ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਵੇਰੇ, ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਰਹਾਂਗਾ। ਆਪਣੇ ਯੋਗਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਪੂਜਾ, ਦਾਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹੋ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਚੰਦਨ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਓਮ, ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਯ' ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿਲ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਜੌ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹੋਮ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਜਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ, ਤੀਸਰੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਪਹਰ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਵਰਤ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਹੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ। ਅੱਜ ਜੋ ਕੁਝ ਭਲਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ, ਮਿਹਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪਰਤ ਜਾਓ; ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਕਪੜੇ, ਛਤਰੀ ਆਦਿ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਕੇ, ਵਰਤ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰਤ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਯਸ਼, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੈਵ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਵਰਤ ਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੰਦਰ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੰਧਾਤਾ ਨੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਦ ਦਸਵੀਂ ਅਤੇ ਗਿਆਰਵੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦਿਨ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਬਾਰਵੀਂ ਅਤੇ ਗਿਆਰਵੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹਰਿ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦਸਵੀਂ ਅਤੇ ਗਿਆਰਵੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਦੈਤ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਬਾਰਵੀਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰੈਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਰਵੀਂ ਤੇ ਬਾਰਵੀਂ ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਿਆਰਵੀਂ, ਬਾਰਵੀਂ ਤੇ ਤ੍ਰੈਯੋਦਸ਼ੀ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਦ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਰਵੀਂ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਾਰਵੀਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਤਿਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਦਸਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਤਿਥੀ ਨਹੀਂ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗ ਕੇ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਦਾਧਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਗਿਆਰਵੀਆਂ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਰੁਕਮਾਂਗਦ ਨੇ ਮੋਖਸ਼ ਪਾਇਆ; ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਰਾਹੀਂ ਇਹੀ ਲਾਭ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪੂਜਾ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੋਹਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਣ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਵਿਧਾਤਾ, ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਦੰਡ, ਭਿਆਨਕ ਵਾਸਤੁ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰ ਸ਼ਕਤੀ, ਕਛੂਆ ਤੇ ਅਨੰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਧਰਤੀ, ਧਰਮ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਰਾਜਧਾਨੀ, ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਆਦਿ ਦੇ ਚਾਰ ਮੂਲ, ਡੰਡਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ, ਰੇਸ਼ਾ, ਸਤ, ਰਜ, ਤਮ ਗੁਣ, ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਕੋਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦੁರ್ಗਾ, ਉਸਦੇ ਗਣ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਖੇਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਆਸਨ ਤੇ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ। ਅਨਿਰੁੱਧ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੀ, ਦਿਲ ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਭੀਮ ਨੇ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਅਸਧਾਰਣ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਭੀਮ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪੁੰਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾੜਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਾੜਾ ਪੁੱਤਰ ਪਰਿਵਾਰ, ਮਾੜੀ ਪਤਨੀ ਪਤੀ, ਅਧਰਮ ਧਰਮ, ਝੂਠਾ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਗਿਆਨ, ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅਤੇ ਝੂਠ ਸਚ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਠੰਡ ਗਰਮੀ ਨਾਲ, ਦੁੱਖ ਧਨ ਨਾਲ, ਦਾਨ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾਲ, ਤਪ ਆਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਅਧਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ, ਗਾਂਆਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਧਨ ਵਾਧੇ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਫਲ ਨਿਸ਼ਕਾਮਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਇਉਂ ਹੀ ਇਹ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ, ਮਦਿਰਾ ਪਾਨ, ਚੋਰੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਿੰਨ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਨਾਂ ਹੀ ਨੈਮਿਸ਼, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਆਦਿ ਤੀਰਥਾਂ ਜਾਂ ਕਾਲਿੰਦੀ, ਯਮੁਨਾ, ਗੰਗਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਆਦਿ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੀਰਥ ਵੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਹੀ ਦਾਨ, ਪਾਠ, ਹੋਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮ ਕਿਤੇ ਵੀ ਇਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਦਾਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਰਿ ਦਾ ਦਿਨ, ਪਰ ਇਹ ਉੱਤਮ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਵੋਚ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਰਾਹਾ (ਸੂਰ) ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨਵੇਂ ਭਾਂਡੇ ਜਾਂ ਤਾਮਬੇ ਦੀ ਥਾਲੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਰੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੀਜ, ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।