰਵਾਓ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵ੍ਰਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿਅਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ਿਖੀ ਵ੍ਰਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰਪਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭੂਰੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲ, ਹਵਨ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਨੂੰ, ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਧਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਖਾਲੀ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਤੇ ਪਲੰਗ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, 'ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਮਨ' ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਉਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ; ਪੱਕਾ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਮਨਕਾ ਨੈਵੇਦਯ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚੈਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਉਮਾ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਫਾਲਗੁਨ ਤੋਂ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਨਮਕ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦਾ— ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪਲੰਗ ਤੇ ਘਰ, ਜੋ ਬਰਤਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋੜੇ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, 'ਭਵਾਨੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ' ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਗੌਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸ਼ੁਭਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੌਰੀ, ਕਾਲੀ, ਉਮਾ, ਭਦਰਾ, ਦੁਰਗਾ, ਕਾਂਤੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਮੰਗਲਾ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਨਾਰਾਇਣੀ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ, ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ, ਤਿਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੇ ਤਿਲ-ਪਾਣੀ ਆਪ ਪੀਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। 'ਗਹ ਸੁਆਹਾ' ਮੁਲ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਪ੍ਰਣਵ ਨਾਲ; 'ਗਲੈੰ ਗਲਾਂ' ਹਿਰਦੇ ਲਈ, 'ਗਾਂ ਗੀਂ ਹੂੰ ਹ੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ' ਸਿਰ ਤੇ ਚੋਟੀ ਲਈ; 'ਗੂੰ' ਕਵਚ ਲਈ, 'ਗੋਂ' ਤੇ 'ਗੈੰ' ਅੱਖਾਂ ਲਈ, 'ਗੋਂ' ਆਵਾਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ ਲਈ। ਆਗਮਨ ਲਈ 'ਓਲਕਾਯ', ਸਮੂਹ ਲਈ 'ਗਣੰਦੋਲਕਹ', ਫੁੱਲ ਲਈ 'ਪੁਸ਼ਪੋਲਕੋ', ਧੂਪ ਲਈ 'ਧੂਪਕੋਲਕਕਹ', ਦੀਵਾ ਲਈ 'ਦੀਪੋਲਕਾਯ', ਮਹਾਨ ਭੇਟ ਲਈ 'ਮਹੋਲਕਾਯ', ਯਜਨਾ ਤੇ ਵਿਘਨ ਨਿਵਾਰਨ ਲਈ। ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ 'ਸਿਦੇਧੋਲਕਾਯ', ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਨਿਆਸ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ, 'ਓਮ, ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ, ਵਕ੍ਰ-ਤੁੰਡ ਵਾਲੇ, ਦੰਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇ।' ਇਹ ਗਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤਿਲ ਤੇ ਹਵਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; 'ਸੁਆਹਾ' ਗਣ, ਗਣਪਤੀ ਤੇ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਕਾ ਨੂੰ। ਅਮੋਘੋਲਕਾ, ਏਕਦੰਤਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਵਿਨਾਸਕ ਰੂਪ ਨੂੰ; 'ਓਮ, ਕਾਲ-ਦੰਤ, ਉੱਤ-ਮੁਖ, ਕੰਪਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਪਦਮਦੰਸ਼ਟਾ ਨੂੰ 'ਸੁਆਹਾ'; ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਗਣਾਂ ਵਿਚ ਨਾਚ ਦੀ ਮুদ্রਾ, ਹੱਥ ਤਲੀ ਤੇ ਹਾਸਾ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਗਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਗਿਆਨ, ਸੰਪਤੀ, ਯਸ਼, ਆਯੁ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ, ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਗਣ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਜਪ, ਹਵਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਖੰਡ, ਲਡੂਕਾ ਤੇ ਮੋਦਕ ਨਾਲ ਗਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਲਈ, ਦਮਨਕਾ ਤੇ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ 'ਓਮ, ਗਣਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਚਤੁਰਥੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਗਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹਵਨ, ਜਪ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸਭ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ, ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿਅਸ ਜੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ, ਵ੍ਰਤਾਂ, ਪੂਜਾ, ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।