ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਡਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਰਵਸ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਚਨਹਾਰ, ਵਿਵਸਥਾਪਕ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਥੇ, ਉਹ ਲੱਖਮੀ ਦੇਵੀ, ਦੰਡ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵਾਸਤੁ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਭੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੰਡਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਸਮਰਥਾ, ਕਛੂਆ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ, ਧਰਮ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਅਤੇ ਰਾਜਸਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਅਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ, ਡੰਡ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਟਾਂਡ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ, ਰੇਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣ—ਸਤ, ਰਜ, ਤੇ ਤਮਸ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਅਰਾਧਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਡਲ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਉੱਤੇ, ਦੁರ್ಗਾ, ਉਸ ਦੇ ਗਣ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਖੇਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਸਨ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿਰਦੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਭੀਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਿਤਰ ਰਿਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਭੀਮ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪੁੰਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।" "ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਿਨ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਏਕਾਦਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਾੜਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ, ਮਾੜਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ, ਮਾੜੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਅਧਰਮ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਝੂਠਾ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਗਿਆਨ ਨੂੰ, ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ, ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ, ਝੂਠ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵਰਤ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੁਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਠੰਢ ਗਰਮੀ ਨਾਲ, ਦੁਖ ਸੰਪੱਤੀ ਨਾਲ, ਦਾਨ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਤਪ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਪੁੱਤਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਰ ਚਲੇ ਗੋਆਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਧਨ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵਰਤ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨ, ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ, ਫਲ ਨਿਸ਼ਕਾਮਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।" "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਲਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ, ਮਦਿਰਾ ਪਾਨ, ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਪਤਨੀ ਸੰਗ ਵਰਗੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਨਾ ਹੀ ਨੈਮੀਸ਼, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਤੀਰਥ, ਨਾ ਕਾਲਿੰਦੀ, ਯਮੁਨਾ, ਗੰਗਾ ਜਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੀਰਥ, ਦਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਵੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ।" "ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਧਰਤੀ ਦਾਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਰੀ ਦਾ ਦਿਨ, ਪਰ ਇਹ ਉੱਤਮ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕਰ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਰਾਹ ਰੂਪਾ ਬਣਾਕੇ, ਨਵੇਂ ਪਾਤਰੇ ਤੇ ਮਟਕੇ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਤਾਮੇ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਬੀਜ, ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਦੀਵਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਵਰਾਹ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ, ਕਮਰ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਘੰਭੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ, ਛਾਤੀ ਤੇ (ਜਿੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ) ਨਮਸਕਾਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਦੇ ਗਲੇ ਤੇ, ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ, ਤੇ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਮੱਥੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਸੌ ਰੇਸ਼ਮੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕੇਸ਼, ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜੇ ਜਾਂ, ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਰਾਹ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਕਦੇ ਨਿਰਬਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਰਿਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿਅਾਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹ ਵਰਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਧੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਰਤ ਤੇ ਤਪ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਸਯਮ ਆਦਿ ਹਨ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਵੋ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖੋ।" "ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਤੇ ਪਤਿਤਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਯਥਾ ਸ਼ਕਤੀ ਪੰਜ ਗਵਯਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਦਿਓ। ਸਾਰੇ ਤਪ ਕਰਮ ਧਰਮੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਕੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੋਗੁਣਾ ਵਰਤ ਰੱਖੋ।" "ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਬਰਤਨ, ਮਾਸ, ਮਸੂਰ, ਚਣੇ, ਬਾਜਰਾ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸ਼ਹਦ ਆਦਿ ਵਰਤਦਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ, ਗਹਣੇ, ਵਸਤ੍ਰ, ਧੂਪ, ਇਤਰ, ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਤੇ ਅੰਜਨ ਵਰਤ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਪੰਜ ਗਵਯਾਂ ਨਾਲ ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਕਰੋ, ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰੋ; ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਜਾਂ ਪਾਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵਰਤ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੋਣ ਜਾਂ ਸੈਕਸ ਨਾਲ ਵਰਤ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧੈਰਜ, ਸੱਚ, ਦਇਆ, ਦਾਨ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਅ ਨਿਗ੍ਰਹਿ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।" "ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ, ਸੰਤੋਖ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨੀ—ਇਹ ਦਸ ਕਰਮ ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਹਨ। ਤਾਰੇ ਵੇਖਣ, ਰਾਤ ਜਾਂ ਦਿਨ ਖਾਣ, ਗੋਮੂਤਰ ਤੇ ਗੋਬਰ ਦੇਣ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਸੱਤ ਪਲੇ ਦੁੱਧ, ਤਿੰਨ ਪਲੇ ਦਹੀਂ, ਇੱਕ ਪਲਾ ਘੀ, ਤੇ ਇੱਕ ਪਲਾ ਕੁਸ਼ਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਗੰਧੇਤੀ ਸੂਤਰ ਨਾਲ, ਦਹੀਂ ਲੈ ਕੇ, 'ਤੇਜੋਸਿ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਕੂਰਚ ਵਰਤ ਰੱਖੋ।" "ਅੱਗ ਸਥਾਪਨਾ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਯਜਨ ਤੇ ਦਾਨ, ਵੇਦਿਕ ਵਰਤ, ਬੈਲ ਛੁਟਕਾਰਾ, ਮੁੰਡਨ ਤੇ ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਕਰਮ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ ਅਮਾਵੱਸ ਤੋਂ ਅਮਾਵੱਸ ਤੱਕ ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।